ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ସ୍ଵର୍ଗସୋପାନଵତ୍ସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତି ପାଇଁ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ସିଢ଼ି ସମାନ—
ଧନ୍ଯମାଯୁଃପ୍ରଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ରୂପସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍ 4.12.
ଏହା ଧନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ—
ଵିଧଵଯାପି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂଯୋଽଵୈଧଵ୍ଯହେତଵେ
ବିଧବା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ, ବିଧବାବସ୍ଥା ଶେଷ ପାଇଁ—
ଉପୋଷ୍ଯ ପ୍ରତିମାସଂ ତୁ ଭୁଂଜୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ
ପ୍ରତିମାସ ଉପବାସ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ—
ଅଂତେ ଚାଂତେ ସୁଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରାରଂଭଵିଧିନାଚରେତ୍
ଶେଷରେ, ସୁନା ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ—
ଵ୍ରତଵିଘ୍ନେ ମହାରାଜ ଜାତେ ଦୈଵାତ୍କଥଂଚନ
ହେ ରାଜା, ଯଦି ଦୈବବଶାତ ବ୍ରତରେ ବାଧା ଆସେ—
ଅଥ ଶୀଘ୍ରତରଂ କଶ୍ଚିଦ୍ଵ୍ରତଂ କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
କିମ୍ବା କେହି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୁଏ—
ଅଂତେ ଚାଂତେ ଚ ଵର୍ଷାଣାଂ ପ୍ରାରଂଭଵିଧିନା ଚ ରେତ୍
ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ଶେଷରେ, ଶେଷ ଦିନରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ—
ସୋଽପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ସତ୍ଯାରଂଭପ୍ରଭାଵତଃ ଭଵଂତି ପୁତ୍ରସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟାଃ ଶିଵଧ୍ଯାନାନୁଭାଵତଃ
ସତ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଶକ୍ତିରେ ସେଉଁଠି ଏହି ଫଳକୁ ପାଇଁଥାଏ; ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ପୁଅମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଏ।
ପୁଣ୍ଯଂ ବୃହତ୍ତପ ଇଦଂ ଵ୍ରତମାଦରାଦ୍ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଷୋଡଶସମା ନିରତାଃ ସ୍ଵଧର୍ମେ
ଏହି ମହାନ ବ୍ରତଟି ସ୍ୱଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ଯେଉଁମାନେ ଶୋଳ ବର୍ଷ ଧରି ଭକ୍ତି ସହିତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ତପସ୍ୟା।
ଭଦ୍ରୋପଵାସଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତଦହଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ପ୍ରାପ୍ଯତେ କେନ କର୍ମଣା
ଭଦ୍ର ଉପବାସ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା। ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା ମିଳେ?
ଵରପ୍ରଦାନାଦ୍ଦେଵାନାମୃଷୀଣାଂ ସେଵନେନ ଵା
ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, କିମ୍ବା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରି ଏହା ମିଳେ କି?
ତତ୍ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଭଵେନ୍ନୂନଂ ରାଜଞ୍ଜାତିସ୍ମରୋ ନରଃ
ହେ ରାଜା, ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ମନେ ପକାଇପାରେ।
ଶୁଭୋଦଯଃ ପୁରା ଵୈଶ୍ଯୋ ବଭୂଵ ଯମୁନାତଟେ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଶୁଭୋଦୟ ନାମକ ଏକ ବଣିକ ଯମୁନା ତଟରେ ବସୁଥିଲେ।
ସଂଜଯସ୍ଯ ସୁତୋ ଜାତଃ ସ୍ଵର୍ଣଷ୍ଠୀଵୀତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ସେ ସଂଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଷ୍ଠୀବୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ନାରଦସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ପୁନରୁ ଜୀଵ୍ଯତେଽପ୍ଯସୌ
ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ।
ଦସ୍ଯୁଭିଶ୍ଚ କଥଂ ନୀତୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ଵୈ ଜୀଵିତଃ କଥମ୍
ଦସ୍ୟୁମାନେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ କିପରି ବଞ୍ଚିଲେ?
. ଦେଵର୍ଷୀ ତସ୍ଯ ମିତ୍ରେ ଚ ସଦା ନାରଦପର୍ଵତୌ
ଦେବ ଋଷି ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ସଦା ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ଥିଲେ।
ଏକଦା ସଂଜଯଗୃହଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ତୌ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଏକ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ସଂଜୟଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେଷାମଥୋପଵିଷ୍ଟାନାଂ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାଂତଭାଷିଣୌ 4.13.
ସେମାନେ ବସିଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ ଘଟଣା ବିଷୟରେ କଥା ହେଲା।
ପର୍ଵତଃ ପ୍ରାହ ରାଜାନଂ କନ୍ଯେଯଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ପର୍ବତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି କନ୍ୟା ଅତି ଶୁଭ୍ର ରୂପର।'
ପଦ୍ମପତ୍ରେକ୍ଷଣନଖା ପଦ୍ମକିଂଜଲ୍କସପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ନଖ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି, ତାଙ୍କର ଅଭା ମଧୁର ପଦ୍ମ କେଶର ପରି।
ସଵିଲାସା ଗଜଗତିଃ ସୁନାସା କୋକିଲସ୍ଵରା
ସେ ହସିଲେ, ହାତୀ ପଦ ଚାଲି, ସୁନ୍ଦର ନାକ ଓ କୋଇଳିର ସ୍ୱର ଅଛି।
ତିଲପୁଷ୍ପସ୍ଫୁଟା ନାସା ରୂପଂ ସଂପରିଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ନାକ ତିଳ ଫୁଲ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵା ଣଂ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରସ୍ତାରିତ କରି ଦେଖିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ନୃପଂ ଧୀମାନ୍ନାରଦଃ କ୍ଷୁଭିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ୧୬ ଈପ୍ସିତଂ ତଵ ଦାସ୍ଯାମି ଵରଂ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ତାପରେ ଧୀର ନାରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ ଏକ ଭଲ ବର ଦେବି।'
କୃତାଞ୍ଜଲିରୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରି କହିଲେ।
ଯସ୍ଯ ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଵା ଶ୍ଲେଷ୍ମାଣଂ କ୍ଷିପତି କ୍ଷିତୌ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯଣେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପେଶାବ, ମଳ କିମ୍ବା କଫ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି—
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ରାଜନ୍ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ 4.13.
'ଏହିପରି ହେଉ,' ରାଜା, ନାରଦ ଏପରି କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ସାଲଙ୍କାରାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍
ଏପରି କହି ସେ ଶୁଭ୍ର ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସୁନ୍ଦର କମର ବିଶିଷ୍ଟ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ।