ମାନୋନ୍ମାନୈର୍ଜନ୍ମ ମଧ୍ଯେ ଯତ୍ପାପଂ କୁତ୍ରଚିତ୍କୃତମ୍
ଜୀବନରେ ଯେଉଁଠି କେବେ କିଛି ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଗର୍ବରେ ପାପ କରାଯାଏ—
ମେଘପାଲୀ ଶୁଭେ ସ୍ଥାନେ ଶୁଭେ ଦେଶେ ସମୁତ୍ଥିତା
ମେଘପାଳୀ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ପବିତ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ଖର୍ଜୂରୈର୍ନାଲିକେରୈଶ୍ଚ ଦାଡିମୈଃ କରଵୀରକୈଃ
ଖଜୁରୀ, ନାଡ଼ିଆ, ଦାନା, କରବୀର ଫୁଲ ସହିତ।
ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ପିଷ୍ଟାତକଵିଭୂଷିତାମ୍ 4.17.
ଲାଲ କପଡ଼ାରେ ଢାକି, ପିଠା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଵେଦୋକ୍ତେନ ଦ୍ଵିଜୋ ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତଚ୍ଚ ତସ୍ଯୈ ନିଵେଦଯେତ୍
ଏହି ଉପଚାରକୁ ବେଦ ଅନୁସାରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ।
ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ହେ ପୁରୁଷସିଂହ, ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରୀ ପାଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଦେହାଂତେ ଯାନସଂସ୍ଥିତଃ ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ନାତ୍ର ସଂଦେହସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ, ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ଏହିପରି କର।
ନରକ ଭୀରୁତଯା ଦଦାତି ଯୋଽର୍ଘ୍ଯଂ ଫଲାଦ୍ଯନୁଯୁତଂ ନନୁ ମେଘପାଲେଃ
ଯିଏ ନରକ ଭୟରେ ମେଘପାଳୀଙ୍କୁ ଫଳ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥାଏ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ମେଘପାଲୀତୃତୀଯାଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ପବିତ୍ର ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ମେଘପାଳୀ ତୃତୀୟ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ' ନାମକ ସତରେ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ରୂପରମ୍ଭାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସଂପଦ୍ଯତେ ଯେନ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଗୃହଂ ଶୁଭମ୍
ଏହା ହେଉଛି ରୂପାରମ୍ଭା ବ୍ରତର ବିବରଣା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ ଜଣେ ଜଣେ ଜନନୀ ନାରୀ ନିଜ ଘରକୁ ଶୁଭ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖିପାରନ୍ତି।
କୈଲାସଶିଖରେ ରମ୍ଯେ ନାନାଧାତୁଵିଚିତ୍ରିତେ
କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ରୂପର ଅଳଙ୍କାର ରହିଛି, ସେଠି—
ନାନାଦ୍ରୁମଲତାକୀର୍ଣେ ନାନାପୁଷ୍ପୋପଶୋଭିତେ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଢାକିଥିବା, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ସେଠି—
ଶଂକରଃ ପାର୍ଵତୀଂ ପ୍ରାହ କିଂ ତ୍ଵଯା ସଦ୍ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍
ଶଂକର ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କରିଛ?'
ଆଗଚ୍ଛ ଜାନୁଦେଶଂ ତୁ ସୁପ୍ରସନ୍ନା ତଥା ପ୍ରିଯେ
'ମୋର ପାଖରେ, ମୋର ଜାଙ୍ଘା ଉପରେ ବସ, ମୋର ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ବହୁତ ଖୁସି ଅଛ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ପ୍ରଣତା ଭୂତ୍ଵା ଗୌରୀ ପ୍ରାହ ଶିଵଂ ଶୁଭା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଗୌରୀ ନମ୍ରତା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଶୁଭ କଥା କହିଲେ ଶିବଙ୍କୁ।
ତେନ ମେ ତ୍ଵଂ ମନୋହାରୀ ଭର୍ତା ଲବ୍ଧୋସି ଶଂକର
'ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶଂକର, ତୁମେ ମୋର ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିବା ବରା ହେଲେ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଇଛ।'
ବ୍ରୂହି ପାର୍ଵତି ଯତ୍ନେନ ଯଚ୍ଚୀର୍ଣଂ ପିତୁରଂତିକେ
'ହେ ପାର୍ବତୀ, ଚେଷ୍ଟା ସହିତ କହ, ତୁମେ ପିତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଣ କରିଥିଲ?'
ପୁରାହଂ ଦେଵ ତିଷ୍ଠାମି କୁମାରୀ ଭଵନେ ପିତୁଃ
'ପୂର୍ବେ, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରେ କୁମାରୀ ଭାବେ ବସୁଥିଲି।'
ତତୋଽହଂ ମେନଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ସ୍ଵପିତ୍ରା ଚ ହିମାଦ୍ରିଣା 4.18.
'ତାପରେ, ମୋତେ ମୋର ମା ମେନା ଓ ପିତା ହିମାଦ୍ରି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।'
ଯେନ ପ୍ରାରବ୍ଧମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଂ ସଂପତ୍ସ୍ଯତେ ତଵ
'ଯାହା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ସବୁ କିଛି ତୁମ ପାଇଁ ସଫଳ ହେବ।'
ଏଵଂ କରୋମି ଵୈ ମାତର୍ମମ ଚୋକ୍ତଂ ପୁରସ୍ତ୍ଵଯା
'ମା, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେମିତି କହିଥିଲ, ମୁଁ ସେହିପରି କରୁଛି।'
ମେନୋଵାଚ କୁରୁ ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ପଞ୍ଚାଗ୍ନୀଞ୍ଜ୍ଵାଲମାନାନ୍ହୁତାଶନାନ୍
ମେନା କହିଲେ: 'ତୁମେ ପାଖପାଖି ପାଞ୍ଚଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।'
ଗାର୍ହପତ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିମନ୍ଯଂ ଚାହଵନୀଯକମ୍
'ଘର ଅଗ୍ନି, ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଆହବନୀୟ ନାମର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଗ୍ନି।'
ଏତେଷାଂ ମଧ୍ଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ତିଷ୍ଠ ପୂର୍ଵମୁଖା ଚିରମ୍
'ଏହି ସବୁ ଅଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରେ ରହି, ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦଣ୍ଡାଇ ରୁହ।'
ମୃଗାଜିନଚ୍ଛନ୍ନକୁଚାଂ ଜଟାଵଲ୍କଲଧାରିଣୀମ୍
'ମୃଗଚର୍ମରେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଛାତି, ଜଟା ଓ ବାର୍କ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ,'
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମହାକାଲୀ ମହାମାଯା ମହାମତିଃ
'ତୁମେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାକାଳୀ, ମହାମାୟା ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିଶାଳି ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିବାନ୍।'
ସରସ୍ଵତୀ ଵୈତରିଣୀ ସୈଵ ପ୍ରୋକ୍ତା ମହାସତୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଏହି ଭଳି ମହାସତୀ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯୁର୍ଯତାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିୟମିତ ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ।
ବହୁପ୍ରକାରନୈଵେଦ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଘୃତପାଚିତମ୍ 4.18.
ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ପକାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର ।
ଜୀରକଂ କଡୁହୁଂଡଶ୍ଚାପ୍ଯପୂପାନ୍କୁସୁମଂ ତଥା
ଜୀରା, କଡୁହୁଣ୍ଡ, ଅପୂପ ପିଠା ଓ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।