ଛିନ୍ନାଗ୍ରପାଦହସ୍ତାଶ୍ଚ ଛିନ୍ନକର୍ଣୌଷ୍ଠନାସିକାଃ
ହାତ, ପାଦ କାଟାଯାଇଛି, କାନ, ଓଠ ଓ ନାକ କାଟିଦିଆଯାଇଛି,
ପ୍ରତୁଦ୍ଯମାନାଃ କୁଂତୈଶ୍ଚ ସାଯକୈଶ୍ଚ ତତସ୍ତତଃ
ବାରମ୍ବାର ବଣ୍ଡୁକ ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଛି,
ମୁଦ୍ଗରୈର୍ଲ୍ଲୋହଦଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ହନ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମୁସଳ ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ପିଟାଯାଉଛନ୍ତି,
ଭିଂଦିପାଲୈର୍ଵିଭିଦ୍ଯଂତେ ସ୍ରଵଂତଃ ପୂଯଶୋଣିତମ୍
ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର କରାଯାଉଛି, ଶରୀରରୁ ପିପ୍ପି ଓ ରକ୍ତ ବହୁଛି,
ଯାଚମାନାଶ୍ଚ ସଲିଲମନ୍ନଂ ଚାପି ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ
ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛନ୍ତି, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛନ୍ତି,
ଦାନହୀନାଃ ପ୍ରଯାଂତ୍ଯେଵଂ ଯାଵଂତୋ ଵିମୁଖା ନରାଃ
ଏଭଳି ଦୟା ଓ ଦାନ ନଥିବା, ମୁହଁ ଫେରାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଏପରି ଯାଆନ୍ତି,
ଏଵଂ ପଥାତିକଷ୍ଟେନ ପ୍ରାପ୍ତା ଯମପୁରଂ ତଦା
ଏଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣାମୟ ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଯମପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି,
ତତ୍ର ଯେ ଶୁଭକର୍ମାଣସ୍ତାଂଶ୍ଚ ସଂମାନଯେଦ୍ଯମଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଯମ ଆଦର କରନ୍ତି,
ଧନ୍ଯା ଯୂଯଂ ମହାତ୍ମାନ ଆତ୍ମନୋ ହିତକାରିଣଃ 4.6.
ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ମହାତ୍ମାମାନେ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ,
ଇଦଂ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭୋଗଭୂଷିତମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ ମହଳକୁ ଚଢ଼ି, ଦେବୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ,
ତତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନଂତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ସଂକ୍ଷଯାତ୍
ତେବେ, ଅନେକ ମହାନ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା ପରେ, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ,
ତେ ଚାପି ଧର୍ମରାଜାନଂ ନରାଃ ପୁଣ୍ଯାନୁଭାଵତଃ
ସେମାନେ, ନିଜର ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଯେ ପୁନଃ ପାପକର୍ମାଣସ୍ତେ ପଶ୍ଯଂତି ଭଯାନକମ୍
ଯେମାନେ ପାପ କାମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲେକ୍ଷଣମ୍
ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ଭୂଂଚି ଥିବା ଆଖି ସହିତ ଏକ ମୁହଁ।
ଅଷ୍ଟାଦଶଭୁଜଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ନୀଲାଂଜନଚଯୋପମମ୍
ଅଠାରୋଟି ବାହୁ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଗାଢ଼ କଳି ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଦେହ।
ମହାମହିଷମାରୂଢଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମଲୋଚନମ୍
ବଡ଼ ମହିଷ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଖି ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜମୟ।
ପ୍ରଲଯାଂବୁଦନିର୍ଘୋଷଂ ପିବଂତମିଵ ସାଗରମ୍
ପ୍ରଳୟ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଗଜ୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ସାଗରକୁ ପିଇଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ତତ୍ସମୀପସ୍ଥଃ କାଲାନଲସମପ୍ରଭଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସେଠାରେ ନିକଟରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ସମୟର ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ।
ମାରୀ ଚୋଗ୍ରା ମହାମାରୀ କାଲରାତ୍ରିଃ ସୁଦାରୁଣା 4.6.
ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମାରୀ ଓ ମହାମାରୀ, ଏବଂ ଦୁର୍ଦାନ୍ତ କାଳରାତ୍ରି ଅଛନ୍ତି।
ଶକ୍ତିଶୂଲାଂକୁଶଧରାଃ ପାଶଚକ୍ରାସିଧାରିଣଃ
ସେମାନେ ଶକ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ, ପାଶ, ଚକ୍ର ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଅସଂଖ୍ଯାତା ମହାଵୀର୍ଯାଃ କ୍ରୂରାଶ୍ଚାଞ୍ଜନସଂପ୍ରଭାଃ
ଅସଂଖ୍ୟ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ରୂର ଓ ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି।
ଅନେନ ପରିଵାରେଣ ମହାଘୋରେଣ ସଂଵୃତମ୍ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସଯତଂ ଚାତ୍ଯନ୍ତଂ ଯମଂ ସଦୁପକାରିଣମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସହଚରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସେମାନେ ଉପକାରୀ ଯମଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ତାଡ଼ନା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଧର୍ମଵାକ୍ଯୈଃ ପ୍ରବୋଧଯନ୍ ।। ଭୋଭୋ ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମାଣଃ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରିଣଃ । ଗର୍ଵିତା ରୂପଵୀର୍ଯେଣ ପରଦାରଵିମର୍ଦକାଃ
ଭଗବାନ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଧର୍ମର କଥା କହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥାନ୍ତି: 'ହେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିବା, ରୂପ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅହଂକାର କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟର ଜନନୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଥିବାମାନେ—'
ଯତ୍ସ୍ଵଯଂ କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ତତ୍ସ୍ଵଯଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ପୁନଃ
ମଣିଷ ଯେ କର୍ମ କରେ, ସେଇ କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଇଦାନୀଂ କିଂ ପ୍ରତପ୍ଯଧ୍ଵଂ ପୀଡ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ
ଏବେ ତୁମେ କାହିଁକି ନିଜ କର୍ମରେ ଦୁଃଖ ପାଉଛ? ନିଜ କାରଣରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛ।
ଏତେ ଚ ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମତ୍ସମୀପତଃ
ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଏବେ ମୋର ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଭୋଭୋ ନୃପା ଦୁରାଚାରାଃ ପ୍ରଜାଵିଧ୍ଵଂସକାରିଣଃ
ହେ ରାଜାମାନେ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା।
ରାଜ୍ଯଲୋଭେନ ମୋହାଦ୍ଵା ବଲାଦନ୍ଯାଯତଃ ପ୍ରଜାଃ
ରାଜ୍ୟ ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୂଢ଼ତାରେ, କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦମନ କରିଛ।
କୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ କଲତ୍ରଂ ଚ ଯଦର୍ଥମଶୁଭଂ କୃତମ୍ 4.6.
ଯାହା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଉପରେ ଅଶୁଭ କାମ କରାଯାଇଥିଲା—
ପଶ୍ଯାମ ତଦ୍ବଲଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଯେନ ଵିଧ୍ଵଂସିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଜାମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ଆମେ ଦେଖିବା।