ଆଚମ୍ଯ ଖାନ୍ଯୁପାଲଭ୍ଯ ସ୍ମୃତ୍ଵା ସୋମଂ ସ୍ଵପେଦ୍ଭୁଵି
ପାଣି ଚୁମି, ଖାଦ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ।
ମୁନ୍ଯନ୍ନଂ ତୁ ତୃତୀଯାଯାଂ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଗୋରସୋତ୍ତରମ୍ ।। ଘୃତାକ୍ତାଃ ସଗୁଣାଃ ଶସ୍ତାଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ କୃଶରାସ୍ସଦା
ତୃତୀୟ ଦିନରେ ମୁନିମାନେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଗୋ-ଦୁଧ ଓ ତାହାର ଉତ୍ପାଦ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଘିଅ ଓ ମସଲା ମିଶା ଖିଚୁଡି ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ।
ଶସ୍ତା ଭଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସଦା ଶ୍ଯାମାକତଣ୍ଡୁଲାଃ
ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ୟାମାକ ଓ କଳା ଚାଉଳ ସଦା ଉପଯୋଗୀ।
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ସଂତର୍ଜ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ
ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୃତ୍ଯବନ୍ଧୁଜନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୁଞ୍ଜୀତ କାମତଃ
ତାପରେ ଚାକର, ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିବାର ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ।
କରୋତ୍ଯେତନ୍ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵର୍ଷମେକମମତ୍ସରୀ
ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା କରେ—
ଏତତ୍କରୋତି ଯା କନ୍ଯା ଶୁଭଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସା ପତିମ୍
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଶୁଭ ବର ପାଏ।
ରାଜ୍ଯାର୍ଥୀ ଲଭତେ ରାଜ୍ଯଂ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍
ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ରାଜ୍ୟ ପାଏ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ପାଏ।
ଯୋଷିତ୍କୁଲାକୁଲଵିଵାହମନୋରମାଣି ଶଯ୍ଯାନ୍ନଯାନଶଯନାସନଶୋଭିତାନି 4.13.
ଉଚ୍ଚ କୁଳରେ ବିବାହ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଶଯ୍ୟା, ଯାନ, ଆସନ ଓ ଶୃଙ୍ଗାର ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ।
ଦ୍ଵିତୀଯାଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ମାସୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରାଵୃଟ୍ଛୁକ୍ଲାଃ କ୍ଲମାପହାଃ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ରତର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା: ବର୍ଷା ଋତୁର ଚାରିଟି ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
ଗୋପିତାଶ୍ଚ ସଦା ଲୋକେ ନ ପ୍ରୋକ୍ତାଶ୍ଚ ମଯା କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ବ୍ରତମାନେ ସଦା ଲୋକରେ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, ମୁଁ କେବେ ବି କାହାକୁ କହିନଥିଲି।
ଏକା ତୁ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ଅନ୍ଯା ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ହୁଏ।
ଶ୍ରାଵଣେ କଲୁଷା ନାମ ପ୍ରୋଷ୍ଠପାଦେ ଚ ଗୀର୍ମଲା
ଶ୍ରାବଣରେ ଏହାକୁ କଳୁଷା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପ୍ରୋଷ୍ଠପାଦରେ ଗୀର୍ମଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କସ୍ମାତ୍ସା କଲୁଷା ପ୍ରୋକ୍ତା କସ୍ମାତ୍ସା ଗୀର୍ମଲା ମତା । କସ୍ମାତ୍ସା ପ୍ରେତସଂଚାରା କସ୍ମାଦ୍ଯାମ୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏହାକୁ କଳୁଷା କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ଏହାକୁ ଗୀର୍ମଳା କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ପ୍ରେତ ସଂଯୋଗ କାହିଁକି? ଏହାକୁ ଯାମୀ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦାର୍ଥମଶ୍ଵମେଧେ ପ୍ରଵର୍ତିତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
କ୍ରୋଧାଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଵଜେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ନିଷୂଦିତା
କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ନାର୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମହନେ ଵହ୍ନୌ ସଂଵିଭଜ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଦାନ ବା ବିତରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନାରୀଵୃକ୍ଷନଦୀଭୂମିଵହ୍ନିବ୍ରହ୍ମହନେଷ୍ଵଥ
ସ୍ତ୍ରୀ, ଗଛ, ନଦୀ, ମାଟି, ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରେ—
ମଧୁକୈଟଭଯୋ ରକ୍ତେ ପୁରା ମଗ୍ନେତି ମେଦିନୀ 4.14.
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ରକ୍ତରେ ମାଟି ଲାଲ ହୋଇଥିଲା।
ନଦ୍ଯଃ ପୂରମଲାଃ ସର୍ଵା ଵହ୍ନେର୍ଧୂମଶିଖା ମଲଃ
ସମସ୍ତ ନଦୀ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଗଲା; ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ଓ ଶିଖା ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର।
ଗୀର୍ଗିରା ଭାରତୀ ଵାଣୀ ଵାଚା ମେଧା ସରସ୍ଵତୀ
ବାଣୀ, ଭାଷା, କଥା, ଉଚ୍ଚାରଣ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସରସ୍ୱତୀ—
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଧର୍ମାଣାଂ ନିଂଦକା ନାସ୍ତିକାଃ ଶଠାଃ
ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଧର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବାମାନେ ଅନାସ୍ଥାବାନ୍ ଓ ଚତୁର।
ଅନଧ୍ଯାଯେଷୁ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପାଠଯଂତି ପଠଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଅନଧ୍ୟାୟ ଦିନରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି ଓ ପଢ଼ାନ୍ତି।
ପ୍ରେତାସ୍ତୁ ପିତରଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ତସ୍ଯାଂ ତୁ ସଂଚରଃ
ମୃତ୍ୟୁପ୍ରାପ୍ତମାନେ ପିତୃ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଚଳାଚଳ ସେଠାରେ ହୁଏ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା ବର୍ହିଷଦ ଆଜ୍ଯପାଃ ସୋମପାସ୍ତଥା
ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ବର୍ହିଷଦ, ଆଜ୍ୟପ ଓ ସୋମପମାନେ ମଧ୍ୟ—
ପୁତ୍ରୈଃ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୌହିତ୍ରୈଃ ସ୍ଵଧାମଂତ୍ରୈଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ପୁଅ, ନାତି ଓ ଝିଅର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଧାମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ—
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ମହୋତ୍ସର୍ଗେ ନାରକୀଯାଶ୍ଚ ତର୍ପିତାଃ ଭ୍ରାମିତା ନର୍ତିତାସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗ ସମୟରେ, ନରକରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ, ଘୁରାଯାନ୍ତି, ନାଚନ୍ତି, ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ରହନ୍ତି।
ତେଷାଂ ମହୋତ୍ସଵୋ ଵୃତ୍ତୋ ଯମରାଷ୍ଟ୍ରେ ସୁଖାଵହଃ 4.14.
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଯାହା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଅସ୍ଯାଂ ନିଜଗୃହେ ପାର୍ଥ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯମତୋ ବୁଧୈଃ
ଏହି ଦିନରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିଜ ଘରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।