ଅନ୍ନଦାନଂ ଵିଶେଷେଣ ଧର୍ମ ରାଜପୁରେ ନରାଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସହରରେ ବିଶେଷ କରି ଲୋକେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରନ୍ତି।
ଯେ ପୁନଃ କ୍ରୂରକର୍ମାଣଃ ପାପା ଦାନଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ପାପୀ ଓ ଦାନ ଶୂନ୍ୟ—
ଷଡଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାମତୀତ୍ଯ ଯତ୍
ଏହେଁମାନେ ଛଅ ହଜାର ଛଅସଠି ଯୋଜନା ଦୂର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି—
ସମୀପସ୍ଥମିଵାଭାତି ନରାଣାଂ ଶୁଭକର୍ମଣାମ୍
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହା ନିକଟରେ ଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ତୀଵ୍ରକଂଟକଯୁକ୍ତେନ ଶର୍କରାନିଚିତେନ ଚ
ତୀବ୍ର କାଁଟା ଓ ରୁକୁଣା ପଥରରେ ଢାକା ଥିବା ରାସ୍ତାରେ,
କ୍ଵଚିତ୍ପଂକେନ ମହତା ଦୁରୁତ୍ତାରୈଶ୍ଚ ଖାତକୈଃ
କେଉଁଠି ଗଭୀର କାଦରେ ଓ ଅପାର ଗଡ଼ିକୁଁ ଦୁର୍ଗମ ଗଡ଼ିକୁଁ ଦେଖାଯାଏ,
ତଟପ୍ରପାତଵିଷ୍ଟଂଭୈଃ ପର୍ଵତୈର୍ଵୃକ୍ଷସଂକୁଲୈଃ
ନଦୀ କୂଳ ଓ ଖଡ଼ଗା ଦ୍ୱାରା ବାଧା ପଡ଼ିଥିବା, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛରେ ଘନ ହୋଇଥିବା ଜାଗାରେ,
କ୍ଵଚିଦ୍ଵିଷମଗର୍ତୈଶ୍ଚ କ୍ଵଚିଲ୍ଲୋଷ୍ଟୈଃ ସୁପିଚ୍ଛିଲୈଃ
କେଉଁଠି ଅସମାନ ଗଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟଠାରେ ଚିପ୍ଚିପା ମାଟି ଦେଖାଯାଏ,
ଅନେକତାପୈର୍ଵିତତୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଵଂଶଵନଂ କ୍ଵଚିତ୍ 4.6.
କେଉଁଠି ଅନେକ ଗୁଛରେ ଘନ ମାନ୍ସ ଜଙ୍ଗଲରେ ଢାକା ଥାଏ,
କ୍ଵଚିଦୁଷ୍ଣାଂବୁନା ଵ୍ଯାପ୍ତଂ କ୍ଵଚିତ୍କାରୀଷଵହ୍ନିନା
କେଉଁଠି ତାପିତ ଜଳରେ ଭରିଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ଗୋବର ଆଗୁନିରେ ଜଳିଥିବା,
କ୍ଵଚିନ୍ମହାଜଲୌକାଭିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚାଜଗରୈଃ ପୁନଃ
କେଉଁଠି ବଡ଼ ଜଳୁକା ଓ କେଉଁଠି ମହା ସାପ ଦେଖାଯାଏ,
ମତ୍ତମାତଂଗଯୂଥୈଶ୍ଚ ବଲୋନ୍ମତ୍ତୈଃ ପ୍ରମାଥିଭିଃ
ମଦରେ ମତ ହାତୀ ଦଳରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଧ୍ୱଂସକାରୀ,
ମହାଵିଷାଣୈର୍ମହିଷୈରୁଷ୍ଟ୍ରୈର୍ମତ୍ତୈଶ୍ଚ ଖାଦକୈଃ
ବଡ଼ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଷ, ଉଠ ଓ ମତ ଦାଢ଼ିଆ ପଶୁମାନେ,
ମହାଧୂଲୀଵିମିଶ୍ରେଣ ମହାଚଣ୍ଡେନ ଵାଯୁନା
ଘନ ଧୁଳି ମିଶିଥିବା ଭୟଙ୍କର ପବନରେ,
ମହାପାଷାଣଵର୍ଷେଣ ହନ୍ଯମାନା ନିରାଶ୍ରଯାଃ
ବଡ଼ ପଥର ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଆଶ୍ରୟ ବିନା ରହିଥିବା,
ମହତା ବାଣଵର୍ଷେଣ ଵିଧ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ବଡ଼ ତୀର ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବିଦ୍ଧ ହେଉଥିବା,
ପ୍ରତପ୍ତାଗାରଵର୍ଷେଣ ଦହ୍ଯମାନା ଵ୍ରଜଂତି ଚ
ତାପିତ ଅଙ୍ଗାର ବର୍ଷାରେ ଜଳିଯାଉଥିବା, ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି,
ମହାମେଘରଵୈର୍ଘୋରୈର୍ଵିତ୍ରାସ୍ଯଂତେ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ମହାକ୍ଷାରାମ୍ବୁଧାରାଭିଃ ସିଚ୍ଯମାନା ଦ୍ରଵଂତି ଚ
ବଡ଼ ମେଘର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ପୁନିପୁନି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ବଡ଼ କ୍ଷାର ଜଳ ବର୍ଷାରେ ଭିଜି ଗଳିଯାଉଛନ୍ତି,
ମହାଶୀତେନ ମରୁତା ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ପରୁଷେଣ ଚ 4.6.
