ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ତଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାକ୍ଯେନ ସର୍ଵମେତତ୍କୃତଂ ପୁରା
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କର କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସବୁ ପୁରୁଣା ଦିନରେ ହୋଇଥିଲା।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ମହୀପୃଷ୍ଠେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନଂ ଯଥେପ୍ସଯା
ପୃଥିବୀରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେଇ,
କାଲେନ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତା ମରଣଂ ମନୁଜେଶ୍ଵର ଅଵଂତିସୁନ୍ଦରୀ ନାମ ଦେଵାନାମପି ସୁନ୍ଦରୀ
ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ସୁନ୍ଦରୀ, ଅବନ୍ତୀସୁନ୍ଦରୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା।
ଯଦି ଵକ୍ତ୍ରସହସ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍କଥଂଚନ
ଯଦି ହଜାର ହଜାର ମୁହଁ ଥାଏ ମଧ୍ୟ,
ଚୈତ୍ରତୃତୀଯାମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ସା ବଭୂଵ ପ୍ରଭାଵତୀ
ଚୈତ୍ର ତୃତୀୟାର ମହିମାରୁ ତିଁ ସ୍ୱପ୍ନଦୀପ୍ତ ହେଲେ।
ଲବ୍ଧାବ୍ଧିସଂଭଵା ଯଦ୍ଵତ୍କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା
ଯେପରି କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କଷ୍ଟହୀନ, ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ,
ଯଦଦାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସା ଭୂଷଣଂ କଟକାଦିକମ୍
ଯେଉଁ ଭୂଷଣ, କଂକଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ,
ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଜନଯାମାସ ଵିଷ୍ଣୁଶକ୍ରପରାକ୍ରମାନ୍ 4.28.
ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଏଵଂ ରୂପଂ ମହତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପୁତ୍ରସଂପଦମ୍
ଏପରି ଦେହର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ପୁଅର ସମ୍ପଦ ପାଇ,
ଶକ୍ରାଦିଲୋକପା ଲାନାଂ ଭଵନେଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେଙ୍କ ଘରେ କ୍ରମେ ବାସ କଲେ।
ଏଵଂ ଯାନ୍ଯାପି କୁରୁତେ ନାରୀ ଵ୍ରତମିଦଂ ଶୁଭମ୍
ଏପରି ଯେଉଁ ନାରୀ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ କରେ,
ନ ଦୁର୍ଭଗା କୁଲେ ତସ୍ଯାଃ କାଚିଦ୍ଭଵତି କନ୍ଯକା
ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ କୌଣସି ଝିଅ କେବେ ଅଭାଗିନୀ ହେବେନାହିଁ।
ନ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ଗୃହେ ତସ୍ମିନ୍ନ ଵ୍ଯାଧିରୁପଜାଯତେ ୫୫ ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଯାଶ୍ଚରିଷ୍ଯଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣାନୁମତେ ଵ୍ରତମ୍
ଏହି ପରିବାରରେ କେବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାହିଁ, ରୋଗ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଜିଅମାନେ ଯଦି ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି—
ତାଃ ସର୍ଵସୁଖସଂପନ୍ନା ଅଵିପନ୍ନମନୋରଥାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ମାଘେ ମହାର୍ଘ୍ଯମଣିମଂଡିତପାଦପୀଠାଂ ଚୈତ୍ରେ ଵିଚିତ୍ରକୁସୁମୋତ୍କରଚର୍ଚିତାଂଗୀମ୍
ମାଘ ମାସରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ପାଦପୀଠା ଦେଇ, ଚୈତ୍ର ମାସରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଫୁଲର ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗକୁ ଶୁଭ୍ର କରି—
ଅନନ୍ତରତୃତୀଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଆନନ୍ତର୍ଯଵ୍ରତଂ ବ୍ରୂହି ତୃତୀଯୋଭଯସଂଯୁତମ୍
ଏବେ ଅନନ୍ତର ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହ। ଏହି ବ୍ରତ ଅବିରତ ଭାବେ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ କରାଯାଏ।
ହିତାଯ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଲଲନାନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଜିଅମାନେ ପାଇଁ—
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶାଦ୍ଯୈର୍ଯଥୋକ୍ତଂ ସୁରସତ୍ତମୈଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ଵର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି—
ଆଦୌ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ଵ୍ରତମେତତ୍ସମାଚରେତ୍
ପ୍ରଥମେ ମାର୍ଗଶିରା ମାସରେ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଉମାଂ ଦେଵୀଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପୁଷ୍ପଗଂଧାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍
ଉମା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଦଧି ରାତ୍ରୌ ଚ ସ୍ଵପ୍ଯାଦ୍ଵିଗତମତ୍ସରା
ରାତିରେ ଦହି ଖାଇ, ମନରୁ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ଶୁଇବା ଉଚିତ।
ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ସମଗ୍ରଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହା କରିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜପେତ୍କାତ୍ଯାଯନୀଂ ନାମ ନାଲି କେରଂ ନିଵେଦଯେତ୍ ଦାଂପତ୍ଯଂ ସୁଭଗଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ଗୋମେଧଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍
କାତ୍ୟାୟନୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ନାଳିକେର ତିଆରି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଇ, ଶୁଭ ବିବାହ, ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ପୌଷସ୍ଯାଦିତୃତୀଯାଯାଂ ସୋପଵାସା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯା
ପୌଷ ମାସର ଆରମ୍ଭରେ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ—
ସ୍ଵପ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଶ୍ଯ ଘୃତଂ ରାତ୍ରୌ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କାମଂ ତଦଗ୍ରତଃ 4.29.
ରାତିରେ ଘୃତ ଖାଇ, ମନରୁ ଆସକ୍ତି ଛାଡି ଶୁଇବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃଷ୍ଣତୃତୀଯାଯାଂ ପାର୍ଵତୀମିତି ପୂଜଯେତ୍ ଦାଂପତ୍ଯଂ ଵିଵିଧଂ ଭୋଜ୍ଯମ ଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହିପରି କୃଷ୍ଣତୃତୀୟା ତିଥିରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶୁଭ ବିବାହ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଫଳ ମିଳେ।
ମାଘସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ତୃତୀଯାଯାମୁପୋଷିତଃ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି—
ତତଃ କୁଶୋଦକଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ଯାଦ୍ଭୂମୌ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯା କ୍ଷମାପ୍ଯାଂତେ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଇତି ସ୍ଵର୍ଣଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପିଇ, ଭୂମିରେ ଶୁଇ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। ଶେଷରେ କ୍ଷମା ମାଗି ନମସ୍କାର କଲେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ।
ପୁନରେତତ୍ତତୋ ମାଘେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଶୁଚିଵ୍ରତା
ପୁଣି ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପବିତ୍ର ମନ ଓ ନିୟମ ସହିତ ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର।
ମଧୁ ପ୍ରାଶ୍ଯ ସ୍ଵପେଦ୍ରାତ୍ରୌ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତା
ମଧୁ ଖାଇ, ରାତିରେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି ଶୁଇବା ଉଚିତ।