କିମହଂ ଭକ୍ତିରହିତସ୍ତ୍ରଯୀମାର୍ଗାତିଗୋ ନରଃ
ମୁଁ କି ଭକ୍ତିହୀନ ଏବଂ ବେଦ ମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଲୋକ?
ଭଵାନ୍ସର୍ଵାର୍ଥାନୁକୂଲଃ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଇତି ମେ ମତିଃ ଵ୍ରତଂ ଚୈତଜ୍ଜଗତ୍ଖ୍ଯାତଂ ନାଖ୍ଯାତଂ ତେନ ତେ ମଯା
ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ, ଆପଣ ସବୁ କାମରେ ଉପକୂଳ ଓ ସବୁ ଜାଣିଥିବା। ଏହି ବ୍ରତ ସଂସାରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତଥାପି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିନଥିଲି।
ଯଦ୍ଯସ୍ତି ଶ୍ରଵଣେ ବୁଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ
ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଶୁଣିବାକୁ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି, ତେବେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ।
ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ଚୈଵ ଉମାଯାଃ ପରିଚାରିକେ
ଜୟା ଓ ବିଜୟା ହେଉଛନ୍ତି ଉମାଙ୍କର ସେବିକା।
ଭଵତ୍ଯୌ ସର୍ଵଦା ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିଵିଦୌ କିଲ ପୂଜିତା ତୁଷ୍ଟିମଭ୍ଯେତି ମଂତ୍ରୈ କୈଶ୍ଚ ଵରାନନେ
ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଦେବୀଙ୍କର ମନର ଅବସ୍ଥା ସବୁବେଳେ ଜାଣନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ସେମାନେ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତାସାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଯା ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍ ଵ୍ରତମୁତ୍ସଵସଂଯୁକ୍ତଂ ନରନାରୀ ମନୋରମମ୍
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜୟା ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏକ ବ୍ରତ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ଉତ୍ସବ ଯୁକ୍ତ ଓ ପୁରୁଷ-ନାରୀ ଦୁହଁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ଚୈତ୍ରେ ସିତତୃତୀଯାଯାଂ ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ଦିନ, ପ୍ରଥମେ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପରେ,
ସକୁଂକୁମଂ ସତାଂବୂଲଂ ସିନ୍ଦୂରଂ ରକ୍ତଵାସସୀ
କୁଙ୍କୁମ, ପାନ, ସିନ୍ଧୁର ଓ ଲାଲ ପୋଷାକ ସହ,
ଵିଧଵା ଯାତି ମାର୍ଗେଣ କୁମାରୀ ତୁ ଯଦୃଚ୍ଛଯା 4.28.
ବିଧବା ନିୟମ ମାନି ଚାଲିଥାଏ, କୁମାରୀ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରେ ସେପରି କରେ।
ନେତ୍ରପଟ୍ଟପଟୀଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଵସ୍ତ୍ରମଣ୍ଡପିକାଂ ଶୁଭାମ୍
ନେତ୍ରପଟ୍ଟ, ବାନ୍ଧା କପଡ଼ା ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ମଣ୍ଡପ ଦ୍ୱାରା,
ପ୍ରଵାଲଲଂବିତଵ୍ରାତାମଂତର୍ଦିଵ୍ଯଵିତାନିକାମ୍
ଲତା ମାଳା ଝୁଲିଥିବା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭିତର ଆବରଣ ସହ,
ପୁରତଃ କାରଯେତ୍କୁଣ୍ଡଂ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ସମେଖଲମ୍
ସାମ୍ନାରେ ହାତ ଯେତେ ଥିବା ଆକାରରେ ସମ ଚୌହଦିରେ ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତତୋ ଦେଵୀଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍କାଲପ୍ରଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଗନ୍ଧାଲି ବକୁଲାକୁଲୈଃ
ସେଇ ସମୟର ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ବକୁଳ ମାଳା ସହ,
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ସଦ୍ଧୂପେନାଧିଵାସଯେତ୍ ଉମା ସତୀ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନାମାଷ୍ଟକମିଦଂ ମଯା
ଏଭଳି ନିୟମରେ ପୂଜା କରି, ଧୂପ ଦେଇ ଶୁଭ କରିବା; ଉମା, ସତୀ ଓ ମୁଁ କହିଥିବା ଏଠି ଅଷ୍ଟନାମ।
ଲଡ୍ଡୁକୈଃ ଖଣ୍ଡଵେଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ଗୁଡକୈଃ ସିଂହକେସରୈଃ
ଲଡ୍ଡୁ, ଚିନି ଟୁକୁଡ଼ା, ଗୁଡ଼ର ମିଠା ଓ ସିଂହ ଆକୃତିର ପିଠା ସହ,
ଘୃତପକ୍ଵୈର୍ବହୁଵିଧୈଃ ସୁପକ୍ଵଫଲକଲ୍ପିତୈଃ ୧. ଇକ୍ଷୁଦଂଡାନୈକ୍ଷଵଂ ଚ ହରିଦ୍ରାର୍ଦ୍ରାନ୍ପୁରୋ ନ୍ଯସେତ୍
ଘିଅରେ ଭଲଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ଚେନି ଗାଛର ଛଡ଼ ଓ ତରକାରୀ ହଳଦୀ ମୁଁହେଁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନାରିକେଲାନାମଲକାନ୍ମାତୁଲୁଂଗାନ୍ସଦାଡିମାନ୍ 4.28.
