ଭଦ୍ରୋପଵାସଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତଦହଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ପ୍ରାପ୍ଯତେ କେନ କର୍ମଣା
ଭଦ୍ର ଉପବାସ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା। ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା ମିଳେ?
ଵରପ୍ରଦାନାଦ୍ଦେଵାନାମୃଷୀଣାଂ ସେଵନେନ ଵା
ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, କିମ୍ବା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରି ଏହା ମିଳେ କି?
ତତ୍ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଭଵେନ୍ନୂନଂ ରାଜଞ୍ଜାତିସ୍ମରୋ ନରଃ
ହେ ରାଜା, ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ମନେ ପକାଇପାରେ।
ଶୁଭୋଦଯଃ ପୁରା ଵୈଶ୍ଯୋ ବଭୂଵ ଯମୁନାତଟେ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଶୁଭୋଦୟ ନାମକ ଏକ ବଣିକ ଯମୁନା ତଟରେ ବସୁଥିଲେ।
ସଂଜଯସ୍ଯ ସୁତୋ ଜାତଃ ସ୍ଵର୍ଣଷ୍ଠୀଵୀତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ସେ ସଂଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଷ୍ଠୀବୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ନାରଦସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ପୁନରୁ ଜୀଵ୍ଯତେଽପ୍ଯସୌ
ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ।
ଦସ୍ଯୁଭିଶ୍ଚ କଥଂ ନୀତୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ଵୈ ଜୀଵିତଃ କଥମ୍
ଦସ୍ୟୁମାନେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ କିପରି ବଞ୍ଚିଲେ?
. ଦେଵର୍ଷୀ ତସ୍ଯ ମିତ୍ରେ ଚ ସଦା ନାରଦପର୍ଵତୌ
ଦେବ ଋଷି ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ସଦା ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ଥିଲେ।
ଏକଦା ସଂଜଯଗୃହଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ତୌ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଏକ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ସଂଜୟଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେଷାମଥୋପଵିଷ୍ଟାନାଂ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାଂତଭାଷିଣୌ 4.13.
ସେମାନେ ବସିଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ ଘଟଣା ବିଷୟରେ କଥା ହେଲା।
ପର୍ଵତଃ ପ୍ରାହ ରାଜାନଂ କନ୍ଯେଯଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ପର୍ବତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି କନ୍ୟା ଅତି ଶୁଭ୍ର ରୂପର।'
ପଦ୍ମପତ୍ରେକ୍ଷଣନଖା ପଦ୍ମକିଂଜଲ୍କସପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ନଖ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି, ତାଙ୍କର ଅଭା ମଧୁର ପଦ୍ମ କେଶର ପରି।
ସଵିଲାସା ଗଜଗତିଃ ସୁନାସା କୋକିଲସ୍ଵରା
ସେ ହସିଲେ, ହାତୀ ପଦ ଚାଲି, ସୁନ୍ଦର ନାକ ଓ କୋଇଳିର ସ୍ୱର ଅଛି।
ତିଲପୁଷ୍ପସ୍ଫୁଟା ନାସା ରୂପଂ ସଂପରିଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ନାକ ତିଳ ଫୁଲ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵା ଣଂ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରସ୍ତାରିତ କରି ଦେଖିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ନୃପଂ ଧୀମାନ୍ନାରଦଃ କ୍ଷୁଭିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ୧୬ ଈପ୍ସିତଂ ତଵ ଦାସ୍ଯାମି ଵରଂ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ତାପରେ ଧୀର ନାରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ ଏକ ଭଲ ବର ଦେବି।'
କୃତାଞ୍ଜଲିରୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରି କହିଲେ।
ଯସ୍ଯ ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଵା ଶ୍ଲେଷ୍ମାଣଂ କ୍ଷିପତି କ୍ଷିତୌ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯଣେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପେଶାବ, ମଳ କିମ୍ବା କଫ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି—
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ରାଜନ୍ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ 4.13.
'ଏହିପରି ହେଉ,' ରାଜା, ନାରଦ ଏପରି କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ସାଲଙ୍କାରାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ଏପରି କହି ସେ ଶୁଭ୍ର ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସୁନ୍ଦର କମର ବିଶିଷ୍ଟ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଵତଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ପର୍ବତ ରୋଷରେ ଭରିଗଲେ।
ମଯେଯଂ ପ୍ରାର୍ଥିତା ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଵାହିତା
ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଆଗରୁ ମୁଁ ଚାହିଁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବିବାହ କରିନେଲୁ।
ଦତ୍ତସ୍ତ୍ଵଯାସ୍ଯ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵରଦାନେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ତୁମେ ଯିଏକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ପୁଅ ଦେଇଛ, ସେ—
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପର୍ଵତେନ ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ଦୁର୍ମନାଃ
ପର୍ବତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ—
ସାମାନ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କନ୍ଯା ଭଵତି ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସୁବ୍ରତ, କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ।
ନ ସେଵିତାସ୍ତ୍ଵଯା ଵୃଦ୍ଧାସ୍ତେନ ମାଂ ଶପସେ ରୁଷା
ତୁମେ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିନାହ, ଏହିକାରଣରୁ ତୁମେ ରାଗରେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଉଛ।
ଯସ୍ମାଦେତଦଵିଜ୍ଞାଯ ଶପସେ ମାମନାଗସମ୍
ଏହି କଥା ନ ଜାଣି, ମୋତେ ଅପରାଧ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶାପ ଦେଉଛ।
ସଂଜଯସ୍ଯ ସୁତଃ ଶାପାଦ୍ଯଦି ପଞ୍ଚତ୍ଵମେଷ୍ଯତି
ଯଦି ତୁମର ଶାପରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ—
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଦାଽ ନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଦେଵର୍ଷୀ ତାଵୁଭୌ ପୁନଃ 4.13.
ଏହିପରି ଦୁଇ ଦେବ ଋଷି ପ୍ରତିଯୋଗେ ଶାପ ଦେଇଲେ—
ଅଥାସ୍ଯ ସପ୍ତମେ ମାସି ଜାତଃ ପୁତ୍ରୋ ନୃପସ୍ଯ ସଃ
ତାପରେ ସପ୍ତମ ମାସରେ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।