କୈଲାସଶିଖରେ ରମ୍ଯେ ନାନାଧାତୁଵିଚିତ୍ରିତେ
କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ରୂପର ଅଳଙ୍କାର ରହିଛି, ସେଠି—
ନାନାଦ୍ରୁମଲତାକୀର୍ଣେ ନାନାପୁଷ୍ପୋପଶୋଭିତେ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଢାକିଥିବା, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ସେଠି—
ଶଂକରଃ ପାର୍ଵତୀଂ ପ୍ରାହ କିଂ ତ୍ଵଯା ସଦ୍ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍
ଶଂକର ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କରିଛ?'
ଆଗଚ୍ଛ ଜାନୁଦେଶଂ ତୁ ସୁପ୍ରସନ୍ନା ତଥା ପ୍ରିଯେ
'ମୋର ପାଖରେ, ମୋର ଜାଙ୍ଘା ଉପରେ ବସ, ମୋର ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ବହୁତ ଖୁସି ଅଛ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ପ୍ରଣତା ଭୂତ୍ଵା ଗୌରୀ ପ୍ରାହ ଶିଵଂ ଶୁଭା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଗୌରୀ ନମ୍ରତା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଶୁଭ କଥା କହିଲେ ଶିବଙ୍କୁ।
ତେନ ମେ ତ୍ଵଂ ମନୋହାରୀ ଭର୍ତା ଲବ୍ଧୋସି ଶଂକର
'ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶଂକର, ତୁମେ ମୋର ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିବା ବରା ହେଲେ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଇଛ।'
ବ୍ରୂହି ପାର୍ଵତି ଯତ୍ନେନ ଯଚ୍ଚୀର୍ଣଂ ପିତୁରଂତିକେ
'ହେ ପାର୍ବତୀ, ଚେଷ୍ଟା ସହିତ କହ, ତୁମେ ପିତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଣ କରିଥିଲ?'
ପୁରାହଂ ଦେଵ ତିଷ୍ଠାମି କୁମାରୀ ଭଵନେ ପିତୁଃ
'ପୂର୍ବେ, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରେ କୁମାରୀ ଭାବେ ବସୁଥିଲି।'
ତତୋଽହଂ ମେନଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ସ୍ଵପିତ୍ରା ଚ ହିମାଦ୍ରିଣା 4.18.
'ତାପରେ, ମୋତେ ମୋର ମା ମେନା ଓ ପିତା ହିମାଦ୍ରି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।'
ଯେନ ପ୍ରାରବ୍ଧମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଂ ସଂପତ୍ସ୍ଯତେ ତଵ
'ଯାହା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ସବୁ କିଛି ତୁମ ପାଇଁ ସଫଳ ହେବ।'
ଏଵଂ କରୋମି ଵୈ ମାତର୍ମମ ଚୋକ୍ତଂ ପୁରସ୍ତ୍ଵଯା
'ମା, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେମିତି କହିଥିଲ, ମୁଁ ସେହିପରି କରୁଛି।'
ମେନୋଵାଚ କୁରୁ ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ପଞ୍ଚାଗ୍ନୀଞ୍ଜ୍ଵାଲମାନାନ୍ହୁତାଶନାନ୍
ମେନା କହିଲେ: 'ତୁମେ ପାଖପାଖି ପାଞ୍ଚଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।'
ଗାର୍ହପତ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିମନ୍ଯଂ ଚାହଵନୀଯକମ୍
'ଘର ଅଗ୍ନି, ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଆହବନୀୟ ନାମର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଗ୍ନି।'
ଏତେଷାଂ ମଧ୍ଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ତିଷ୍ଠ ପୂର୍ଵମୁଖା ଚିରମ୍
'ଏହି ସବୁ ଅଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରେ ରହି, ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦଣ୍ଡାଇ ରୁହ।'
ମୃଗାଜିନଚ୍ଛନ୍ନକୁଚାଂ ଜଟାଵଲ୍କଲଧାରିଣୀମ୍
'ମୃଗଚର୍ମରେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଛାତି, ଜଟା ଓ ବାର୍କ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ,'
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମହାକାଲୀ ମହାମାଯା ମହାମତିଃ
'ତୁମେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାକାଳୀ, ମହାମାୟା ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିଶାଳି ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିବାନ୍।'
ସରସ୍ଵତୀ ଵୈତରିଣୀ ସୈଵ ପ୍ରୋକ୍ତା ମହାସତୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଏହି ଭଳି ମହାସତୀ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯୁର୍ଯତାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିୟମିତ ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ।
ବହୁପ୍ରକାରନୈଵେଦ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଘୃତପାଚିତମ୍ 4.18.
ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ପକାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର ।
ଜୀରକଂ କଡୁହୁଂଡଶ୍ଚାପ୍ଯପୂପାନ୍କୁସୁମଂ ତଥା
ଜୀରା, କଡୁହୁଣ୍ଡ, ଅପୂପ ପିଠା ଓ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।
ପୁଷ୍ପମଂଡପିକା କାର୍ଯା ଗଂଧପୁଷ୍ପାଧିଵାସିତା ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ରୁଦ୍ରାଣୀଂ ମଂତ୍ରମେତମୁଦୀରଯେତ୍
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ସଜାଯାଇଥିବା ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର । ତାପରେ ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ ।
ଵେଦେଷୁ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦିଵି ଭୂମୌ ଧରାତଲେ
ବେଦ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ,
ତ୍ଵଂ ଶକ୍ତିସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧା ସ୍ଵାହା ତ୍ଵଂ ସାଵିତ୍ରୀ ସରସ୍ଵତୀ
ତୁମେ ଶକ୍ତି, ତୁମେ ସ୍ୱଧା, ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ତୁମେ ସାବିତ୍ରୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ।
ଏଵଂ ସଂକ୍ଷମଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପୁନଃପୁନଃ ଆଚ୍ଛାଦ୍ଯଦ୍ଵାରକେଦାରକପୋତାଦିଵିଭୂଷିତମ୍
ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇ ଦ୍ୱାର, କେତେକେତ, ପରାବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଭାଦି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବା ଉଚିତ ।
କୁଡ୍ଯସ୍ତଂଭଗଵାକ୍ଷାଢ୍ଯଂ ମଣିମଂଡିତତୋରଣମ୍
ଦେଉଳର ଦିଵାଲ, ଖୁଟି, ଜାଣାଳା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ସଜାଯାଇଥିବା ତୋରଣ ସହିତ ।
ଗୃହଦାନଵିଧାନେନ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଯଶସ୍ଵିନେ
ଘର ଦାନର ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ମହିମାଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ
ସୁଵାସିନୀଭ୍ଯସ୍ତଦ୍ଦେଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସୂର୍ଯସଂସ୍ଥିତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସାଦିତ ନୈବେଦ୍ୟ ସୁବାସିନୀ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ ।
ଦାଂପତ୍ଯାନି ଚ ଭୋଜ୍ଯାନି ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ମଧୁରୈ ରସୈଃ
ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ପାଇଁ ମିଠା ରସ ଭରିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠାନି ଦେବା ଉଚିତ ।
ଵ୍ରତାଂତେଗସ୍ତ୍ଯମୁନଯେ ଦତ୍ତଂ ଗୃହଵରଂ ଶୁଭମ୍ 4.18.
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଯମୁନାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଘର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ତେନ ଧର୍ମେଣ ଦେଵ ତ୍ଵଂ ଭର୍ତା ଲବ୍ଧୋଽସି ଶଂକରଃ
ଏହି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଛ ।