ପର୍ଵତଃ ପ୍ରାହ ରାଜାନଂ କନ୍ଯେଯଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ପର୍ବତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି କନ୍ୟା ଅତି ଶୁଭ୍ର ରୂପର।'
ପଦ୍ମପତ୍ରେକ୍ଷଣନଖା ପଦ୍ମକିଂଜଲ୍କସପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ନଖ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି, ତାଙ୍କର ଅଭା ମଧୁର ପଦ୍ମ କେଶର ପରି।
ସଵିଲାସା ଗଜଗତିଃ ସୁନାସା କୋକିଲସ୍ଵରା
ସେ ହସିଲେ, ହାତୀ ପଦ ଚାଲି, ସୁନ୍ଦର ନାକ ଓ କୋଇଳିର ସ୍ୱର ଅଛି।
ତିଲପୁଷ୍ପସ୍ଫୁଟା ନାସା ରୂପଂ ସଂପରିଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ନାକ ତିଳ ଫୁଲ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵା ଣଂ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରସ୍ତାରିତ କରି ଦେଖିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ନୃପଂ ଧୀମାନ୍ନାରଦଃ କ୍ଷୁଭିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ୧୬ ଈପ୍ସିତଂ ତଵ ଦାସ୍ଯାମି ଵରଂ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ତାପରେ ଧୀର ନାରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ ଏକ ଭଲ ବର ଦେବି।'
କୃତାଞ୍ଜଲିରୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରି କହିଲେ।
ଯସ୍ଯ ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଵା ଶ୍ଲେଷ୍ମାଣଂ କ୍ଷିପତି କ୍ଷିତୌ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯଣେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପେଶାବ, ମଳ କିମ୍ବା କଫ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି—
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ରାଜନ୍ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ 4.13.
'ଏହିପରି ହେଉ,' ରାଜା, ନାରଦ ଏପରି କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ସାଲଙ୍କାରାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ଏପରି କହି ସେ ଶୁଭ୍ର ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସୁନ୍ଦର କମର ବିଶିଷ୍ଟ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଵତଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ପର୍ବତ ରୋଷରେ ଭରିଗଲେ।
ମଯେଯଂ ପ୍ରାର୍ଥିତା ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଵାହିତା
ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଆଗରୁ ମୁଁ ଚାହିଁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବିବାହ କରିନେଲୁ।
ଦତ୍ତସ୍ତ୍ଵଯାସ୍ଯ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵରଦାନେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ତୁମେ ଯିଏକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ପୁଅ ଦେଇଛ, ସେ—
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପର୍ଵତେନ ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ଦୁର୍ମନାଃ
ପର୍ବତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ—
ସାମାନ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କନ୍ଯା ଭଵତି ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସୁବ୍ରତ, କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ।
ନ ସେଵିତାସ୍ତ୍ଵଯା ଵୃଦ୍ଧାସ୍ତେନ ମାଂ ଶପସେ ରୁଷା
ତୁମେ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିନାହ, ଏହିକାରଣରୁ ତୁମେ ରାଗରେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଉଛ।
ଯସ୍ମାଦେତଦଵିଜ୍ଞାଯ ଶପସେ ମାମନାଗସମ୍
ଏହି କଥା ନ ଜାଣି, ମୋତେ ଅପରାଧ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶାପ ଦେଉଛ।
ସଂଜଯସ୍ଯ ସୁତଃ ଶାପାଦ୍ଯଦି ପଞ୍ଚତ୍ଵମେଷ୍ଯତି
ଯଦି ତୁମର ଶାପରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ—
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଦାଽ ନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଦେଵର୍ଷୀ ତାଵୁଭୌ ପୁନଃ 4.13.
ଏହିପରି ଦୁଇ ଦେବ ଋଷି ପ୍ରତିଯୋଗେ ଶାପ ଦେଇଲେ—
ଅଥାସ୍ଯ ସପ୍ତମେ ମାସି ଜାତଃ ପୁତ୍ରୋ ନୃପସ୍ଯ ସଃ
ତାପରେ ସପ୍ତମ ମାସରେ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଜାତିସ୍ମରଃ ସ୍ମରଵପୁଃ ସୁଵର୍ଣୋତ୍ପତ୍ତିକାରଣମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରୁଥିଲେ, ମନ୍ମଥଙ୍କ ପରି ରୂପ ଥିଲା, ସୁନା ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ହେଲେ।
ମୂତ୍ରଶ୍ଲେଷ୍ମପୁରୀଷାଦି ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍କ୍ଷିପତି କ୍ଷିତୌ
ସେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯେଉଁ ପେଶାବ, କଫ କିମ୍ବା ମଳ ଫେଙ୍ଗିଦେଉଥିଲେ—
ତେନାସୌ ଯଜତେ ରାଜା ଵିଧିଵଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସେଥିରେ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବହୁ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ବଭାର ଭୃତ୍ଯାନନିଶଂ ପୁପୋଷ ସ୍ଵଜନାତିଥୀନ୍
ସେ ନିଶାଦିନ ଚାକରମାନେଙ୍କୁ ରଖିଥିଲେ, ନିଜ ଲୋକ ଓ ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ।
ଜାତସ୍ନେହଂ ତଥା ପୁତ୍ରଂ ରରକ୍ଷ ରକ୍ଷି ଭିର୍ଵୃତଃ
ସେ ଜଣେ ପୁଅ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଜନ୍ମିଥିଲା, ତେଣୁ ରକ୍ଷକମାନେ ଘେରି ରଖି ସେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ।
ଅଥାସ୍ଯ ଦସ୍ଯଵଃ କେଚିଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତଂ କନକାକରମ୍
ତାପରେ କିଛି ଚୋର ଏହି ସୁନା ଖଣି ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଵିନଷ୍ଟେ ତନ୍ନଷ୍ଟଂ ଵରଦାନସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେଟି ହରାଇଗଲା, ଦୟାରୁ ମିଳିଥିବା ସେ ସମସ୍ତ ଉପକାର ମଧ୍ୟ ହରାଇଗଲା।
ପାତିତଂ ଦସ୍ଯୁଭିଃ ପୁତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜା ସୁଦୁଃଖିତଃ
ଚୋରମାନେ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଇଥିବା ଦେଖି ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଵିଲପଂତଂ ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ସଂଜଯମ୍ 4.13.
ସେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାରଦ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ସମାଚଖ୍ଯୌ ଚରିତାନି ମହୌଜସାମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ବିର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କର କାହାଣୀ କହିଦେଲେ।