ଅଵିଶ୍ରାମେଣ ମହତା ନିର୍ଗତାପାଶ୍ରଯେଣ ଚ
ବଡ଼ ଅବିରତ କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟ ବିନା ଅବସ୍ଥାରେ,
ନୀଯଂତେ ଦେହିନଃ ସର୍ଵେ ଯେ ମୂଢାଃ ପାପକର୍ମିଣଃ
ଏହିପରି ମୂଢ଼ ଓ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଏହିପରି ଦୁଃଖ ମାର୍ଗରେ ନିଆଯାନ୍ତି।
ଏକାକିନଃ ପରାଧୀନା ମିତ୍ରବଂଧୁଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଏକାକୀ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ବନ୍ଧୁ-ପରିଜନ ବିହୀନ ହେଇ,
ପ୍ରେତଭୂତା ଵିଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକାଃ
ମୃତାତ୍ମା ଭାବରେ, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଷ୍କ କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ମୁଖପାଳି ସହିତ,
ବଦ୍ଧାଃ ଶୃଂଖଲଯା କେଚିଦୁତ୍ତାନାଃ ପାଦଯୋର୍ନରାଃ
କେହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧା, କେହି ପଛୁଆ ପାଦ ଉପରେ ଉଲଟା ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି,
ପୁନଶ୍ଚାଧୋମୁଖାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଘୃଷ୍ଯମାଣାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ କରି, ଟାଣାଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି,
ଲଲାଟେ ଚାଂକୁଶୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଭିନ୍ନାଃ କୃଷ୍ଯଂତି ଦେହିନଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଲଳାଟରେ ଘାଁ କରାଯାଉଛି, ଦେହଧାରୀମାନେ ଟାଣାଯାଉଛନ୍ତି,
ପାଶ୍ଚାଦ୍ବାହ୍ଵଂସବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଜଠରେ ଚ ପ୍ରପୀଡିତାଃ
ପଛୁଆ ହାତ ଓ କାନ୍ଧରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, ପେଟରେ ଦମନ କରାଯାଉଛି,
ଗ୍ରୀଵାଯାମର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ କ୍ଷିପ୍ଯମାଣା ଇତସ୍ତତଃ 4.6.
ଗଳାରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଏଠୁ ସେଠି ଛାଡ଼ାଯାଉଛନ୍ତି,
ଵିଭିନ୍ନା ଉଦରେ ଚାନ୍ଯେ ତପ୍ତଶୃଂଖଲଯା ନରାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ପେଟରେ ତାପିଥିବା ଶୃଙ୍ଖଳା ଦ୍ୱାରା ଫାଟିଯାଉଛନ୍ତି,
ଛିନ୍ନାଗ୍ରପାଦହସ୍ତାଶ୍ଚ ଛିନ୍ନକର୍ଣୌଷ୍ଠନାସିକାଃ
ହାତ, ପାଦ କାଟାଯାଇଛି, କାନ, ଓଠ ଓ ନାକ କାଟିଦିଆଯାଇଛି,
ପ୍ରତୁଦ୍ଯମାନାଃ କୁଂତୈଶ୍ଚ ସାଯକୈଶ୍ଚ ତତସ୍ତତଃ
ବାରମ୍ବାର ବଣ୍ଡୁକ ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଛି,
ମୁଦ୍ଗରୈର୍ଲ୍ଲୋହଦଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ହନ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମୁସଳ ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ପିଟାଯାଉଛନ୍ତି,
ଭିଂଦିପାଲୈର୍ଵିଭିଦ୍ଯଂତେ ସ୍ରଵଂତଃ ପୂଯଶୋଣିତମ୍
ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର କରାଯାଉଛି, ଶରୀରରୁ ପିପ୍ପି ଓ ରକ୍ତ ବହୁଛି,
ଯାଚମାନାଶ୍ଚ ସଲିଲମନ୍ନଂ ଚାପି ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ
ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛନ୍ତି, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛନ୍ତି,
ଦାନହୀନାଃ ପ୍ରଯାଂତ୍ଯେଵଂ ଯାଵଂତୋ ଵିମୁଖା ନରାଃ
ଏଭଳି ଦୟା ଓ ଦାନ ନଥିବା, ମୁହଁ ଫେରାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଏପରି ଯାଆନ୍ତି,
ଏଵଂ ପଥାତିକଷ୍ଟେନ ପ୍ରାପ୍ତା ଯମପୁରଂ ତଦା
ଏଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣାମୟ ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଯମପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି,
ତତ୍ର ଯେ ଶୁଭକର୍ମାଣସ୍ତାଂଶ୍ଚ ସଂମାନଯେଦ୍ଯମଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଯମ ଆଦର କରନ୍ତି,
ଧନ୍ଯା ଯୂଯଂ ମହାତ୍ମାନ ଆତ୍ମନୋ ହିତକାରିଣଃ 4.6.
ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ମହାତ୍ମାମାନେ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ,
ଇଦଂ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭୋଗଭୂଷିତମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ ମହଳକୁ ଚଢ଼ି, ଦେବୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ,
ତତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନଂତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ସଂକ୍ଷଯାତ୍
ତେବେ, ଅନେକ ମହାନ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା ପରେ, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ,
ତେ ଚାପି ଧର୍ମରାଜାନଂ ନରାଃ ପୁଣ୍ଯାନୁଭାଵତଃ
ସେମାନେ, ନିଜର ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଯେ ପୁନଃ ପାପକର୍ମାଣସ୍ତେ ପଶ୍ଯଂତି ଭଯାନକମ୍
ଯେମାନେ ପାପ କାମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲେକ୍ଷଣମ୍
ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ଭୂଂଚି ଥିବା ଆଖି ସହିତ ଏକ ମୁହଁ।
ଅଷ୍ଟାଦଶଭୁଜଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ନୀଲାଂଜନଚଯୋପମମ୍
ଅଠାରୋଟି ବାହୁ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଗାଢ଼ କଳି ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଦେହ।
ମହାମହିଷମାରୂଢଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମଲୋଚନମ୍
ବଡ଼ ମହିଷ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଖି ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜମୟ।
ପ୍ରଲଯାଂବୁଦନିର୍ଘୋଷଂ ପିବଂତମିଵ ସାଗରମ୍
ପ୍ରଳୟ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଗଜ୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ସାଗରକୁ ପିଇଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ତତ୍ସମୀପସ୍ଥଃ କାଲାନଲସମପ୍ରଭଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସେଠାରେ ନିକଟରେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି, ସମୟର ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ।
ମାରୀ ଚୋଗ୍ରା ମହାମାରୀ କାଲରାତ୍ରିଃ ସୁଦାରୁଣା 4.6.
ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମାରୀ ଓ ମହାମାରୀ, ଏବଂ ଦୁର୍ଦାନ୍ତ କାଳରାତ୍ରି ଅଛନ୍ତି।
ଶକ୍ତିଶୂଲାଂକୁଶଧରାଃ ପାଶଚକ୍ରାସିଧାରିଣଃ
ସେମାନେ ଶକ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ, ପାଶ, ଚକ୍ର ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।