ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଭୂମୌ କ୍ଷମସ୍ଵେତି ଗୁରୁଂ ଵଦେତ୍ ଯଃ ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ପୁମାନ୍ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ଲଗାଇ ନମସ୍କାର କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ 'ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ' ବୋଲ। ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଶୁଣ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷଲୋକାଂଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଧରମହୋରଗାନ୍
ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ମହାନାଗମାନେର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନଶେଷାଂଶ୍ଚ ଏକଵିଂଶତ୍କୁଲାନ୍ଵିତଃ
ଏକୋଇଶଟି ପରିବାର ସହିତ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ସ ଭୁଂକ୍ତେ ଶିଵଵଦ୍ବହୂନ୍
ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଶିବଙ୍କ ପରି ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ଯଦା ଭୂତଃ କଦାଚିତ୍ତପସଃ କ୍ଷଯାତ 4.29.
ଯେବେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ଭୋଗ ବିଭିନ୍ନ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ, ତାହା ପରେ ସେ ତପସ୍ୟାର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ସମାଚରେଦ୍ଯା ତୁ ମହାଦେଵୀ ତୁ ଜାଯତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପତିରୁଦ୍ରେଣସା ଭୁଂକ୍ତେ ସହିତା ତଥା
ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ମହିଳା ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେ ମହାଦେବୀ ହେଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ନାଥ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ମନୁର୍ଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଯଥାମହ୍ଯା ଶଚ୍ଯା ଶକ୍ରୋ ଯଥାସୁଖମ୍
ଯେପରି ମନୁ ଦେବୀ ମହୀଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀଙ୍କ ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେପରି।
ସାଵିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯଦ୍ଵଦ୍ଗଂଗା ତୋଯନିଧେର୍ଯଥା
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ସମୁଦ୍ର ସହିତ ମିଶିଯାନ୍ତି, ସେପରି।
ଅଥ ଜନ୍ମନ୍ଯହୋନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତମେତତ୍କୃତଂ ଭଵେତ୍ ଯୋଜନାଯୁତସାହସ୍ରେ ସୁରୂପା ମଣ୍ଡଲେ ଭଵେତ୍
ଯଦି ଏହି ବ୍ରତ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦିନରେ କରାଯାଏ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ମଣ୍ଡଳରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଏତ୍ତତେ ନିଖିଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତମାନଂତର୍ଯଵ୍ରତଂ ମଯା
ମୁଁ ଏହି ଆନନ୍ତର୍ୟ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ଏଷା ଵିଶେଷଵିହିତାଭିହିତା ତୃତୀଯା ଯାନଂତରୀତ୍ଯ ଵିଧଵାଭିରୁଦୀରିତୋଚ୍ଚୈଃ
ଏହି ହେଉଛି ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତୃତୀୟ ଆନନ୍ତରୀ ବ୍ରତ, ଯାହା ବିଧବାମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଥାନ୍ତି।
ଅକ୍ଷଯତୃତୀଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵୈଶାଖସ୍ଯ ସିତାମେକାଂ ତୃତୀଯାଂ ଶୃଣୁ ପାଣ୍ଡଵ
ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟା ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ହେ ପାଣ୍ଡବ, ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଜପୋ ହୋମଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ପିତୃତର୍ପଣ —
ଆଦୌ କୃତଯୁଗସ୍ଯେଯଂ ଯୁଗାଦିସ୍ତେନ କଥ୍ଯତେ
ଏହା କୃତଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ଯୁଗମାନଙ୍କ ଆଦିରୁ କୁହାଯାଏ।
ଶାକଲେ ନଗରେ କଶ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମନାମାଭଵଦ୍ଵଣିକ୍
ଶାକଳ ନଗରରେ ଧର୍ମ ନାମକ ଜଣେ ବଣିକ ଥିଲେ।
ତେନ ଶ୍ରୁତଂ ଵାଚ୍ଯମାନଂ ତୃତୀଯା ରୋହିଣୀ ପୁରା
ସେ ଏହି ତୃତୀୟା ତିଥି ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ କୁହାଯିବ।
ତସ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଦୀଯତେ କିଂଞ୍ଚିତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ସେ ଦିନ ଯେଉଁଠି କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଗୃହମାଗତ୍ଯ କରକାନ୍ସାନ୍ନାନୁଦକସଂଯୁତାନ୍
ଘରକୁ ଫେରି, ସେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଭରା ପାତ୍ର ତିଆରି କଲେ।
ଯଵଗୋଧୂମଚଣକସକ୍ତୁଦଧ୍ଯୌଦନଂ ତଥା
ଯବ, ଗହମ, ଚଣା, ଚାଉଳ ଚୁଣା, ଦହି ଏବଂ ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଲେ।
ଶୁଚିଃ ଶୁଦ୍ଧେନ ମନସା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ଵଣିକ୍
ସେ ବଣିକ, ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଓ ମନରେ ଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ, ଏହି ସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଲେ।
ତାଵତ୍ସ ଚ ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ତ୍ଵେ ମତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଵରମ୍ 4.30.
ସେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ୱର ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଜଗାମ ପଞ୍ଚତ୍ଵମସୌ ଵାସୁଦେଵଂ ସ୍ମରନ୍ମୁହୁଃ
ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ବଭୂଵ ଚା କ୍ଷଯା ତସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧିର୍ଧର୍ମନିର୍ଜିତା
ତାଙ୍କର ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ନିଷ୍ଠା ଥିଲାବଳେ, ସେ ଯେତେ ଧନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୃଦ୍ଧି ଦୀରେ-ଦୀରେ କମିଗଲା।
ଦଦୌ ଗୋଭୂହିରଣ୍ଯାଦି ଦାନାନ୍ଯସ୍ଯାମହର୍ନିଶମ୍
ସେ ଦିନ ରାତି ଗାଈ, ଜମି, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିଲେ।
ତଥାପ୍ଯକ୍ଷଯମେଵାସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ନ ତଦ୍ଧନମ୍
ତଥାପି, ସେ ଯେତେ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଧନ କେବେ ଶେଷ ହେଲାନି, କମିଲାନି।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ମଯାଖ୍ଯାତଂ ଶ୍ରୂଯତାମତ୍ର ଯୋ ଵିଧିଃ
ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଦେଲି, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଛି, ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ଗ୍ରୈଷ୍ମିକଂ ସର୍ଵମେଵାତ୍ର ସସ୍ଯଦାନଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସମସ୍ତ ଫସଲ ଦାନ କରିବାକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।
ଯଦ୍ଯଦିଷ୍ଟତମଂ ଚାନ୍ଯତ୍ତଦ୍ଦେଯମଵିଶଂକଯା
ଯେଉଁଠି ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଆଦର୍ଶ ଓ ଆବଶ୍ୟକ, ସେଠି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନାଖ୍ଯେଯଂ ନ ମେ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ତେଽନଘ
ମୁଁ କିଛି ଲୁଚାଇ ରଖିନି, ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
ଅସ୍ଯାଂ ତିଥୌ କ୍ଷଯମୁପୈତି ହୁତଂ ନ ଦତ୍ତଂ ତେନାକ୍ଷଯା ଚ ମୁନିଭିଃ କଥିତା ତୃତୀଯା
ଏହି ତିଥିରେ ଯେଉଁ ହୋମ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏହିକାରଣରୁ ମୁନିମାନେ ଏହି ତୃତୀୟାକୁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।