ପ୍ରତିପତ୍କ୍ରମଯୋଗେନ ଵିହିତା ଯସ୍ଯ ଯା ତିଥିଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମାନ୍ୟ କ୍ରମରେ ଯେଉଁ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ସେଇ ତିଥିରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲା ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ସ୍ନାନଂ ନିଯମତତ୍ପରଃ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନାରୀ ନରୋ ଵା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ
ହେ ରାଜା, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପରେ,
ପିଷ୍ଟାତକେନ ଵିଲିଖେଦ୍ଵତ୍ସରଂ ପୁରୁଷାକୃତିମ୍
ପିଠା ଓ ମିଠା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିଷର ଆକୃତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦୀପୈଶ୍ଚାପି ସନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଵତ୍ସରଂ ତଦା ପୂଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ମଂତ୍ରୈର୍ଵେଦୋଦିତୈଃ ଶୁଭୈଃ
ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ ଏହି ଆକୃତିକୁ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂଵତ୍ସରୋଽସି ପରିଵତ୍ସରୋସୀଡା ଵତ୍ସରୋଽଭିତ୍ସରୋଽସି ଉଷସସ୍ତେ କଲ୍ପଂତାମହୋରାତ୍ରାସ୍ତେ କଲ୍ପଂତାମର୍ଧମାସସ୍ତେ କଲ୍ପତାଂ ମାସାସ୍ତେ କଲ୍ପତାମୃତଵସ୍ତେ କଲ୍ପନ୍ତାଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ତେ କଲ୍ପତାମ୍
ତୁମେ ବର୍ଷ, ବର୍ଷର ଚକ୍ର, ଆନନ୍ଦ, ବର୍ଷ ଓ ଆସନ୍ତା କାଳ। ତୁମର ପ୍ରଭାତ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଅର୍ଧମାସ, ମାସ, ଋତୁ ଓ ବର୍ଷ ସବୁ ଦୀର୍ଘ ହେଉ।
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵାସୋଭିଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତମଭିଵେଷ୍ଟଯେତ୍
ଏଭଳି ପୂଜା କରି ସେଠାରେ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତଂ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପୁରଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା କୃତାଂଜଲିଃ 4.8.
ତାପରେ, ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଢ଼ିଏ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାଶକ୍ତି ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏଭଳି କହି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତ୍ଯନୁଦିନଂ ତିଲକାଲଂକୃତଂ ମୁଖମ୍
ତାପରେ ପ୍ରତିଦିନ ମୁହଁରେ ତିଳକ ଲଗାଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ନରୋ ଵା ନାରୀ ଵା ଵ୍ରତମେତତ୍ସମାଚରେତ୍
ଏଭଳି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୂତାଃ ପ୍ରେତାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଦୁର୍ଵାରା ଵୈରିଣୋ ଗ୍ରହାଃ
ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ, ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଓ ଗ୍ରହମାନେ,
ପୂର୍ଵମାସୀନ୍ମହୀପାଲୋ ନାମ୍ନା ଶତ୍ରୁଂଜଯୋ ଜଯୀ
ପୂର୍ବେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ, ସେ ବିଜୟୀ ଥିଲେ।
ତଯା ଵ୍ରତମିଦଂ ଚୈତ୍ରେ ଗୃହୀତଂ ଦ୍ଵିଜସନ୍ନିଧୌ ।। ସଂଵତ୍ସରଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଧୃତ୍ଵା ହୃଦି ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ବର୍ଷକୁ ପୂଜା କରି ହୃଦୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ।
ଅସୂଯୁଃ କ୍ଷେପ୍ତୁକାମୋ ଵା ସମାଗଚ୍ଛତି ଯଃ ପୁରଃ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟେ କୌଣସି ମନ୍ଦ ଭାବ କିମ୍ବା ହାନି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସନ୍ତି,
ସପତ୍ନୀଦର୍ପାପହରା ଵଶୀକୃତମହୀତଲା
ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୀଙ୍କର ଗର୍ବ ଦୂର କରି, ଭୂମିକୁ ବଶ କରି, ନିଜ ଅଧୀନ କରାଯାଇଛି।
ତାଵତ୍କରେଣାଭିଭୂତୋ ଭର୍ତା ପୁତ୍ରଃ ସଵେଦନଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତରେ ପଡ଼ି ରହିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ପୁଅ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଧର୍ମରାଜପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ସର୍ଵଭୂତାପହାରକଃ 4.8.
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଦ୍ଵାରମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ଗୃହମଞ୍ଜସା
ସେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥିତାଂ ଚିତ୍ରଲେଖାଂ ତିଲକାଲଂକୃତାନନାମ୍
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଚିତ୍ରଲେଖା ଦଣ୍ଡାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ତିଳକ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ଗତେଷୁ ତେଷୁ ସ ନୃପଃ ପୁତ୍ରେଣ ସହ ଭାରତ
ସେମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ମହାଭାଗ କୀର୍ତିତଂ ତେ ମହୋଦଯମ୍
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରତ ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି।
ଏତତ୍ତ୍ରିଲୋକତିଲକାଲକଭୂଷଣଂ ତେ ଖ୍ଯାତଂ ଵ୍ରତଂ ସକଲଦୁଃଖହରଂ ପରଂ ଚ
ଏହି ବ୍ରତ ତିନି ଲୋକର ଶୋଭା ଓ ମାଥାର ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଅଶୋକଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଅଶୋକଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵୃକ୍ଷଂ ପ୍ରରୂଢଶୁଭପଲ୍ଲଵମ୍
ଯେତେବେଳେ ଅଶୋକ ଗଛରେ ଶୁଭ ପତ୍ର ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵିରୂଢୈଃ ସପ୍ତଧାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଗୁଣ କୈର୍ମୋଦକୈଃ ଶୁଭୈଃ
ସାତ ପ୍ରକାର ଅଙ୍କୁରିତ ଧାନ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ମିଠା ପିଠା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିନା ତଦ୍ଵତ୍ପୂଜଯେତ୍ତଦ୍ଦିନେଽନଘ
ସେହି ଦିନ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପିତୃଭ୍ରାତୃପତିଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହିପରି ଭାବରେ ପିତୃ, ଭାଇ, ସ୍ୱାମୀ, ଶ୍ୱଶୁରୀ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵି ତମ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦମଯନ୍ତୀ ଯଥା ସ୍ଵାହା ଯଥା ଵେଦଵତୀ ସତୀ
ଦମୟନ୍ତୀ, ସ୍ୱାହା ଓ ସତୀ ବେଦବତୀ ପରି।
ଵନେ ଵ୍ରଜଂତ୍ଯା ସଦ୍ଧର୍ମଃ ସୀତଯା ସଂପ୍ରଦର୍ଶିତଃ
ସୀତା ଯେପରି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାବେଳେ ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ସେହି ଭଳି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।