ରକ୍ତତଂତୁପରୀଧାନଂ ଗନ୍ଧଧୂପଵିଲେପନୈଃ
ଲାଲ ଧାଗା ପିନ୍ଧାଇ, ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରାଯାଏ।
ଗୁଣକୈର୍ଘଟକୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ନାଲିକେରୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ, ଦିବ୍ୟ ଘଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ନାଡ଼ିଆ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ।
କରଵୀର ଵିଷାଵାସ ନମସ୍ତେ ଭାନୁଵଲ୍ଲଭ
ହେ କରବୀର, ବିଷରେ ବସିଥିବା, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଆକୃଷ୍ଣେନ ରଜସା ଵର୍ତମାନୋ ନିଵେଶଯନ୍ନମୃତଂ ମର୍ତ୍ଯଂ ଚ
କଳା ଧୂଳି ସହ ଚଳି, ତୁମେ ଅମୃତ ଓ ମରଣ ଉଭୟକୁ ସ୍ଥାପିତ କର।
ଏଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ମହାଭାଗ ସୂର୍ଯାରାଧନକାମ୍ଯଯା
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ବ୍ରତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ହୁଏ।
ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଗଂଗଯା ତଥା କରଵୀଵ୍ରତଂ ପାର୍ଥ ସର୍ଵସୌଖ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
ଦମୟନ୍ତୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ କରବୀର ବ୍ରତ କରିଥିଲେ, ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ରତ୍ନକୁସୁମାଂଚିତସର୍ଵଶାଖଂ ନୀଲୈର୍ଦଲୈସ୍ତତତନୁଂ କରଵୀରଵୃକ୍ଷମ୍
ସମସ୍ତ ଡାଳରେ ରତ୍ନ ଓ ଫୁଲ ଲଗାଇ, ନୀଳ ପତ୍ରରେ ଢାକା କରବୀର ଗଛକୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କରଵୀରଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କରବୀର ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୋକିଲାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ thumb|[https://vedastudy.tripod.com/pur_index25/rakshab.htm ରକ୍ଷାବନ୍ଧନମ୍] thumb|କୋକିଲା Cochlea କୁଲସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵ୍ରତଂ ମମ ସୁରୋତ୍ତମ
କୋକିଳା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ। ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୋ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଜନନୀମାନେ କେମିତି ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ତାହା କୁହ।
ତସ୍ଯାଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନନାମ୍ନାଭୂଦ୍ରାଜା ରାମପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ସେଠାରେ ଶତୃଘ୍ନ ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ରାମ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା କୀର୍ତିମାଲା ନାମ୍ନାସୀତ୍ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କୀର୍ତ୍ତିମାଳା ନାମରେ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଃ ସୁଖଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥଂ ସମୁପଜାଯତେ
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେମିତି ସୁଖ ମିଳେ?'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଯା ଜ୍ଞାନୀ ଵଶିଷ୍ଠଃ କୀର୍ତିମାଲଯା
ଏଭଳି ପଚାରାଯିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବଶିଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତିମାଳାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସଂକଲ୍ପଯେନ୍ମାସମେକଂ ଶ୍ରାଵଣେ ଶ୍ଵଃପ୍ରଭୃତ୍ଯହମ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ, ଆସନ୍ତା କାଲିଠାରୁ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ—ଏମିତି ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନଂ କରିଷ୍ଯେ ନିଯତା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯସ୍ଥିତା ସତୀ
—ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବି, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରେ ଅଟୁଟ ରହିବି।
ଇତି ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ନାରୀ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଂତିକେ
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ପୁରୁଷଃ ପ୍ରତିପତ୍କାଲାଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଥମ ଦିନଠାରୁ, ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଥମେ ଦାନ୍ତ ମାଜି—
ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵ୍ରତୀ ପାର୍ଥ ସୁଗନ୍ଧାମଲକୈସ୍ତିଲୈଃ 4.11.
ଏହି ଉପବାସର ପାଳନକାରୀ, ହେ ପାର୍ଥ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ପରିଷ୍କୃତ ଆଉଁଳ ଓ ତିଳ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵଚଯାଷ୍ଟୌ ପୁନଃ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଶିରୋରୁହଵିମର୍ଦନମ୍
ପୁଣି ଆଠିଟି ଆଉଁଳ ପିସି, ମୁଣ୍ଡର କେଶରେ ଭଲଭାବେ ମାଲିସ କରିବା ଉଚିତ।
ତର୍ପଯିତ୍ଵା ତିଲାପିଷ୍ଟୈଃ କୋକିଲାଂ ପକ୍ଷିରୂପିଣୀମ୍
ତିଳ ପିଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଥିବା ପକ୍ଷୀରୂପୀ କୋକିଳାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ପତ୍ରୈର୍ଵା ଧୂପନୈଵେଦ୍ଯଦୀପାଲକ୍ତକଚଂଦନୈଃ ନିତ୍ଯଂ ତିଲଵ୍ରତୀ ଭକ୍ତୋ ମଂତ୍ରେଣାନେନ ପାଂଡଵ
କିମ୍ବା ପତ୍ର, ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଦୀପ, ଲାକ୍ତକ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ନିତ୍ୟ ତିଳ ଉପବାସର ଭକ୍ତ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତିଲସହେ ତିଲସୌଖ୍ଯେ ତିଲଵର୍ଣେ ତିଲପ୍ରିଯେ
‘ତିଳ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ତିଳରେ ଆନନ୍ଦ ଉଠୁଥିବା, ତିଳ ରଙ୍ଗର, ତିଳକୁ ପ୍ରିୟ ଥିବା—’
ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଗୃହମଭ୍ଯେତ୍ଯ ସଂଯତଃ
ଏପରି କହି, ନିଜକୁ ସଂଯମରେ ରଖି, ପରେ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ।
ମାସାଂତେ ତାମ୍ରପାତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ କୋକିଲାଂ ତିଲପିଷ୍ଟଜାମ୍
ମାସ ଶେଷରେ, ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ, ତିଳ ପିଠାରେ ତିଆରି କୋକିଳାକୁ—
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଦ୍ଧନୈର୍ଗୁଡୈର୍ଯୁକ୍ତାଂ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ କୁଂଡଲେଽଥ ଵା ଵ୍ଯାସେ ଵା ସଂପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ଵ୍ରତିଭିଃ ଶୁଭକାମ୍ଯଯା
କପଡ଼ା, ଧନ ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ ସଜାଇ, ଶ୍ରାବଣୀରେ କୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, କିମ୍ବା ବ୍ୟାସଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ, ଉପବାସୀମାନେ ଶୁଭ ଇଚ୍ଛାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଯା କୁରୁତେ ନାରୀ କୋକିଲାଵ୍ରତମାଦରାତ୍
ଏପରି ଯେଉଁ ନାରୀ ଭକ୍ତି ସହିତ କୋକିଳା ବ୍ରତ କରେ—
ନିଃସାପତ୍ନ୍ଯଂ ପତିଂ ଭଵ୍ଯଂ ସସ୍ନେହଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୂତଲେ
ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସହପତ୍ନୀ ନଥିବା, ଶୁଭ ଓ ସ୍ନେହଶୀଳ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଥାଏ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଵଶିଷ୍ଠେନ ମୁନିନା କଥିତଂ ପୁରା 4.11.
ଏହି ବ୍ରତ ପୁରାତନକାଳରେ ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ସଂପନ୍ନଂ ଵଶିଷ୍ଠଵଚନାଦିହ
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ।