ଉଦରଂ ତକ୍ଷକାଯେତି ଉରଃ କର୍କୋଟକାଯ ଚ
ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ଉଦର ଓ କର୍କୋଟକଙ୍କୁ ବକ୍ଷ ଦିଅ।
ଶଂଖପାଲାଯ ଵକ୍ଷସ୍ତୁ କୁଲିକାଯେତି ଵୈ ଶିରଃ
ଶଂଖପାଳଙ୍କୁ ଶରୀର ଓ କୁଳିକଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଦିଅ।
କ୍ଷୀରେଣ ସ୍ନପନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧରିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵାଗ୍ଯତଃ
ଦୁଧରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଅ, ମନ, ମୁଁହ ଓ ଭାଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି।
ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଏଭଳି, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଅ।
ଗାଂ ସଵତ୍ସାଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରଂ ସପାଯସମ୍
ଏକ ଗାଈ ସହ ଛୁଆ, ଜୋଡ଼ା ଜମା, କାଂସା ବାଟି ଓ ପାୟସ ଦିଅ।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵ୍ରତମେତନ୍ନରାଧିପ
ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଭକ୍ତି ସହ କରେ, ହେ ରାଜା,
ଶେଷାହିଭୋଗଶଯନସ୍ଥମଯୋଗସୂତିଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଂ ପତଗେଂଦ୍ରନାଥମ୍ 4.34.
ଶେଷ ନାଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଶାଂତିଵ୍ରତଂ ନାମ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଶାନ୍ତି ବ୍ରତ' ନାମକ ଚଉତ୍ରିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସାରସ୍ଵତଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତଥୈଵ ଜନସୌଭାଗ୍ଯମତିଵିଦ୍ଯାସୁ କୌଶଲମ୍
ଏହିପରି, ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ବିଶେଷ ଦକ୍ଷତା ଦେଇଥାଏ।
ଅଭେଦଶ୍ଚାପି ଦଂପତ୍ଯୋସ୍ତଥା ବଂଧୁଜନେନ ଚ
ଏହା ପତି-ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନଙ୍କ ସହିତ ମଧୁର ସମ୍ପର୍କ ଆଣିଦିଏ।
ଯସ୍ଯ ସଂକୀର୍ତନାଦେଵ ତୁଷ୍ଯତୀହ ସରସ୍ଵତୀ
ମାତା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ନାମ କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଯୋଽଯଂ ଭକ୍ତଃ ପୁମାନ୍କୁର୍ଯାଦେତଦ୍ଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍
ଯେ କୌଣସି ଭକ୍ତ ପୁରୁଷ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କରନ୍ତି,
ଅଥ ଚାଦିତ୍ଯଵାରେଣ ଗ୍ରହତାରାବଲେନ ଚ
ସେ ରବିବାର ଦିନ, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ,
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରାଣି ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ସହିରଣ୍ଯାନି ଶକ୍ତିତଃ ଏଭିର୍ମଂତ୍ରପଦୈଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି।
ଯଥା ତୁ ଦେଵି ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତା ମହଃ
ଯେପରି, ହେ ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱର ପିତା ମହାବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନ୍,
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵାଣି ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଏହା ସହିତ ସମସ୍ତ କଳା,
ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମେଧା ଵରାରିଷ୍ଟିର୍ଗୋରୀ ତୁଷ୍ଟିଃ ପ୍ରଭା ମତିଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ, ଗୌରୀ, ସନ୍ତୋଷ, ତେଜ ଓ ଜ୍ଞାନ—
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵୀଣାକ୍ଷମଣିଧାରିଣୀମ୍ 4.35.
ଏହିପରି ଭାବେ ବୀଣା ଓ ମାଳା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୌନଵ୍ରତେନ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସାଯଂ ପ୍ରାତଶ୍ଚ ଧର୍ମଵିତ୍
ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ମୌନ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲୈଶ୍ଚ ତଂଡୁଲପ୍ରସ୍ଥଂ ଘୃତପାତ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍
ସେ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତିଳ ଓ ଚାଉଳ, ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ର ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ଚ ତତୋ ମୌନଂ ତଦ୍ଵ୍ରତ ତୁ ସମାଚରେତ୍
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମୌନ ରହି, ସେଇ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମାପ୍ତେ ତୁ ଵ୍ରତେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୋଜନଂ ଶୁକ୍ଲତଂଡୁଲୈଃ
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ, ଶୁଭ୍ର ଚାଉଳର ଭୋଜନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵ୍ଯୈ ଵିତାନଂ ଘଂଟାଂ ଚ ସିତନେତ୍ରଂ ପଟାନ୍ଵିତମ୍
ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ଛତା, ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଆଖି ଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତଥୋପଦେଷ୍ଟାରମପି ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ଶିଖାଇଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ସାରସ୍ଵତଂ ଵ୍ରତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରେ ସାରସ୍ୱତ ବ୍ରତ କରନ୍ତି,
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ଵ୍ଯାସଵତ୍ତୁ କଵିର୍ଭଵେତ୍ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଵସେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍କଲ୍ପାଯୁତତ୍ରଯମ୍
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ସେମାନେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପରି କବି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ତିନି ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରନ୍ତି।
ସାରସ୍ଵତଂ ଵ୍ରତଂ ଯସ୍ତୁ ଶୃଣୁଯାଦପି ଯଃ ପଠେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସାରସ୍ବତୀଙ୍କ ବ୍ରତ କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢନ୍ତି—
ସଂଵତ୍ସରଂ ଵ୍ରତଵରେଣ ସରସ୍ଵତୀଂ ଯେ ସଂପୂଜଯଂତି ଜଗତୋ ଜନନୀଂ ଜନିତ୍ରୀମ୍ 4.35.
ଏହି ପୃଥିବୀର ମାଆ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ସାରସ୍ବତୀଙ୍କୁ, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ରଖି ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ସାରସ୍ଵତଵ୍ରତନିରୂପଣଂ ନାମ ପଂଚତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ସାରସ୍ବତ ବ୍ରତ ବିବରଣ' ନାମକ ପଞ୍ଚତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନାଗପଞ୍ଚମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ କିଲ ନାଗାନାଂ ଭଵତୀତ୍ଯୁତ୍ସଵୋ ମହାନ୍
ନାଗପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣ: ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ନାଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହୁଏ।