ତାଵତ୍ସ ଚ ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ତ୍ଵେ ମତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଵରମ୍ 4.30.
ସେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ୱର ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଜଗାମ ପଞ୍ଚତ୍ଵମସୌ ଵାସୁଦେଵଂ ସ୍ମରନ୍ମୁହୁଃ
ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ବଭୂଵ ଚା କ୍ଷଯା ତସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧିର୍ଧର୍ମନିର୍ଜିତା
ତାଙ୍କର ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ନିଷ୍ଠା ଥିଲାବଳେ, ସେ ଯେତେ ଧନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୃଦ୍ଧି ଦୀରେ-ଦୀରେ କମିଗଲା।
ଦଦୌ ଗୋଭୂହିରଣ୍ଯାଦି ଦାନାନ୍ଯସ୍ଯାମହର୍ନିଶମ୍
ସେ ଦିନ ରାତି ଗାଈ, ଜମି, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିଲେ।
ତଥାପ୍ଯକ୍ଷଯମେଵାସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ନ ତଦ୍ଧନମ୍
ତଥାପି, ସେ ଯେତେ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଧନ କେବେ ଶେଷ ହେଲାନି, କମିଲାନି।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ମଯାଖ୍ଯାତଂ ଶ୍ରୂଯତାମତ୍ର ଯୋ ଵିଧିଃ
ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଦେଲି, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଛି, ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ଗ୍ରୈଷ୍ମିକଂ ସର୍ଵମେଵାତ୍ର ସସ୍ଯଦାନଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସମସ୍ତ ଫସଲ ଦାନ କରିବାକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।
ଯଦ୍ଯଦିଷ୍ଟତମଂ ଚାନ୍ଯତ୍ତଦ୍ଦେଯମଵିଶଂକଯା
ଯେଉଁଠି ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଆଦର୍ଶ ଓ ଆବଶ୍ୟକ, ସେଠି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନାଖ୍ଯେଯଂ ନ ମେ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ତେଽନଘ
ମୁଁ କିଛି ଲୁଚାଇ ରଖିନି, ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
ଅସ୍ଯାଂ ତିଥୌ କ୍ଷଯମୁପୈତି ହୁତଂ ନ ଦତ୍ତଂ ତେନାକ୍ଷଯା ଚ ମୁନିଭିଃ କଥିତା ତୃତୀଯା
ଏହି ତିଥିରେ ଯେଉଁ ହୋମ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏହିକାରଣରୁ ମୁନିମାନେ ଏହି ତୃତୀୟାକୁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେଽକ୍ଷଯ୍ଯତୃତୀ ଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ, 'ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ତିରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଙ୍ଗାରକଚତୁର୍ଥୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପାପାପହଂ ବହୁଫଲଂ ସୁକରଂ ସୂପଵାସକମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ପାପ ଦୂର କରେ, ବହୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସହଜ ଓ ଉପବାସ ସହିତ କରାଯାଏ।
ଋଦ୍ଧିବୁଦ୍ଧିକରଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ଏହା ଧନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ, ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉଛି, ମାନ-ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଶୃଣୁ ପାର୍ଥ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଯନ୍ମଯା କଥିତଂ ନ ଚ
ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ କଥା କହୁଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କହିନଥିଲି।
ଶିଵଯୋରତିସଂହର୍ଷାଦ୍ରକ୍ତବିଂଦୁଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ କ୍ଷିତୌ
ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଅତି ଆନନ୍ଦରୁ ଏକ ରକ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା।
ତସ୍ମାଜ୍ଜାତଃ କୁମାରୋଽସୌ ରକ୍ତୋ ରକ୍ତସମୁଦ୍ଭଵଃ
ସେଠାରୁ ଏକ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯିଏ ରକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଶିଵାଂଗାଦ୍ରଭସା ଜାତ ସ୍ତେନାଂଗାରକ ଉଚ୍ଯତେ
ଶିବଙ୍କ ଦେହରୁ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗାରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯକୃଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦଂଗାରକଃ ସ୍ମୃତଃ
ସେ ଶୁଭ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗାରକ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତଂ ପୂଜଯତି ଯତ୍ନେନ ନାରୀ ଵାଽନନ୍ଯମାନସା ରୂପଂ ସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନଂ ନରନାରୀମନୋହରମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ରୂପ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଉଭୟଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ସହୋମମଂତ୍ରସଂସ୍ଥାନଂ ସାଧିଵାସଵିଧାନତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେମିତି କରିବା ଉଚିତ?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ମୃତ୍ତିକାଂ ମଂତ୍ରୈର୍ଗୃହ୍ଣୀଯାଦଂଭସି ସ୍ଥିତଃ ।।4.31.୧
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ:
ଇମଂ ମଂତ୍ରଂ ପଠନ୍ପାର୍ଥ ଆଦିତ୍ଯାଯ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢି, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତାଂ ମୃଦଂ ଶିରସି ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଂଗସଂଧିଷୁ
ସେ ମାଟିଟିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ପ୍ରଥମେ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵମାପୋ ଯୋନିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୈତ୍ଯଦାନଵରକ୍ଷସାମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଳର ମୂଳ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ।
ସ୍ନାତୋଽହଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵପ୍ରସ୍ରଵଣେଷୁ ଚ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଝରଣାରେ ସ୍ନାନ କରିଛି।
ଧ୍ଯାଯନ୍ଧ୍ଵନିମିମଂ ମଂତ୍ରଂ ତତଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ନ ଜଲ୍ପେଚ୍ଚ ନ ଵୀକ୍ଷେତ କ୍ଵଚିତ୍ପାପିଷ୍ଠମେଵ ହି
ଏହି ଶବ୍ଦ ଓ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। କୌଣସି ଅଶୁଚି ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିବା କିମ୍ବା କଥାହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦୂର୍ଵାଶ୍ଵତ୍ଥୌ ଶମୀଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଚ ମଂତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରଵିତ୍
ଦୁର୍ବା ଘାସ, ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ, ଶମୀ ଗଛ ଓ ମୋତେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ଦୂର୍ଵେଽମୃତଜନ୍ମାସି ସର୍ଵଦେଵୈଶ୍ଚ ଵଂଦିତା
ହେ ଦୁର୍ବା, ତୁମେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
( ଇତି ଦୂର୍ଵାମଂତ୍ରଃ ଶମୀ ଶମଯ ତତ୍ପାପଂ ଯନ୍ମଯା ଦୁରନୁଷ୍ଠି ତମ୍
ହେ ଶମୀ, ମୋର ଅସତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କର।
( ଇତି ଶମୀମଂତ୍ରଃ) ଅଶ୍ଵତ୍ଥମଂଗଂ ଲଭତେ ମଂତ୍ରମେତଂ ନିବୋଧ ମେ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଚ ସମୁତ୍ଥାନମଶ୍ଵତ୍ଥ ଶମଯସ୍ଵ ମେ ।। 4.31.
ହେ ଅଶ୍ୱଥ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶୁଣ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ କର।