କୃତ୍ଵା ସମୀପେ ଭର୍ତାରଂ ଦେଵରଂ ଚ ତିଲାକ୍ଷତୈଃ
ସ୍ୱାମୀ ଓ ଦେବରଙ୍କୁ ପାଖରେ ବସାଇ, ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ହ୍ଯର୍ଥିତୋଽସୌ ରକ୍ତାଶୋକୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ପୂଜା କରି, ଯେତେବେଳେ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ, ସେଇ ରକ୍ତାଶୋକ ଗଛ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ।
ଚିରଂ ଜୀଵତୁ ମେ ଵୃଦ୍ଧଃ ଶ୍ଵଶୁରଃ କୋଶଲେଶ୍ଵରଃ କୌଶଲ୍ଯାମପି ଜୀଵନ୍ତୀଂ ପଶ୍ଯେଯମିତି ମୈଥିଲୀ ।। 4.9.
ମୋ ବୟସ୍କ ଶ୍ୱଶୁର, କୋଶଳର ରାଜା, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୁଁ, ମୈଥିଳୀ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିଥିବା ଦେଖିପାରିଁ।
ଯଯାଚେ ତଂ ମହାଭାଗା ଦ୍ରୁମଂ ସତ୍ଯୋପଯାଚନମ୍
ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଜଣେ ସତ୍ୟ ମନୋଭାବରେ ଗଛକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଏଵମନ୍ଯାପି ଯା ନାରୀ ପୂଜଯେଦ୍ଭୁଵି ତଂ ନଗମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ଯେକୌଣସି ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣାନୀ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ସେଇ ଗଛକୁ ପୂଜା କଲେ,
କ୍ଷମାପ୍ଯ ଵନ୍ଦଯେନ୍ମୂଲଂ ପାଦପଂ ରକ୍ତପଲ୍ଲଵମ୍
ମାନ୍ୟା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଲାଲ ଅଙ୍କୁର ଥିବା ଗଛର ମୂଳକୁ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ।
ମହାଵୃକ୍ଷ ମହାଶାଖ ମକରଧ୍ଵଜମନ୍ଦିର
ବଡ଼ ଗଛ, ମୋଟା ଡାଳସହିତ, ମତ୍ସ୍ୟଧ୍ୱଜ ଥିବା ଠାରୁ ଏହା ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ।
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ତଂ ଵୃକ୍ଷଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେଇ ଗଛଟିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ ଏବଂ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
ଯାଃ ଶୋକନାଶନମଶୋକତରୁଂ ତରୁଣ୍ଯଃ ସଂପୂଜଯଂତି କୁସୁମାକ୍ଷତଧୂପଦୀପୈଃ
ଯୁବତୀମାନେ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଅଶୋକ ଗଛକୁ ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି।
କରଵୀରଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦେଵୋଦ୍ଯାନଭଵଂ ହୃଦ୍ଯଂ କରଵୀରଂ ସମର୍ଚଯେତ
ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମନୋହର କରବୀର ଗଛକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରକ୍ତତଂତୁପରୀଧାନଂ ଗନ୍ଧଧୂପଵିଲେପନୈଃ
ଲାଲ ଧାଗା ପିନ୍ଧାଇ, ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରାଯାଏ।
ଗୁଣକୈର୍ଘଟକୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ନାଲିକେରୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ, ଦିବ୍ୟ ଘଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ନାଡ଼ିଆ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ।
କରଵୀର ଵିଷାଵାସ ନମସ୍ତେ ଭାନୁଵଲ୍ଲଭ
ହେ କରବୀର, ବିଷରେ ବସିଥିବା, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଆକୃଷ୍ଣେନ ରଜସା ଵର୍ତମାନୋ ନିଵେଶଯନ୍ନମୃତଂ ମର୍ତ୍ଯଂ ଚ
କଳା ଧୂଳି ସହ ଚଳି, ତୁମେ ଅମୃତ ଓ ମରଣ ଉଭୟକୁ ସ୍ଥାପିତ କର।
ଏଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ମହାଭାଗ ସୂର୍ଯାରାଧନକାମ୍ଯଯା
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ବ୍ରତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ହୁଏ।
ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଗଂଗଯା ତଥା କରଵୀଵ୍ରତଂ ପାର୍ଥ ସର୍ଵସୌଖ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
ଦମୟନ୍ତୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ କରବୀର ବ୍ରତ କରିଥିଲେ, ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ରତ୍ନକୁସୁମାଂଚିତସର୍ଵଶାଖଂ ନୀଲୈର୍ଦଲୈସ୍ତତତନୁଂ କରଵୀରଵୃକ୍ଷମ୍
ସମସ୍ତ ଡାଳରେ ରତ୍ନ ଓ ଫୁଲ ଲଗାଇ, ନୀଳ ପତ୍ରରେ ଢାକା କରବୀର ଗଛକୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କରଵୀରଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କରବୀର ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୋକିଲାଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ thumb|[https://vedastudy.tripod.com/pur_index25/rakshab.htm ରକ୍ଷାବନ୍ଧନମ୍] thumb|କୋକିଲା Cochlea କୁଲସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵ୍ରତଂ ମମ ସୁରୋତ୍ତମ
କୋକିଳା ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ। ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୋ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଜନନୀମାନେ କେମିତି ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ତାହା କୁହ।
ତସ୍ଯାଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନନାମ୍ନାଭୂଦ୍ରାଜା ରାମପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ସେଠାରେ ଶତୃଘ୍ନ ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ରାମ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା କୀର୍ତିମାଲା ନାମ୍ନାସୀତ୍ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କୀର୍ତ୍ତିମାଳା ନାମରେ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଃ ସୁଖଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥଂ ସମୁପଜାଯତେ
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେମିତି ସୁଖ ମିଳେ?'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଯା ଜ୍ଞାନୀ ଵଶିଷ୍ଠଃ କୀର୍ତିମାଲଯା
ଏଭଳି ପଚାରାଯିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବଶିଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତିମାଳାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସଂକଲ୍ପଯେନ୍ମାସମେକଂ ଶ୍ରାଵଣେ ଶ୍ଵଃପ୍ରଭୃତ୍ଯହମ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ, ଆସନ୍ତା କାଲିଠାରୁ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ—ଏମିତି ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନଂ କରିଷ୍ଯେ ନିଯତା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯସ୍ଥିତା ସତୀ
—ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବି, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରେ ଅଟୁଟ ରହିବି।
ଇତି ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ନାରୀ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଂତିକେ
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ପୁରୁଷଃ ପ୍ରତିପତ୍କାଲାଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଥମ ଦିନଠାରୁ, ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଥମେ ଦାନ୍ତ ମାଜି—
ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵ୍ରତୀ ପାର୍ଥ ସୁଗନ୍ଧାମଲକୈସ୍ତିଲୈଃ 4.11.
ଏହି ଉପବାସର ପାଳନକାରୀ, ହେ ପାର୍ଥ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ପରିଷ୍କୃତ ଆଉଁଳ ଓ ତିଳ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵଚଯାଷ୍ଟୌ ପୁନଃ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଶିରୋରୁହଵିମର୍ଦନମ୍
ପୁଣି ଆଠିଟି ଆଉଁଳ ପିସି, ମୁଣ୍ଡର କେଶରେ ଭଲଭାବେ ମାଲିସ କରିବା ଉଚିତ।