ବଡ଼ ତୀବ୍ର ଓ କଠୋର ଶୀତଳ ପବନରେ,
ଇତ୍ଥଂ ମାର୍ଗେଣ ରୌଦ୍ରେଣ ପାଂଥୈର୍ଵି ରହିତେନ ଚ
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଓ ସହଚର ବିନା ପଥରେ,
ଅଵିଶ୍ରାମେଣ ମହତା ନିର୍ଗତାପାଶ୍ରଯେଣ ଚ
ବଡ଼ ଅବିରତ କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟ ବିନା ଅବସ୍ଥାରେ,
ନୀଯଂତେ ଦେହିନଃ ସର୍ଵେ ଯେ ମୂଢାଃ ପାପକର୍ମିଣଃ
ଏହିପରି ମୂଢ଼ ଓ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଏହିପରି ଦୁଃଖ ମାର୍ଗରେ ନିଆଯାନ୍ତି।
ଏକାକିନଃ ପରାଧୀନା ମିତ୍ରବଂଧୁଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଏକାକୀ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ବନ୍ଧୁ-ପରିଜନ ବିହୀନ ହେଇ,
ପ୍ରେତଭୂତା ଵିଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକାଃ
ମୃତାତ୍ମା ଭାବରେ, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଷ୍କ କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ମୁଖପାଳି ସହିତ,
ବଦ୍ଧାଃ ଶୃଂଖଲଯା କେଚିଦୁତ୍ତାନାଃ ପାଦଯୋର୍ନରାଃ
କେହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧା, କେହି ପଛୁଆ ପାଦ ଉପରେ ଉଲଟା ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି,
ପୁନଶ୍ଚାଧୋମୁଖାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଘୃଷ୍ଯମାଣାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ କରି, ଟାଣାଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି,
ଲଲାଟେ ଚାଂକୁଶୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଭିନ୍ନାଃ କୃଷ୍ଯଂତି ଦେହିନଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଲଳାଟରେ ଘାଁ କରାଯାଉଛି, ଦେହଧାରୀମାନେ ଟାଣାଯାଉଛନ୍ତି,
ପାଶ୍ଚାଦ୍ବାହ୍ଵଂସବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଜଠରେ ଚ ପ୍ରପୀଡିତାଃ
ପଛୁଆ ହାତ ଓ କାନ୍ଧରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, ପେଟରେ ଦମନ କରାଯାଉଛି,
ଗ୍ରୀଵାଯାମର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେଣ କ୍ଷିପ୍ଯମାଣା ଇତସ୍ତତଃ 4.6.
ଗଳାରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଏଠୁ ସେଠି ଛାଡ଼ାଯାଉଛନ୍ତି,
ଵିଭିନ୍ନା ଉଦରେ ଚାନ୍ଯେ ତପ୍ତଶୃଂଖଲଯା ନରାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ପେଟରେ ତାପିଥିବା ଶୃଙ୍ଖଳା ଦ୍ୱାରା ଫାଟିଯାଉଛନ୍ତି,