ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷାଦୌ ତ୍ରୀନ୍ଵୈ ମାସାନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଯେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତିନି ମାସ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲେ ଭାଦ୍ରପଦସ୍ଯାଦୌ ତ୍ରୀନ୍ମାସାନ୍ପାଂଡୁନଂଦନ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ତିନି ମାସ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲମାର୍ଗଶିରସ୍ଯାଦୌ ତ୍ରୀନ୍ମାସାଂସ୍ତୁ ନରାଧିପ
ହେ ରାଜା, ମାର୍ଗଶିର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ତିନି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ସମାସେନୈଵ ଚୋକ୍ତାନି ଭଦ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଭଦ୍ରାଣାଂ ନିଯମାଧାନଂ ପ୍ରଧାନନିଯମାଂସ୍ତଥା
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନିୟମ ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଛି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତୋ ଭଦ୍ରାଣାଂ ଵିସ୍ତରଂ ପରମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ଏହି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତୃତ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ଶୁଣ।
ଶୁକ୍ଲେ ମାର୍ଗଶିରସ୍ଯାଦୌ ଚତ୍ଵାରସ୍ତିଥଯୋ ଵରାଃ
ମାର୍ଗଶିର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଚାରିଟି ତିଥି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।
ଏକଭୁକ୍ତାସନସ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ପ୍ରତିପଦ୍ଯାଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକଥର ଖାଇବା, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରହରତ୍ରଯେ ସମଧିକେ ଗତେ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ 4.13.
ଦିନର ତିନି ପ୍ରହର କଟିଗଲାପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହଂ ତେ ତୁ ପ୍ରଦିଶ୍ଯାମି ମଂତ୍ରାଣାଂ ଵିଧିମୁତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଧି ଶିଖେଇବି।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରା ଯେ ଶୁଚଯୋଽମଲାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଶୁଭ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ, ସେମାନେ—
ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ଭର୍ତ୍ରା ଵିଯୁକ୍ତାପି ସ୍ଵାଚାରୈଃ ସଂଯୁତା ଶୁଭା
ଏବଂ ଯେଉଁ ଜଣେ ଜନୀ, ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଆଚରଣରେ ଶୁଭ ଓ ଶିଷ୍ଟ—
ସ୍ନାନଂ ନଦ୍ଯାଂ ତଡାଗେ ଵା ଵାପ୍ଯାଂ କୂପେ ଗୃହେପି ଵା
ସେମାନେ ନଦୀ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ, କୂଆଁ କିମ୍ବା ଘରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିପାରିବେ।
ମୃଦଂ ମଂତ୍ରେଣ ସଂଗୃହ୍ଯ ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ପ୍ରଲେପଯେତ୍
ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମାଟି ନେଇ ସରିରର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ମଯାପି ଵଂଦିତା ଭକ୍ତ୍ଯା ମାମତୋ ଵିମଲଂ କୁରୁ
ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ପ୍ରଣାମ କରି, 'ହେ ନିର୍ମଳ, ମୋତେ ପବିତ୍ର କର,' ଏହିପରି କହିବା ଉଚିତ।
ଇତି ମୃନ୍ମଂତ୍ରଃ ଜଲାଵଗାହନଂ କୁର୍ଯାତ୍କୁଣ୍ଡମାଲିଖ୍ଯ ଧର୍ମଵିତ୍
ଏହିଏ ମାଟିର ମନ୍ତ୍ର। ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଗୋଳ ଆକି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵମାଦିଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଜଗତାଂ ଚ ଜଗନ୍ମଯେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ।
ଗଂଗାସାଗରଜଂ ତୋଯଂ ପୌଷ୍କରଂ ନାର୍ମଦଂ ତଥା
ଗଙ୍ଗା, ସାଗର, ପୁଷ୍କର ଝିଲିକି ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀର ଜଳ—
ଇତି ସ୍ନାନମଂତ୍ରଃ ଏଵଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ଆଚମ୍ଯ ତଟମାସ୍ଥିତଃ ।।4.13.
ଏହିଏ ସ୍ନାନର ମନ୍ତ୍ର। ଏଭଳି ସ୍ନାନ କରି, ଜଳ ଛିଟି ଓ ଆଚମନ କରି, କୂଳରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ।
ନିଵସ୍ଯ ଵାସସୀ ଶୁଭ୍ରେ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ
ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଚି ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ରହିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଗୃହୀତନିଯମୋ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେଚ୍ଛୁଚିଵ୍ରତଃ
ଏଭଳି ପବିତ୍ରତା ପାଳନ କରି, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଚୈଵ ତତୋ ନାମ ତୃତୀଯାଦି ଚତୁର୍ଦିନେ
ସ୍ନାନ କରି, ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ନାମକରଣ କରାଯିବ।
ଚତୁର୍ଦିନେ ଦ୍ଵିତୀଯାଦୌ ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚଯେଽଚ୍ଯୁତମ୍
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନାଭିପୂଜା ଦ୍ଵିତୀଯେହ୍ନି କର୍ତଵ୍ଯା ଵିଧିଵନ୍ନରୈଃ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୁରୁଷମାନେ ନାଭିର ପୂଜା କରିବେ।
ଚତୁର୍ଥେହ୍ନି ଜଗଦ୍ଧାତୁଃ ପୂଜାଂ ଶିରସି କଲ୍ପଯେତ୍
ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଘୀଵରୈର୍ହରିନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଦୀପଦାନୈଶ୍ଚ ଭକ୍ତିତଃ
ଘିଅ ଦିଆ ପକାନ୍ତ, ଶୁଧ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ଦୀପ ଦାନ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦିନାଵସାନେ ତୁ ମୁହୂର୍ତେ ନିର୍ଗତେ ସତି
ତାପରେ ଦିନ ଶେଷ ହେଲେ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଗଲେ,
ଶଶିଚନ୍ଦ୍ରଶଶାଂକେନ୍ଦୁନାମାନି କ୍ରମଶୋ ନରଃ
ପୁରୁଷମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଶଶି, ଚନ୍ଦ୍ର, ଶଶାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।
ସ ଚାର୍ଘ୍ଯୋ ଯାଦୃଶୋ ଦେଯ ଋଦ୍ଧିମଦ୍ଭିରଥେତରୈଃ 4.13.
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଧନୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଦେଇପାରିବେ।
ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକର୍ପୂରଦଧି ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତାଦିଭିଃ
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର, ଦହି, ଦୂର୍ବା ଓ ଅକ୍ଷତ ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ।