ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସଵିତୁଶ୍ଚାତ୍ର ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ଵିଶାମ୍ପତେ । ନାରାଯଣସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତଥା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସବିତୃଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳମାନଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟତା ବର୍ଣ୍ଣିତ; ସହିତ ନାରାୟଣଙ୍କ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଏ।
ମହାଭାଗ୍ଯଂ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପୁସ୍ତକସ୍ଯ ଚ । ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯାସ୍ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ସତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ମହାମତେ
ପାଠ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ, ପୁସ୍ତକର ପବିତ୍ରତା, ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ ଓ ସତ୍ୟର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବି ବିବୃତ୍ତ ହୋଇଛି, ହେ ଜ୍ଞାନୀ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତଂ ସଂଵିଧାନଂ ଚ ଧର୍ମଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସଯୋରପି । ଵିଭାଗଂ ଧର୍ମଦ୍ଯୂତଂ ଚ କଥକାନାଂ ଚ ଶୋଧନମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଉଭୟଙ୍କୁ ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ଧର୍ମ ପାଇଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନିୟମାବଳୀ (ମାର୍ଗଦର୍ଶନ), କର୍ତ୍ତବ୍ୟଭାଗ ଓ କଥାକାରମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରତା ଚାଳା-ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦିଆଯାଇଛି।
ଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରୋପଚାରଂ ଚ ସଂକୀର୍ଣାନାଂ ଚ ସଂଭଵମ୍ । ଆପଦ୍ଧର୍ମଂ ଚ ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଧିଂ ତଥା
ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା, ମିଶ୍ର ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଆକସ୍ମିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପଦ୍ଧତି ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ସଂଧ୍ଯାଵିଧିଂ ପ୍ରେତଶୁଦ୍ଧିଂ ସ୍ନାନତର୍ପଣଯୋର୍ଵିଧିମ୍ । ଵୈଶ୍ଵଦେଵଵିଧିଂ ଚାପି ତଥା ଭୋଜ୍ଯଵିଧିଂ ନୃପ
ସନ୍ଧ୍ୟା ସଂସ୍କାରର ନିୟମ, ମୃତକ ପବିତ୍ରକରଣର ରୀତି, ସ୍ନାନ ଓ ଅର୍ପଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ବୈଶ୍ଵଦେବ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର ଭୋଜନ-ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ଲକ୍ଷଣଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠସ୍ଯ ଚରଣଵ୍ଯୂହମୁତ୍ତମମ୍ । ସଂସାରଗମନଂ ଚୈଵ ତ୍ରିଵିଧଂ କର୍ମସମ୍ଭଵମ୍
ଚୁୟିଁ-ଲକୱା (chuīṅ-lakṣa?) ଦଣ୍ଡର ଚିହ୍ନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଛି; ସାଂସାରିକ ଅବସ୍ଥାର ଗତି ତିନି ପ୍ରକାର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ।
ନୈଃଶ୍ରେଯସଂ କର୍ମଣାଂ ଚ ଗୁଣଦୋଷପରୀକ୍ଷଣମ୍ । ଦାରାଣାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଥା ପାତ୍ରପରୀକ୍ଷଣମ୍
କାର୍ଯ୍ୟମାଧ୍ୟମରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଲଭ କରିବା ଉପାୟ, ପୁଣ୍ୟ-ପାପର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପତ୍ନୀଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଓ ପାତ୍ର ପରୀକ୍ଷା ବିବୃତ।
ପ୍ରସୂତିଂ ଚାପି ଗର୍ଭସ୍ଯ ତଥା କର୍ମଫଲଂ ନୃପ । ଜାତିଧର୍ମାନ୍କୁଲଧର୍ମାନ୍ଵେଦଧର୍ମାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ
ଗର୍ଭ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶିଶୁଜନନ, କାର୍ୟର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଏହା ସହିତ ଜାତି, ସଂଶ୍ୟ ଓ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଥାଯୁକ୍ତ ଲୋକକର୍ମ ଜନିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଇଛି।
ଵୈତାନଵ୍ରତିକାନାଂ ଚ ତଥାସୌ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ଵିଭୁଃ । ବ୍ରହ୍ମା କୁରୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂକରାଯ ମହାତ୍ମନେ
ସର୍ବସାମରାଜ୍ୟପତି ମଧ୍ୟ Vaitāna ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ନିୟମ ଘୋଷିତ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ କୁରୁବଂଶର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ମହାଶଙ୍କରଙ୍କୁ କୁହିଲେ।
ଶଂକରେଣ ତଥା ଵିଷ୍ଣୋଃ କଥିତଂ କୁରୁନନ୍ଦନ । ଵିଷ୍ଣୁନାପି ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାରଦାଯ ମହୀପତେ
ଶଙ୍କର ଏହା କୁରୁଜନ୍ମୀ ଭିଷ୍ଣୁକୁ କହିଥିଲେ; ଏବଂ ନାରଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜା, ଭିଷ୍ଣୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକ ପଠାଯାଇଥିଲା।
ନାରଦାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଵାଞ୍ଛକ୍ରଃ ଶକ୍ରାଦପି ପରାଶରଃ । ପରାଶରାତ୍ତତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଵ୍ଯାସାଦପି ମଯା ଵିଭୋ
ନାରଦ ଏହା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର (ଶକ୍ର) ଗ୍ରହଣ କରିଲେ; ଶକ୍ରରୁ ପରାଶର, ପରାଶରରୁ ବ୍ୟାସ; ଏବଂ ବ୍ୟାସରୁ, ହେ ରାଜା, ଆମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ପହଞ୍ଚିଛି।
ଏଵଂ ପରମ୍ପରାପ୍ରାପ୍ତଂ ପୁରାଣମିଦମୁତ୍ତମମ୍ । ଶୃଣୁ ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ସକାଶାତ୍ପରଂ ହିତମ୍
ଏହିଭଳି ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରାଣ ଅନୁକ୍ରମେ ଗ୍ରହଣ ହୋଇଛି; ଶୁଣ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ — ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରକର ଏବଂ ଶୋଧକଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳକର।
ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵ ପୁରାଣାନି ସଂଜ୍ଞେଯାନି ନରର୍ଷଭ । ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସହସ୍ରାଣି ପ୍ରୋକ୍ତାନୀହ ମନୀଷିଭିଃ
ହେ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ମଣିଷ, ସମସ୍ତ ପୁରାଣକୁ ଏଭଳି କୁହାଯିବା ଉଚିତ; ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏମାନେ ବାରେହଜର ଅଛନ୍ତି।
ପୁନର୍ଵୃଦ୍ଧିଂ ଗତାନୀହ ଆଖ୍ଯାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଵୃଷ । ଯଥା ସ୍କାନ୍ଦଂ ତଥା ଚେଦଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ କୁରୁନନ୍ଦନ
ପୁଣି ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁଜାତିର ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିସ୍ତାରର ଅନେକ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ କୁହାଯାଇଛି — ଏହିଠାରେ ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ଶେଧାଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ କହାଯିବ।
ସ୍କାନ୍ଦଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତୁ ଲୋକାନାଂ ଜ୍ଞାତମେଵ ହି । ଭଵିଷ୍ଯମେତଦୃଷିଣା ଲକ୍ଷାର୍ଦ୍ଧଂ ସଂଖ୍ଯଯା କୃତମ୍
ସ୍କନ୍ଦକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ହଜାର ପ୍ରପଞ୍ଚର ଗଣନା ମନ୍ୟାଯାଏ; ଏହି ଆଗାମୀ ଗଳ୍ପକୁ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦଶହଜାର ଓ ଆଧାହଜାର ରୂପେ ରଚିଛନ୍ତି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଇଦଂ ଫଲମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଋଦ୍ଧିର୍ଵୃଦ୍ଧିସ୍ତଥା ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତି ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଭକ୍ତିକର ଶ୍ରବଣରେ ଏହାର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ: ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମୃଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ତାହାଙ୍କ ସହ ଆସିବ।
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ମହାବାହୋ ପୁରାଣଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ରାଜନ୍ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ଏବେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷଣୀୟ, ବହୁବଳା ପୁରାଣଟିକୁ ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ବା ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ପର୍ଵାଣି ଚାତ୍ର ଵୈ ପଞ୍ଚ କୀର୍ତିତାନି ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା । ପ୍ରଥମଂ କଥ୍ଯତେ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସ୍ବଜାତ ରଚୟିତାଙ୍କରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ପରମ୍ପରାରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ ବର୍ଣ୍ଣିତ: ପ୍ରଥମଟି Brāhma ପର୍ବ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି Vaiṣṇava ନାମକ।
ତୃତୀଯଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ଚତୁର୍ଥଂ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ପଞ୍ଚମଂ ପ୍ରତିସର୍ଗାଖ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକୈଃ ସୁପୂଜିତମ୍
ତୃତୀୟଟି Śaiva ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥଟି Tvaṣṭra ନାମକ, ଓ ପଞ୍ଚମଟି Pratisarga — ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଏତାନି ତାତ ପର୍ଵାଣି ଲକ୍ଷଣାନି ନିବୋଧ ମେ । ସର୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵଂଶୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ହେ ପିତା, ଏହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର: ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୁନର୍ସୃଷ୍ଟି, ବଂଶାବଳୀ ଓ ମନ୍ବନ୍ତର।
ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ଚୈଵ ପୁରାଣଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣମ୍ । ଚତୁର୍ଦଶଭିର୍ଵିଦ୍ଯାଭିର୍ଭୂଷିତଂ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଏହିପୁରାଣ ରାଜାମାନଙ୍କର ବଂଶାବଳୀକୁ ବର୍ଣ୍ଣାଇଥାଏ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣଧର୍ମୀ; ଏହା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶାସ୍ତ୍ରଶାଖାର ସହିତ ଶୋଭିତ ଓ କୁରୁ ବଂଶଜଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟିତ।
ଅଙ୍ଗାନି ଚତୁରୋ ଵେଦା ମୀମାଂସା ନ୍ଯାଯଵିସ୍ତରଃ । ପୁରାଣଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଵିଦ୍ଯା ହ୍ଯେତାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଚାରିଟି ଅଙ୍ଗ ହେଲେ ବେଦ; ମୀମାଂସା ଓ ନ୍ୟାୟ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା। ଏହି ପୁରାଣ ହେଉଛି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ଓ ଏହି ଚତୁର୍ଦଶ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶାଇକରି ଜ୍ଞାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଯୁର୍ଵେଦୋ ଧନୁର୍ଵେଦୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ । ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଥଂ ତୁ ଵିଦ୍ଯା ହ୍ଯଷ୍ଟାଦଶୈଵ ତାଃ
ଆୟୁର୍ବେଦ, ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଏହାର ତିନୋଟି କଳା; ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି Arthaśāstra — ଏଭଳିଭାବେ ଏହି ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ଗଣନା ହୁଏ।
ପ୍ରଥମଂ କଥ୍ଯତେ ସର୍ଗୋ ଭୂତାନାମିହ ସର୍ଵଶଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପାପନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଯାତି ଶାନ୍ତିମନୁତ୍ତମାମ୍
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ସଜୀବର ସୃଷ୍ଟି (sarga) ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ଜଗଦାସୀତ୍ପୁରା ତାତ ତମୋଭୂତମଲକ୍ଷଣମ୍ । ଅଵିଜ୍ଞେଯମତର୍କ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ ସର୍ଵଶଃ
ଦୀର୍ଘକାଳ ଧାରଣାରେ ପୃଥିବୀ ଅନୀଦ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା — ଅନିର୍ବାଚ୍ୟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ; ସମସ୍ତ କିଛି ଜଣାପଡ଼ିନଥିବା, ସାଧାରଣ ନ୍ୟାୟର ଆଡ଼ରେ ନ ସଂଜ୍ଞାତ ରହିଥିଲା।
ତତଃ ସ ଭଗଵାନୀଶୋ ହ୍ଯଵ୍ଯକ୍ତୋ ଵ୍ଯଞ୍ଜଯନ୍ନିଦମ୍ । ମହାଭୂତାନି ଵୃତ୍ତୌଜାଃ ପ୍ରୋତ୍ଥିତସ୍ତମନାଶନଃ
ତେବେ ପ୍ରଭୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବ, ଅନଙ୍କିତ ତାଙ୍କୁ ଗତଷ୍ଟ କରି ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଲେ: ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଏକ କ୍ରମରେ ଉଦୟ ହୋଇଥିଲେ, ପ୍ରାଚୀନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଜ୍ୱଳିତ ଓ ନାଶ କରି।
ଯୋଽସାଵତୀନ୍ଦ୍ରିଯୋଽଗ୍ରାହ୍ଯଃ ସୂକ୍ଷ୍ମୋଽଵ୍ଯକ୍ତଃ ସନାତନଃ । ସର୍ଵଭୂତମଯୋଽଚିନ୍ତ୍ଯଃ ସ ଏଷ ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥିତଃ
ସେଇ ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଅବିଜ୍ଞାତ, ନଜୁକ, ଅନାବିଜ୍ଞତ ଓ ଶାଶ୍ୱତ — ସମସ୍ତ ସଜୀବରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଚିନ୍ତାରୁ ପାରେ ଅପର — ସେଇ ଆତ୍ମା ନିଜେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ଯୋଽସୌ ଷଡ୍ଵିଂଶକୋ ଲୋକେ ତଥା ଯଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଭାସ୍କରଶ୍ଚ ମହାବାହୋ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚ କଥ୍ଯତେ
ସେଉଁଟି ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ କ୍ଷେପାଣ୍ଡ ଛବିରେ ବିଶେଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ; ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେଉଁକୁ ସୂର୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ Brahman ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି।
ସୋଽଭିଧ୍ଯାଯ ଶରୀରାତ୍ସ୍ଵାତ୍ସିସୃକ୍ଷୁର୍ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ । ଅତ ଏଵ ସସର୍ଜାଦୌ ତାସୁ ଵୀର୍ଯମଵାସୃଜତ୍
‘ଶରୀର’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସ୍ତନ୍ତୁ (ଜୀବ) ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେପରି ପ୍ରାଥମିକ ସୃଷ୍ଟିରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଦିଏଇଥିଲେ।
ଯସ୍ମାଦୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍ । ବୀଜଂ ଶୁକ୍ରଂ ତଥା ରେତ ଉଗ୍ରଂ ଵୀର୍ଯଂ ଚ କଥ୍ଯତେ
ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ — ଦେବତା, ଦେବାଳୟ ଓ ମାନବ — ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି: ବୀଜ (bīja), ସ୍େକ୍ରାଳ ରସ (śukra), ଦଳ୍ପି ମତେ ତୀବ୍ର ଶୁକ୍ର (reṭa) ଓ ଶକ୍ତି (vīrya) ଏଭଳି ନାମାଭିଧାନ ମିଳେ।