ଇତି ତେ କଥିତଂ ଦେଵ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଭାଷିତମ୍
ଏଭଳି, ହେ ଦେବ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ତାହା ଆପଣଙ୍କୁ କୁହିଲି ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ହୋଵାଚ ସ ପୁତ୍ରୋ ମଦନାଲସଃ 3.2.14.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମଦନାଲସା ନାମକ ପୁଅ କହିଲେ ।
ସ ସ୍ନାତ୍ଵା ବହୁଲା ଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ତତ୍ପୁଣ୍ଯେନ ନୃପୋତ୍ତମ
ସେ ବହୁଳା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ସ୍ନାନ କରି, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ସ ହୃଦି ଗୋଵିଂଦଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ସେ ହୃଦୟରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୃଦୁ କଥାରେ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ତ୍ଵଯୈକେନ ଲୀଲାର୍ଥତୋ ଦେଵଦେଵ ପ୍ରିଯାରାଧଯା ସାର୍ଦ୍ଧମେତଦ୍ଧି ଗୁପ୍ତମ୍
ହେ ଦେବଦେବ, ଆପଣ ଏହାକୁ ମଜା ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଗୁପ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି ।
ଜଗତ୍ଯନ୍ତକାଲେ ତ୍ଵଯା କାଲମୂର୍ତ୍ଯା ଜଗତ୍ସଂହୃତଂ ଵୈ ନମସ୍ତେନମସ୍ତେ
ସଂସାର ଶେଷବେଳେ, ଆପଣ କାଳ ରୂପେ ସଂସାରକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ ।
ଇତି ସ୍ତୋତ୍ରପ୍ରଭାଵେନ ଦେଵଦେଵେନ ମୋଚିତା
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ ।
ରମଣୀଂ ସ୍ଵାଂ ସମାଲିଂଗ୍ଯ ନନନ୍ଦ ମୁଦିତୋ ନୃପ ସୁଦେଵଂ ସ ସମାହୂଯ ସ୍ଵାଂ ସ୍ଵସାରଂ ଦଦୌ ମୁଦା
ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ସୁଦେବଙ୍କୁ ଡାକି, ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଇଦେଲେ ।
ସୁଦେଵସ୍ତସ୍ଯ ଭଗିନୀଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ମଦାତୁରାମ୍
ସୁଦେବ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଯିଏ ମୋହରେ ମତ୍ତ, ତାକୁ ନେଇଗଲେ ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଭୂପ ଚରିତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ସେ ଧୀର ଲୋକଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ କୁହିଦେଲି ।
ପୁନରାଖ୍ଯାନକଂ ଵିପ୍ର ଵର୍ଣଯାମାସ ସୁନ୍ଦରମ୍
ପୁନି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର କଥା କହିଲେ ।
କାନ୍ଯକୁଜ୍ଜେ ମହାରାଜ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦାନଶୀଲକଃ ପ୍ରତିଗ୍ରହେଣ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତେନ ଦାନମଚୀକରତ୍
କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜ ନଗରରେ, ରାଜା, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ଯିଏ ସଦା ଦାନ କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ । ସେ ଯେଉଁ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଉଥିଲେ, ସେ ସବୁକୁ ଦାନ ଦେଇଦେଉଥିଲେ ।
କଦାଚିତ୍ତୁ ଶରତ୍କାଲେ ନଵଦୁର୍ଗାଵ୍ରତଂ ହ୍ଯଭୂତ୍
ଏକଥର ଶରତ୍କାଳରେ ନବଦୁର୍ଗା ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।
କିଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ଚାଦ୍ଯ ଯେନ ଦ୍ରଵ୍ଯଯୁତୋ ହ୍ଯହମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଦିନ କଣ କରିବି ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଧନ ମିଳିପାରିବ?'
ଇତି ଶୋକସମାଯୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ
ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବାବେଳେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ—
ନିରାହାରଵ୍ରତଂ ତେନ କୃତଂ ତୁ ନଵମାହ୍ନିକମ୍
ସେ ନବଦିନ ଉପବାସ ବ୍ରତ ରଖିଥିଲେ, ଖାଇନଥିଲେ ।
ଜୀମୂତକେତୁରିତି ଚ ସୋଭୂଦ୍ଵିଦ୍ଯାଧରାଧିପଃ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀମୂତକେତୁ ନାମକ ଏକ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ ।
ଉଵାସ କତିଚିଦ୍ଵର୍ଷାନ୍ଦିଵ୍ଯ ଭୋଗପ୍ରଭୋଗଵାନ୍
ସେ କିଛି ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଭୋଗ କରି ରହିଥିଲେ ।
ତେନ ଵୃକ୍ଷପ୍ରଭାଵେନ ଜାତଃ ପୁତ୍ରୋ ମହୋତ୍ତମଃ
ସେଇ ଗଛର ଶକ୍ତିରେ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା ।
ସ ଵୈ ପୂର୍ଵଭଵେ ରାଜନ୍ମଧ୍ଯଦେଶେ ମହୋତ୍ତମେ 3.2.15.
ହେ ରାଜା, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ଥିଲେ, ଯାହା ବହୁତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲା ।
ଏକଦା ମୃଗଯାକେଲିଲୋଲୁପଃ ସ ମହୀପତିଃ
ଏକଥର ସେ ରାଜା ଶିକାର ଖେଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ।
ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ନ କୃତଂ ଜୀଵଘାତନମ୍
କିନ୍ତୁ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ଦିନେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ହୋଇନଥିଲା ।
ଵାଲ୍ମୀକେଶ୍ଚ କୁଟୀମଧ୍ଯେ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୃତମ୍
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଝୁପଡି ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଶ୍ରୁତା ରାମମଯୀ ଗାଥା ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗୀତ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଵୈ ପୂଜା କୃତା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କଳ୍ପବୃକ୍ଷଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ସ ତମାହ ମହାଵୃକ୍ଷ ମଦୀଯଂ ନଗରଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ମହାବୃକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର ଶୁଭ ନଗର—'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ସତି ଵୃକ୍ଷେଣ ନଗରଂ ଭୂପତେଃ ସମମ୍
ଗଛ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ନଗର ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହେଇଗଲା ।
ସର୍ଵେ ତେ ରାଜତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷପ୍ରସାଦତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷଙ୍କ କୃପାରେ ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ହେଇଗଲେ ।
ମଲଯାଦ୍ରୌ ମହାରମ୍ଯେ ତେପତୁର୍ବହୁଲଂ ତପଃ
ମଲୟ ପାହାଡର ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କମଲାକ୍ଷୀତି ଵିଖ୍ଯାତା କନ୍ଯା ଚ ଶିଵମଂଦିରେ 3.2.15.
ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ କମଳାକ୍ଷୀ ନାମକ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ।