ଗୋପିତାଶ୍ଚ ସଦା ଲୋକେ ନ ପ୍ରୋକ୍ତାଶ୍ଚ ମଯା କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ବ୍ରତମାନେ ସଦା ଲୋକରେ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, ମୁଁ କେବେ ବି କାହାକୁ କହିନଥିଲି।
ଏକା ତୁ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ଅନ୍ଯା ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ହୁଏ।
ଶ୍ରାଵଣେ କଲୁଷା ନାମ ପ୍ରୋଷ୍ଠପାଦେ ଚ ଗୀର୍ମଲା
ଶ୍ରାବଣରେ ଏହାକୁ କଳୁଷା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପ୍ରୋଷ୍ଠପାଦରେ ଗୀର୍ମଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କସ୍ମାତ୍ସା କଲୁଷା ପ୍ରୋକ୍ତା କସ୍ମାତ୍ସା ଗୀର୍ମଲା ମତା । କସ୍ମାତ୍ସା ପ୍ରେତସଂଚାରା କସ୍ମାଦ୍ଯାମ୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏହାକୁ କଳୁଷା କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ଏହାକୁ ଗୀର୍ମଳା କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ପ୍ରେତ ସଂଯୋଗ କାହିଁକି? ଏହାକୁ ଯାମୀ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦାର୍ଥମଶ୍ଵମେଧେ ପ୍ରଵର୍ତିତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
କ୍ରୋଧାଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଵଜେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ନିଷୂଦିତା
କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ନାର୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମହନେ ଵହ୍ନୌ ସଂଵିଭଜ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଦାନ ବା ବିତରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନାରୀଵୃକ୍ଷନଦୀଭୂମିଵହ୍ନିବ୍ରହ୍ମହନେଷ୍ଵଥ
ସ୍ତ୍ରୀ, ଗଛ, ନଦୀ, ମାଟି, ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରେ—
ମଧୁକୈଟଭଯୋ ରକ୍ତେ ପୁରା ମଗ୍ନେତି ମେଦିନୀ 4.14.
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ରକ୍ତରେ ମାଟି ଲାଲ ହୋଇଥିଲା।
ନଦ୍ଯଃ ପୂରମଲାଃ ସର୍ଵା ଵହ୍ନେର୍ଧୂମଶିଖା ମଲଃ
ସମସ୍ତ ନଦୀ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଗଲା; ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ଓ ଶିଖା ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର।
ଗୀର୍ଗିରା ଭାରତୀ ଵାଣୀ ଵାଚା ମେଧା ସରସ୍ଵତୀ
ବାଣୀ, ଭାଷା, କଥା, ଉଚ୍ଚାରଣ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସରସ୍ୱତୀ—
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଧର୍ମାଣାଂ ନିଂଦକା ନାସ୍ତିକାଃ ଶଠାଃ
ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଧର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବାମାନେ ଅନାସ୍ଥାବାନ୍ ଓ ଚତୁର।
ଅନଧ୍ଯାଯେଷୁ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପାଠଯଂତି ପଠଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଅନଧ୍ୟାୟ ଦିନରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି ଓ ପଢ଼ାନ୍ତି।
ପ୍ରେତାସ୍ତୁ ପିତରଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ତସ୍ଯାଂ ତୁ ସଂଚରଃ
ମୃତ୍ୟୁପ୍ରାପ୍ତମାନେ ପିତୃ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଚଳାଚଳ ସେଠାରେ ହୁଏ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା ବର୍ହିଷଦ ଆଜ୍ଯପାଃ ସୋମପାସ୍ତଥା
ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ବର୍ହିଷଦ, ଆଜ୍ୟପ ଓ ସୋମପମାନେ ମଧ୍ୟ—
ପୁତ୍ରୈଃ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୌହିତ୍ରୈଃ ସ୍ଵଧାମଂତ୍ରୈଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ପୁଅ, ନାତି ଓ ଝିଅର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଧାମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ—
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ମହୋତ୍ସର୍ଗେ ନାରକୀଯାଶ୍ଚ ତର୍ପିତାଃ ଭ୍ରାମିତା ନର୍ତିତାସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗ ସମୟରେ, ନରକରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ, ଘୁରାଯାନ୍ତି, ନାଚନ୍ତି, ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ରହନ୍ତି।
ତେଷାଂ ମହୋତ୍ସଵୋ ଵୃତ୍ତୋ ଯମରାଷ୍ଟ୍ରେ ସୁଖାଵହଃ 4.14.
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଯାହା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଅସ୍ଯାଂ ନିଜଗୃହେ ପାର୍ଥ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯମତୋ ବୁଧୈଃ
ଏହି ଦିନରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିଜ ଘରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦାନାନି ଚ ପ୍ରଦେଯାନି ଭଗିନୀଭ୍ଯୋ ଵିଧାନତଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଉଣୀମାନେକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵା ଭଗିନ୍ଯଃ ସଂପୂଜ୍ଯା ଅଭାଵେ ପ୍ରତିପତ୍ତିଗାଃ
ସମସ୍ତ ଭଉଣୀମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ନଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେକୁ।
ମାତୁଲସ୍ଯ ସୁତାହସ୍ତାଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ପୁନର୍ନୃପ
ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ, ହେ ରାଜା, ମାମାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ହାତରୁ—
ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସହଜାଯାଶ୍ଚ ଭଗିନ୍ଯା ହସ୍ତତଃ ପରମ୍
ନିଜ ଜନ୍ମସିଂଗା ଝିଅ ଓ ପରେ ଭଉଣୀଙ୍କ ହାତରୁ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ଏହା ଧନ, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।
ଯସ୍ଯାଂ ତିଥୌ ଯମୁନଯା ଯମରାଜଦେଵଃ ସମ୍ଭୋଜିତୋ ଜଗତି ସତ୍ତ୍ଵରସୌହୃଦେନ
ଯେ ତିଥିରେ ଯମୁନା ଦ୍ୱାରା ଯମରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଏ, ସେହି ଦିନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ସହୃଦୟତା ରହିଥାଏ।
ଅଶୂନ୍ଯଶଯନମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ଭଵତି ଦଂପତ୍ଯୋଃ ପ୍ରୀଯମାଣଯୋଃ
‘ଖାଲି ନହେଉଥିବା ଶୟନ’ ଉପବାସର ମହତ୍ତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି; ଏହା ମିଳିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ସମ୍ମତି ଆଣେ।
ପତ୍ନୀହୀନଃ ପୁମାନ୍ପତ୍ନୀ ଭର୍ତ୍ରା ଵିରହିତା ତଥା
ଯେ ପୁରୁଷଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ଅଲଗା ଅଛନ୍ତି,
ତଦ୍ବ୍ରୂହି ଦେଵଦେଵେଶ ଵିଧଵା ସ୍ତ୍ରୀ ନ ଜାଯତେ
ହେ ଦେବଦେବେଶ, କିପରି ଏକ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ବିଧବା ହେଉନାହିଁ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସ୍ତ୍ରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କେଉଁ ଉପବାସ ରଖିଲେ ଏକ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ବିଧବା ହେଉନାହିଁ?