ଏକଦା ମୃଗଯାକେଲିଲୋଲୁପଃ ସ ମହୀପତିଃ
ଏକଥର ସେ ରାଜା ଶିକାର ଖେଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ।
ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ନ କୃତଂ ଜୀଵଘାତନମ୍
କିନ୍ତୁ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ଦିନେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ହୋଇନଥିଲା ।
ଵାଲ୍ମୀକେଶ୍ଚ କୁଟୀମଧ୍ଯେ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତମ୍
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଝୁପଡି ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଶ୍ରୁତା ରାମମଯୀ ଗାଥା ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗୀତ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଵୈ ପୂଜା କୃତା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କଳ୍ପବୃକ୍ଷଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ସ ତମାହ ମହାଵୃକ୍ଷ ମଦୀଯଂ ନଗରଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ମହାବୃକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର ଶୁଭ ନଗର—'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ସତି ଵୃକ୍ଷେଣ ନଗରଂ ଭୂପତେଃ ସମମ୍
ଗଛ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ନଗର ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହେଇଗଲା ।
ସର୍ଵେ ତେ ରାଜତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷପ୍ରସାଦତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷଙ୍କ କୃପାରେ ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ହେଇଗଲେ ।
ମଲଯାଦ୍ରୌ ମହାରମ୍ଯେ ତେପତୁର୍ବହୁଲଂ ତପଃ
ମଲୟ ପାହାଡର ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କମଲାକ୍ଷୀତି ଵିଖ୍ଯାତା କନ୍ଯା ଚ ଶିଵମଂଦିରେ 3.2.15.
ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ କମଳାକ୍ଷୀ ନାମକ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ।
ଜୀମୂତଵାହନଶ୍ଚୈଵ ପୂଜାର୍ଥେ ମଂଦିରଂ ଯଯୌ
ଜୀମୂତବାହନ ପୂଜା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯା ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ କାମବାଣେନ ପୀଡିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହିତ, ଜୀମୂତବାହନ ଅଭିଲାଷାର ତୀରରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଜୀମୂତଵାହନ ଉଵାଚ ମଦନାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରାଯ ତେ ନମଃ
ଜୀମୂତବାହନ କହିଲେ, 'ମଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।'
ପଂଚବାଣାଯ କାମାଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ନମୋନମଃ
ପଞ୍ଚବାଣୀ କାମ ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ମକରଧ୍ଵଜଦେଵତା
ତାପରେ, ମକରଧ୍ୱଜ ଦେବତା ଖୁସି ହେଲେ।
ଵିଶ୍ଵାଵସୁରିତି ଖ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯ ଭୂପସ୍ଯ ଵୈ ସୁତଃ
ବିଶ୍ୱାବସୁ ନାମକ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।
ନରଂ ନାରାଯଣଂ ନତ୍ଵା ଗରୁଡୋତ୍ତୁଂଗମାଯଯୌ
ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଗରୁଡରେ ଚଢ଼ି ଆସିଲେ।
ରୁରୋଦ ବହୁଧା ତତ୍ର ଯତ୍ର ଜୀମୂତଵାହନଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଜୀମୂତବାହନ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ବହୁ ଭାବରେ ବିଲାପ କରି ରୁଡ଼ିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧାମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ପପ୍ରଚ୍ଛ କେନେଦଂ ଦୁଃଖମାଗତମ୍
ବୃଦ୍ଧାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ସେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଦୁଃଖ କିଏ ଆଣିଛି?'
ତଦ୍ଵିଯୋଗେନ ଦୁଃଖାର୍ତା ଵିଲପାମି ମହାକୁଲା 3.2.15.
ତାଙ୍କୁ ଛାଡି ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ମୁଁ ମହାକୁଳର ଜଣେ ଜନନୀ ବିଲାପ କରୁଛି।
ଗରୁଡୋଽପି ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ ନଭୋମାର୍ଗମୁପାଗମତ୍
ଗରୁଡ ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ଆକାଶପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଗଲେ।
କମଲାକ୍ଷୀ ତୁ ଵିଯତି ସ୍ଥିତଂ ଗରୁଡଭକ୍ଷିତମ୍
କମଳାକ୍ଷୀ ଆକାଶରେ ଗରୁଡ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଦା ତୁ ଗରୁଡସ୍ତ୍ରସ୍ତସ୍ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ଗରୁଡ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ହୋଵାଚ ପ୍ରଭୋ ମେଦ୍ଯ ଵଚଃ ଶୃଣୁ ମହାମତେ
ସେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ।'
ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋଽହଂ ତଵାଂତିକମ୍
ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି।
ତଦ୍ଵ୍ଯାଲସ୍ଯୈଵ ଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତଃ ଶତ୍ରୁମାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ସାପର ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ଏକ ଶତ୍ରୁ ପାଇଛି।
ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ମାନୁଷଂ ଦିଵ୍ଯଂ କୁର୍ଵାହାରଂ ମହାମତେ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମାନବ ଖାଦ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।
ଜୀମୂତଵାହନାଯୈଵ ଵିଦ୍ଯାଧରସୁତାଯ ଚ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଜୀମୂତବାହନ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର କନ୍ୟା ପାଇଁ।
ତ୍ଵଂ ତୁ ଵିଦ୍ଯାଧରପୁରେ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ମହୋତ୍ତମମ୍
ତୁମେ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ନଗରରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧୌ ଦେଵଃ ସ ପିତ୍ରା ରାଜ୍ଯମାପ୍ତଵାନ୍ 3.2.15.
ଏପରି କହି ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ଲାଗିଲେ।