ଵସ୍ତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ଚ ଗନ୍ଧୈର୍ଧୂପୈସ୍ତଥାର୍ଚଯେତ୍ 4.22.
ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି ଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତିନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଦମ୍ପତୀନାଂ ଚ ଭାରତ
ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦମ୍ପତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ଭାରତ,
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥାଷ୍ଟୌ ଚ କୁମ୍ଭାଂଚ୍ଛତ୍ରମୁପାନହୌ
ଚାଳିଶି ଓ ଆଠଟି କୁମ୍ଭ, ଛତା ଓ ଜୁତା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦୀନାନ୍ଧଦୁଃଖିତାନାଂ ଚ ତଦ୍ଦିନେ ଵା ନିଵାରିତମ୍
ଦୁଃଖୀ, ଅନ୍ଧ ଓ ଦୁଃଖିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସେଇ ଦିନ ଦେବା ନିଷିଦ୍ଧ।
ନ୍ଯୂନାଧିକଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵଵିତ୍ତପରି ମାଣତଃ
ନିଜ ଅର୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ କମ୍ ବା ବେଶି ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଵିଯୋଗକରଂ ଚୈତଦ୍ରୂପସୌଭାଗ୍ଯଵିତ୍ତଦମ୍
ଏହା ଏକତା, ରୂପ ଓ ଧନ ସମ୍ପୃକ୍ତ କରେ।
ସମ୍ଯକ୍ପୁରାଣପତିତଂ ଵ୍ରତଚର୍ଯମେତତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଚରାଚରଗୁରୋର୍ହୃଦଯଂଗମାଯାଃ
ଏହି ବ୍ରତ ଚର୍ଯ୍ୟା ପୁରାଣରେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଏହା ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଗୁରୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରିୟ।
ଉମାମହେଶ୍ଵରଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଜାଯତେଽତୀଵ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ବହଵଃ ଶୁଭାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ହୁଏ ଓ ଅନେକ ଶୁଭ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ମିଳେ।
ଯତ୍କୃତ୍ଵା ସୁଭଗା ନାରୀ ବହ୍ଵପତ୍ଯା ଚ ଜାଯତେ
ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ଜଣେ ଜଣା ନାରୀ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଅନେକ ସନ୍ତାନର ମାଆ ହୁଅନ୍ତି।
ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଦାସୀଦାସାଦିକଂ ଵହୁ
ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସୁନା ଏବଂ ବହୁତ ଦାସୀ ଓ ଦାସମାନେ,
ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ନାମ ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପୁରା କୃତମ୍
ଉମାମହେଶ୍ୱର ନାମକ ବ୍ରତଟି ପୂର୍ବରୁ ଅପ୍ସରାମାନେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ,
ରୂପିଣ୍ଯା ରଂଭଯା ଚୈଵ ସୀତଯାଽହଲ୍ଯଯା ତଥା
ରୂପିଣୀ, ରମ୍ଭା, ସୀତା ଓ ଅହଲ୍ୟା ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ,
ଏତାଭିଶ୍ଚରିତଂ ପାର୍ଥ ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵଵ୍ରତୋତ୍ତମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତଟି, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ମହିଳାମାନେ କରିଥିଲେ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯାଶ୍ଚ ଦୁର୍ଭଗାରୂପଵର୍ଜିତାଃ
ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ରୂପରେ ବଞ୍ଚିତ,
ତାସାଂ ହିତାର୍ଥଂ ପାର୍ଵତ୍ଯା ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ଵ୍ରତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ପାର୍ବତୀ ଉମାମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ନାରୀ ଧର୍ମପରାଯଣା 4.23.
ପୂର୍ବରୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ସ୍ନାନ କରି,
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଲଲିତାଂ ହରକାଯାର୍ଧଵାସିନୀମ୍ କୃତ୍ଵା ଦେଵୀସ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଇଦଂ ଵାକ୍ଯମୁଦୀରଯେତ୍
ସ୍ନାନ କରି, ଲଳିତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ହରଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ପୂଜା କରି, ଦେବୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍—
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଦେଵେଶ ଉମାଦେହାର୍ଦ୍ଧଧାରକ
“ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର, ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଉମାଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଧାରଣ କରୁଥିବା ନାଥ!”
ହୃଦି କୃତ୍ଵା ଶିଵଂ ଦେଵୀଂ ଜପେଦ୍ଯାଵଦ୍ଗୃହଂ ଗତା
ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧରି, ଘରକୁ ଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ଉମାଂ ଦେଵୀଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତୁ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ତୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଘୃତପକ୍ଵଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉମା ଦେବୀ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବସାଇ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଘିଅରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କାରଯେଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ତୁ ତିଲାଜ୍ଯେନ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ତିଳ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଭଲଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବୈଶ୍ୱଦେବ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସାଂସ୍ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,
ଶିଵଂ ରୂପ୍ଯମଯଂ କୃତ୍ଵା ଉମାଂ ହୈମମଯୀଂ ତଥା
ଶିବଙ୍କ ରୂପ ଚାଁଦିରେ ଏବଂ ଉମାଙ୍କ ରୂପ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚନ୍ଦନେନ ଶିଵଂ ଚର୍ଚ୍ଯ କୁଂକୁମେନ ଚ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍।
ଵେଷ୍ଟଯେଚ୍ଛୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରେଣ ଶିଵଂ ରକ୍ତେନ ପାର୍ଵତୀମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଭୋଜଯେଚ୍ଛିଵଭକ୍ତାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍ 4.23.
ଶିବଭକ୍ତ ଓ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ୍।
ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଇଦମୁଚ୍ଚାରଯେଦ୍ବୁଧଃ ଵ୍ରତେନାନେନ ସୁପ୍ରୀତୌ ଭଵେତାଂ ମମ ସର୍ଵଦା
ତାପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍— “ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ସଦାମସ୍ତକୁ ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହନ୍ତୁ।”
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜିତକ୍ରୋଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଵେଦପାରଗେ
ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିଥିବା ଏବଂ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ।
ଇଦଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ନାରୀ ମହେଶାର୍ପିତମାନସା
ଏହି ପ୍ରକାର ଏହି ବ୍ରତକୁ, ଯେଉଁ ନାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମନ ଦେଇ କରନ୍ତି,