ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଦାସୀଦାସାଦିକଂ ଵହୁ
ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସୁନା ଏବଂ ବହୁତ ଦାସୀ ଓ ଦାସମାନେ,
ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ନାମ ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପୁରା କୃତମ୍
ଉମାମହେଶ୍ୱର ନାମକ ବ୍ରତଟି ପୂର୍ବରୁ ଅପ୍ସରାମାନେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ,
ରୂପିଣ୍ଯା ରଂଭଯା ଚୈଵ ସୀତଯାଽହଲ୍ଯଯା ତଥା
ରୂପିଣୀ, ରମ୍ଭା, ସୀତା ଓ ଅହଲ୍ୟା ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ,
ଏତାଭିଶ୍ଚରିତଂ ପାର୍ଥ ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵଵ୍ରତୋତ୍ତମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତଟି, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ମହିଳାମାନେ କରିଥିଲେ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯାଶ୍ଚ ଦୁର୍ଭଗାରୂପଵର୍ଜିତାଃ
ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ରୂପରେ ବଞ୍ଚିତ,
ତାସାଂ ହିତାର୍ଥଂ ପାର୍ଵତ୍ଯା ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ଵ୍ରତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ପାର୍ବତୀ ଉମାମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ନାରୀ ଧର୍ମପରାଯଣା 4.23.
ପୂର୍ବରୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ସ୍ନାନ କରି,
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଲଲିତାଂ ହରକାଯାର୍ଧଵାସିନୀମ୍ କୃତ୍ଵା ଦେଵୀସ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଇଦଂ ଵାକ୍ଯମୁଦୀରଯେତ୍
ସ୍ନାନ କରି, ଲଳିତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ହରଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ପୂଜା କରି, ଦେବୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍—
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଦେଵେଶ ଉମାଦେହାର୍ଦ୍ଧଧାରକ
“ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର, ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଉମାଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଧାରଣ କରୁଥିବା ନାଥ!”
ହୃଦି କୃତ୍ଵା ଶିଵଂ ଦେଵୀଂ ଜପେଦ୍ଯାଵଦ୍ଗୃହଂ ଗତା
ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରି, ଘରକୁ ଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ଉମାଂ ଦେଵୀଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତୁ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ତୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଘୃତପକ୍ଵଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉମା ଦେବୀ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବସାଇ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କାରଯେଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ତୁ ତିଲାଜ୍ଯେନ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ତିଳ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଭଲଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବୈଶ୍ୱଦେବ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସାଂସ୍ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,
ଶିଵଂ ରୂପ୍ଯମଯଂ କୃତ୍ଵା ଉମାଂ ହୈମମଯୀଂ ତଥା
ଶିବଙ୍କ ରୂପ ଚାଁଦିରେ ଏବଂ ଉମାଙ୍କ ରୂପ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚନ୍ଦନେନ ଶିଵଂ ଚର୍ଚ୍ଯ କୁଂକୁମେନ ଚ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍।
ଵେଷ୍ଟଯେଚ୍ଛୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରେଣ ଶିଵଂ ରକ୍ତେନ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଭୋଜଯେଚ୍ଛିଵଭକ୍ତାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍ 4.23.
ଶିବଭକ୍ତ ଓ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ୍।
ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଇଦମୁଚ୍ଚାରଯେଦ୍ବୁଧଃ ଵ୍ରତେନାନେନ ସୁପ୍ରୀତୌ ଭଵେତାଂ ମମ ସର୍ଵଦା
ତାପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍— “ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ସଦାମସ୍ତକୁ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହନ୍ତୁ।”
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜିତକ୍ରୋଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଵେଦପାରଗେ
ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିଥିବା ଏବଂ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ।
ଇଦଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ନାରୀ ମହେଶାର୍ପିତମାନସା
ଏହି ପ୍ରକାର ଏହି ବ୍ରତକୁ, ଯେଉଁ ନାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମନ ଦେଇ କରନ୍ତି,
ଶିଵଲୋକେ ଵସେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ
ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଯଦା ମାନୁଷ୍ଯମାଯାତି ଜାଯତେ ଵିମଲେ କୁଲେ
ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ମାନବ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଏକ ପବିତ୍ର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁକ୍ତେ ସୁଵର୍ଣମଣିମଂଡିତେ
ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଵିଯୋଗଂ ନୈଵ ସା ପଶ୍ଯେଦ୍ଭର୍ତୃମିତ୍ରସୁତାଦିକୈଃ
ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବେ ନାହିଁ।
ହୈମୀମୁମାଂ ରଜତପିଣ୍ଡମଯଂ ମହେଶଂ ରୌପ୍ଯେ ସୁରୂପଵୃଷଭେ ଚ ସମାସ୍ଥିତୌ ତୌ
ସେ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଏକ ଶୁଭ୍ର ରୂପସୀ ରୌପ୍ୟ ଦେଉଳିରେ ବସିଥିବେ, ସେଠାରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିରେ ତିଆରି ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ଆଗରେ ରହିବେ।
ରମ୍ଭାତୃତୀଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପୁତ୍ରସୌଭାଗ୍ଯଫଲଦାଂ ସର୍ଵାମଯନିଵାରିଣୀମ୍
ଏବେ ରମ୍ଭାତୃତୀୟା ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯାହା ପୁଅ, ସାଉଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ।
ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟହରାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଂ ତଥା
ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଶଂକରେଣ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା
ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସୁଖ ପାଇଁ କହାଯାଇଥିଲା।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଶୁଭେ ମାସି ତୃତୀ ଯାଯାଂ ନରାଧିପ ଉପଵାସସ୍ଯ ନିଯମଂ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵିତା
ଶୁଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ, ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ରାଜା, ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସର ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵି ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵତ୍ତୃତୀଯାଯାମୁପୋ ଷିତା ତଦଵିଘ୍ନେନ ମେ ଯାତୁ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ପାର୍ଵତି
ଦେବୀ, ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି କରିବା ଉଚିତ; ତୁମ ଦୟାରେ ଏହା କୌଣସି ବାଧା ବିନା ସଫଳ ହେଉ।