ସେ ନାଡ଼ିଆ, ଆଉ ଆମଳା, ବଡ଼ ଲେମ୍ବୁ ଓ ଦାନା ଦାନା ଦାଲିମ୍ବ ଫଳ ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
କାଲୋଦ୍ଭଵାନି ଚାନ୍ଯାନି ଫଲାନି ଵିନିଵେଦଯେତ୍
ଏହା ସହିତ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ନେତ୍ରାଂଜନଶଲାକାଶ୍ଚ ନଖରେ ଚନକାନି ଚ
ନୟନରେ ଲଗାଇବା ଆଞ୍ଜନ ଓ ନଖ ପାଇଁ ଚଣା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶଂଖତୂର୍ଯନିନାଦେନ ଗୀତମଙ୍ଗଲନିସ୍ଵନୈଃ
ଶଂଖ ଓ ତୁରୀ ଶବ୍ଦ, ଗୀତ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହିତ ସମାରୋହ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽସ୍ତସମଯେ ଭାନୋଃ କୁମାର୍ଯଃ କରକୈର୍ନଵୈଃ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେବାବେଳେ, ନୂଆ ଚଡ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା କୁଁଆରୀ ଝିଅମାନେ ଆସନ୍ତି।
ଯାମେଯାମେ ଗତେ ସ୍ନାନଂ ଦେଵୀପୂଜନମେଵ ଚ
ରାତିର ପ୍ରଥମ ପ୍ରହର କଟିଗଲେ, ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।
ପଦ୍ମାସନସ୍ଥିତା ସାଧ୍ଵୀ ତେନୈଵାର୍ଦ୍ରେଣ ଵାସସା
ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ସେଇ ଭିଜା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବେ।
କାଶ୍ଚିଦ୍ଵାଦ୍ଯଂତି ସଂହୃଷ୍ଟାଃ କାଶ୍ଚିନ୍ନୃତ୍ଯଂତି ହର୍ଷିତାଃ
କିଛି ଜଣେ ଆନନ୍ଦରେ ବାଦ୍ୟ ବଜାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁସିରେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଗୀତତାଲାନୁ ସଂବଦ୍ଧମନୁଦ୍ଧତମନାକୁଲମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ତାଳ ଓ ଛନ୍ଦ ସହିତ ହୁଏ, ମନରେ ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ନଥାଏ।
ନୃତ୍ଯେନ ହୃଷ୍ଯତି ହରୋ ଗୌରୀ ଗୀତେନ ତୁଷ୍ଯତି
ନୃତ୍ୟ ଦେଖି ହର ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଗୀତ ଶୁଣି ଗୌରୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ସୁଵାସିନୀଭ୍ଯସ୍ତାଂବୂଲଂ କୁଂକୁମଂ କୁସୁମାନି ଚ 4.28.
ବିବାହିତ ଜଣାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ତାମ୍ବୁଳ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଫୁଲ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନଟୈର୍ଵିଟୈର୍ଭଟୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପ୍ରେକ୍ଷଣକୋତ୍ସଵୈଃ
ନଟ, ହାସ୍ୟକର, ବୀରମାନେ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପ୍ରଭାତସମଯେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଏଭଳି, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାର୍ବ୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।