ମହାଘୋରାଭିଘୋରାଖ୍ଯା କାଲାଗ୍ନିସଦୃଶୋପମାଃ
ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ସମୟର ଅଗ୍ନି ସମାନ।
ତତସ୍ତେନାତ୍ର କଥିତାଃ ପାପା ଗଚ୍ଛଂତି ତାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଏହିଠାରେ କୁହାଯାଏ, ପାପୀମାନେ ନିଜେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଏକାକୀ ଦହ୍ଯତେ ତେନ ନ ଚ ପଶ୍ଯତି ତାନି ସଃ
ସେଠାରେ ସେ ଏକାକି ପୋଡ଼ିଯାଏ, ଏବଂ ସେ କିଛି ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।
ତତ୍କିମନ୍ଯୋପଘାତାର୍ଥଂ ମୂଢ ପାପଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା
ମୂଢ଼, ତୁମେ କାହିଁକି ଅନ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ, ପାପ କଲା? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ?
କିଯଂତଂ କେନ ପାପେନ କାଲମତ୍ରାଯତେ ନରଃ ପାପାତ୍ସର୍ଵେଷୁ ପଚ୍ଯଂତେ ନରକେଷ୍ଵାମହାକ୍ଷଯାତ୍
କେତେ ସମୟ ଓ କେଉଁ ପାପରେ ଏଠାରେ ମଣିଷ ରହେ? ସମସ୍ତେ ନିଜ ପାପରେ ନରକରେ ମହାବିନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପିବେ।
ମହାପାତକିନଶ୍ଚାପି ସର୍ଵେଷୁ ନରକେଷ୍ଵିହ
ଏଠି ମହାପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ନରକରେ ଅଛନ୍ତି।
ମହାପାତକିନଶ୍ଚାନ୍ଯେ ନରକାର୍ଣଵକୋଟିଷୁ
ଅନ୍ୟ ମହାପାପୀମାନେ ନରକର ସମୁଦ୍ର ସମାନ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।
ଉପପାତକିନଶ୍ଚାପି ତଦର୍ଥଂ ଯାଂତି ମାନଵାଃ 4.6.
ଉପପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇଠି ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ପାପଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଚଂଚଲେ ଜୀଵିତେ ସତି
ଏହିଠୁ ଜଣାଯାଏ, ଅସ୍ଥିର ଜୀବନରେ କେବେ ପାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଃ କରୋତି ନରଃ ପାପଂ ତସ୍ଯାତ୍ମା ଧ୍ରୁଵମପ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ପାପ କରେ, ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଅପ୍ରିୟ ପାଏ।
କଥଂ ତେ ପାପନିରତା ନରା ରାତ୍ରିଷୁ ଶେରତେ
ଯେଉଁମାନେ ପାପରେ ଲିନ, ସେମାନେ ରାତିରେ କିପରି ଶୁଅନ୍ତି?
ଏଵଂ କ୍ଲିଷ୍ଟଵିଶୁଦ୍ଧାଶ୍ଚ ସାଵଶେଷେଣ କର୍ମଣା ସ୍ଥାଵରା ଵିଵିଧାକାରାସ୍ତୃଣଗୁଲ୍ମାଦିଭେଦତଃ
ଏଭଳି ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ମରେ କ୍ଲିଷ୍ଟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ତୃଣ, ଜଡି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଚଳ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତ୍ରାନୁଭୂଯ ଦୁଃଖାନି ଜାଯଂତେ କୀଟଯୋନିଷୁ
ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପରେ କୀଟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟାଃ ପକ୍ଷିଭାଵେନ ଭଵଂତି ମୃଗଜାଦିଷୁ
ସେମାନେ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଭିତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କ୍ରମାଦ୍ଗୋଯୋନିମାସାଦ୍ଯ ଜାଯନ୍ତେ ମାନଵାଃ ପୁନଃ କାଲାଂତରଵଶାଦ୍ଯାଂତି ମାନୁଷ୍ଯମତିଦୁର୍ଲଭମ୍
କ୍ରମେ ଗାଈ ଜନ୍ମ ପାଇ, ପୁନି ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମଣିଷ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।
ଵ୍ଯୁତ୍କ୍ରମେଣାପି ମାନୁଷ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଗୋଚରାତ୍
ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯଦିଓ ବିପରୀତ ହୁଏ, ମଣିଷ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ଯଃ ସମାସାଦ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷପ୍ରସାଧକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇବାର ଉପାୟ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।
ଦେଵାସୁରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ମାନୁଷ୍ଯମତିଦୁର୍ଲଭମ୍ 4.6.
ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନବ ଜନ୍ମକୁ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଲାଭାଯ ଯଦି ନାସ୍ତି ସମୁଦ୍ଯତଃ
ଯଦି କେହି ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁନାହାନ୍ତି,
ଧର୍ମମୂଲେନ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍
ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରି, ଯାହା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ,
ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଚ ଵିପ୍ରତ୍ଵଂ ଯଃ ସଂପ୍ରାପ୍ଯାତିଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ମାନବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହା ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେଶାନାଂ ମଧ୍ଯଦେଶଃ ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ସମସ୍ତ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟଦେଶକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଏତସ୍ମିନ୍ଭାରତେ ପୁଣ୍ଯେ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନୁଷ୍ଯମଧ୍ରୁଵମ୍ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯସ୍ତେନାତ୍ମା ଵଂଚିତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ଭାରତ ଭୂମିରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଜକୁ ନିଜେ ଠକାନ୍ତି।
ଭୋଗଭୂମିଃ ସ୍ମୃତଃ ସ୍ଵର୍ଗଃ କର୍ମଭୂମିରିଯଂ ମତା
ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଭୋଗ ଭୂମି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ କର୍ମ ଭୂମି ମନାଯାଏ।
ଯାଵତ୍ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ଯଂ ଶରୀରସ୍ଯ ତାଵଦ୍ଧର୍ମଂ ସମାଚର
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହ ସ୍ୱସ୍ଥ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମ କର।
ଅଧ୍ରୁଵେଣ ଶରୀରେଣ ହ୍ଯଧ୍ରୁଵଂ ଯଃ ପ୍ରସାଧଯେତ୍
ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ଥାୟୀ ବସ୍ତୁ ଚାହାନ୍ତି,
ଆଯୁଷଃ ଖଂଡଖଡାନି ନିପତଂତି ତଵା ଗ୍ରତଃ
ତୁମର ଆୟୁଷ୍ୟର ଅନେକ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଅଂଶ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ପଡ଼ିଯାଉଛି।
ଯଦା ନ ଜ୍ଞାଯତେ ମୃତ୍ଯୁଃ କଦା କସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି 4.6.
ମୃତ୍ୟୁ କେବେ କିଏ ପାଇଁ ଆସିବ, ଏହା କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯଦା ସର୍ଵମେକାକୀ ଯାସ୍ଯସି ଧୁଵମ୍
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସମସ୍ତ କିଛି ଛାଡ଼ି, ଏକାକି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ଗୃହୀତଦାନପାଥେଯା ସୁଖଂ ଯାଂତି ମହାଧ୍ଵନି
ଯେଉଁମାନେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଜମା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ସୁଖରେ ଯାନ୍ତି।