ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେଽକ୍ଷଯ୍ଯତୃତୀ ଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ, 'ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ତିରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଙ୍ଗାରକଚତୁର୍ଥୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପାପାପହଂ ବହୁଫଲଂ ସୁକରଂ ସୂପଵାସକମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ପାପ ଦୂର କରେ, ବହୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସହଜ ଓ ଉପବାସ ସହିତ କରାଯାଏ।
ଋଦ୍ଧିବୁଦ୍ଧିକରଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ଏହା ଧନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ, ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉଛି, ମାନ-ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଶୃଣୁ ପାର୍ଥ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଯନ୍ମଯା କଥିତଂ ନ ଚ
ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ କଥା କହୁଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କହିନଥିଲି।
ଶିଵଯୋରତିସଂହର୍ଷାଦ୍ରକ୍ତବିଂଦୁଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ କ୍ଷିତୌ
ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଅତି ଆନନ୍ଦରୁ ଏକ ରକ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା।
ତସ୍ମାଜ୍ଜାତଃ କୁମାରୋଽସୌ ରକ୍ତୋ ରକ୍ତସମୁଦ୍ଭଵଃ
ସେଠାରୁ ଏକ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯିଏ ରକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଶିଵାଂଗାଦ୍ରଭସା ଜାତ ସ୍ତେନାଂଗାରକ ଉଚ୍ଯତେ
ଶିବଙ୍କ ଦେହରୁ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗାରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯକୃଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦଂଗାରକଃ ସ୍ମୃତଃ
ସେ ଶୁଭ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗାରକ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତଂ ପୂଜଯତି ଯତ୍ନେନ ନାରୀ ଵାଽନନ୍ଯମାନସା ରୂପଂ ସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନଂ ନରନାରୀମନୋହରମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ରୂପ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଉଭୟଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ସହୋମମଂତ୍ରସଂସ୍ଥାନଂ ସାଧିଵାସଵିଧାନତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେମିତି କରିବା ଉଚିତ?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ମୃତ୍ତିକାଂ ମଂତ୍ରୈର୍ଗୃହ୍ଣୀଯାଦଂଭସି ସ୍ଥିତଃ ।।4.31.୧
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ:
ଇମଂ ମଂତ୍ରଂ ପଠନ୍ପାର୍ଥ ଆଦିତ୍ଯାଯ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢି, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତାଂ ମୃଦଂ ଶିରସି ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଂଗସଂଧିଷୁ
ସେ ମାଟିଟିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ପ୍ରଥମେ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵମାପୋ ଯୋନିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୈତ୍ଯଦାନଵରକ୍ଷସାମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଳର ମୂଳ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ।
ସ୍ନାତୋଽହଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵପ୍ରସ୍ରଵଣେଷୁ ଚ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଝରଣାରେ ସ୍ନାନ କରିଛି।
ଧ୍ଯାଯନ୍ଧ୍ଵନିମିମଂ ମଂତ୍ରଂ ତତଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ନ ଜଲ୍ପେଚ୍ଚ ନ ଵୀକ୍ଷେତ କ୍ଵଚିତ୍ପାପିଷ୍ଠମେଵ ହି
ଏହି ଶବ୍ଦ ଓ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। କୌଣସି ଅଶୁଚି ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିବା କିମ୍ବା କଥାହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦୂର୍ଵାଶ୍ଵତ୍ଥୌ ଶମୀଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଚ ମଂତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରଵିତ୍
ଦୁର୍ବା ଘାସ, ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ, ଶମୀ ଗଛ ଓ ମୋତେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ଦୂର୍ଵେଽମୃତଜନ୍ମାସି ସର୍ଵଦେଵୈଶ୍ଚ ଵଂଦିତା
ହେ ଦୁର୍ବା, ତୁମେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
( ଇତି ଦୂର୍ଵାମଂତ୍ରଃ ଶମୀ ଶମଯ ତତ୍ପାପଂ ଯନ୍ମଯା ଦୁରନୁଷ୍ଠି ତମ୍
ହେ ଶମୀ, ମୋର ଅସତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କର।
( ଇତି ଶମୀମଂତ୍ରଃ) ଅଶ୍ଵତ୍ଥମଂଗଂ ଲଭତେ ମଂତ୍ରମେତଂ ନିବୋଧ ମେ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଚ ସମୁତ୍ଥାନମଶ୍ଵତ୍ଥ ଶମଯସ୍ଵ ମେ ।। 4.31.
ହେ ଅଶ୍ୱଥ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶୁଣ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ କର।
( ଇତ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥମଂତ୍ରଃ) ଗାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ ତତୋ ଦେଵୀଂ ସଵତ୍ସାଂ ସପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ ଗାଈକୁ ତାର ବଛା ସହିତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଦେଵମଯେ ଦେଵି ଦୈଵତୈସ୍ତ୍ଵଂ ସୁପୂଜିତା
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମିଶ୍ର ରୂପ, ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜନ୍ତି।
( ଇତି ଗୋମଂତ୍ରଃ) ଏଵଂ ମଂତ୍ରଂ ପଠନ୍ପାର୍ଥ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଭାଵିତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଭକ୍ତି ଓ ଭାବନା ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ତେନ ପୃଥିଵୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ପୃଥିବୀ ପୂରା ଘୂରାଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚ ମୃଦା ପାଦୌ ଆହିତାଽଗ୍ନିଗୃହଂ ଵିଶେତ୍
ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପାଦ ଧୋଇ, ଅଗ୍ନି ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍ଵାଯ ଶର୍ଵପୁତ୍ରାଯ ପାର୍ଵତ୍ଯା ଗୋଃ ସୁତାଯ ଚ ଭୂଯୋଭୂଯୋଯମାହୁତ୍ଯା ହୁତ୍ଵାହୁତ୍ଵା ଜୁହୋତି ଵୈ
ଶର୍ବ, ଶର୍ବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପାର୍ବତୀ ଓ ଗାଈର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଆହୁତି ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଓଂକାରପୂର୍ଵକୈର୍ମଂତ୍ରୈଃ ସ୍ଵାହାକାରାଂତଯୋଜିତୈଃ
ଓଁ ରେ ଆରମ୍ଭ ଓ ସ୍ୱାହା ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।
ଏଭିମଂତ୍ରପଦୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ଵା କାମମେଵ ଵା
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦମାନେ, ଭକ୍ତି, ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ନାନାଵିଧୈରନ୍ଯୈଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଵା ମଂତ୍ରଵିଦ୍ଵଶୀ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁଠି ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ୍ନପନଂ କେଚିଦିଚ୍ଛଂତି ସଗୁଡେ ତାମ୍ରଭାଜନେ 4.31.
କେହି କେହି ଗୁଡ଼ ଦେଇ ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।