ଋଣାନାମପ୍ରଦାନଂ ଚ ଧାନ୍ଯଵୃଦ୍ଧ୍ଯୁପଜୀଵିନାମ୍
ଧାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଚାଲାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଋଣ ଫେରାଇ ନଦେବା—
ଵିଷମାରଣମଂତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଯୋଗୋ ମୂଲକର୍ମଣାମ୍
ବିଷ ଦ୍ୱାରା ହାନି କରିବା ମନ୍ତ୍ର ବା ମୂଳ ଦ୍ୱାରା କୌଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା—
ଜିହ୍ଵାସମୁପଭୋଗାର୍ଥଂ ଯସ୍ଯାରମ୍ଭଃ ସ୍ଵକର୍ମସୁ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ କାମକୁ କେବଳ ଜିହ୍ୱାର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ କରନ୍ତି—
ଵ୍ରାତ୍ଯତା ଵ୍ରତସଂତ୍ଯାଗଃ ସର୍ଵାହାରନିଷେଵଣମ୍
ବ୍ରାତ୍ୟ ହେବା, ବ୍ରତ ଛାଡିଦେବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା—
ଦେଵାଗ୍ନିସାଧୁସାଧ୍ଵୀନାଂ ନିଂଦା ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଚ। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଵା ପରୋକ୍ଷଂ ଵା ରାଜ୍ଞାଂ ମଣ୍ଡଲିକାମପି 4.5.
ଯେ କେହି ଦେବତା, ଅଗ୍ନି, ଭଲ ଲୋକ, ପବିତ୍ର ଜନନୀମାନେ, ଗାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କିମ୍ବା ରାଜା ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଶାସକଙ୍କୁ ଖୋଲା ଭାବରେ କିମ୍ବା ଲୁଚି ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହନ୍ତି—
ପର୍ଵକାଲେ ଦିଵା ଚୈଵ ଵିଯୋନୌ ପଶୁଯୋନିଷୁ
ପବିତ୍ର ଦିନରେ କିମ୍ବା ଦିନ ଦିଆଁ, ଆକାଶରେ କିମ୍ବା ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—
ସ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରମିତ୍ରସଂପ୍ରୀତେ ଗ୍ରାସାନ୍ନଚ୍ଛେଦକାଶ୍ଚ ଯେ
ଯେମାନେ ଜୀବନ ସାଥୀ, ପୁଅ, କିମ୍ବା ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟର ଅଂଶ ଦେଇବାରୁ ବଞ୍ଚି ରଖନ୍ତି—
ଭେତ୍ତା ତଡାଗଚକ୍ରାଣାଂ ସଂକ୍ରମାଣାଂ ରଥସ୍ଯ ଚ
ଯେ କେହି ପୋକାର କୁଳ, ଗାଡ଼ିର ଚକ, କିମ୍ବା ପୁଲ୍ ଭଙ୍ଗି ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଇତ୍ଯେତୈସ୍ତେ ନରାଃ ପାପୈରୁପପାତକିନଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହି କାରଣରେ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଛୋଟ ଅପରାଧ କରିଥିବା ମନେଯାଯିଛନ୍ତି।
ଯେ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣକନ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵାମିମିତ୍ରତପସ୍ଵିନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଝିଅ, ମାଲିକ, ମିତ୍ର କିମ୍ବା ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି—
ପରଶ୍ରିଯା ଯେ ତପ୍ଯଂତେ ଯେ ପରଦ୍ରଵ୍ଯସୂଚକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି—
ଦ୍ଵିଜାଯ ଦୁଃଖଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରକାରୈର୍ବହୁଭିଃ ସଦା
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଯେ ପାନାଭିରତାଃ କ୍ରୂରା ଯେ ଚ ହିଂସାପ୍ରିଯା ନରାଃ
ଯେମାନେ ପାନ ପାଇଁ ଆସକ୍ତ, ଯେମାନେ ନିର୍ଦୟ ଓ ହିଂସାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି—
ଗୋଷ୍ଠାଗ୍ନିଜଲରଥ୍ଯାସୁ ତରୁଚ୍ଛାଯାମଠେଷୁ ଚ
ଗୋଉଠ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ରାସ୍ତା, ଗଛର ଛାୟା ଓ ମଠରେ—
ମଦ୍ଯପାନରତା ନିତ୍ଯଂ ଗାନଵାଦ୍ଯରତା ନରାଃ 4.5.
ଯେମାନେ ସଦା ମଦ୍ୟପାନରେ ଆସକ୍ତ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି—
ଵଂଶେଷୁ କାଶକାଷ୍ଠୈଶ୍ଚ ଶୁଭୈଃ ଶଂକୁଭିରେଵ ଵା
ବାଂଶ, କାଶ, ଉତ୍ତମ କାଠ କିମ୍ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖୁଣ୍ଟି ସହିତ—
କୂଟଶାସନହର୍ତାରଃ କୂଟକର୍ମକ୍ରିଯାରତାଃ
ଯେମାନେ ଝୁଟିଆ ନିୟମ ଲେଖନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଝୁଟିଆ କାମ କରିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି—
ଧନୁଷାଂ ଶଲ୍ଯଶସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଯଃ କର୍ତା ଯଶ୍ଚ ଵିକ୍ରଯୀ
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଧନୁଷ, ତୀର କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରେ କିମ୍ବା ବିକ୍ରି କରେ—
ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଵଦତୋ ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣଯତି ଯଃ ଶନୈଃ
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଅନ୍ୟଜନଙ୍କର ଝୁଟିଆ କଥା ଚୁପଚାପ ଶୁଣିଥାଏ—
ଯେ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରମିତ୍ରାଣି ବାଲଵୃଦ୍ଧକୃଶାତୁରାନ୍
ଯେମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ୟା, ପୁଅ, ମିତ୍ର, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିହୀନ କିମ୍ବା ରୋଗୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି—
ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ମିଷ୍ଟମଶ୍ନାତି ଵିପ୍ରାଯାନ୍ଯତ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯିଏ ନିଜେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଇଥାଏ—
ନିଯମାନ୍ସ୍ଵଯମାଦାଯ ଯେ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେମାନେ ନିଜେ ନିୟମ ନେଇ ମଧ୍ୟ, ଇଚ୍ଛାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନଥିବାରୁ ସେହି ନିୟମକୁ ଛାଡିଦିଅନ୍ତି—
ପୀଡଯଂତ୍ଯତିଭାରେଣ ସକ୍ଷତାନ୍ଵାହଯଂତି ଚ
ଯେମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ଭାର ଦେଇ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି—
ଯେ ଭଗ୍ନକ୍ଷତରୋଗାର୍ତାନ୍ସ୍ଵଗୋରୂପାନ୍ବୁଭୁକ୍ଷଯା 4.5.
ଯେମାନେ ଭୁଖରେ ନିଜ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଦୁଃଖିତ ଗାଈମାନେକୁ ମାରିଦିଅନ୍ତି—
ଵୃଷାଣାଂ ଵୃଷଣାନ୍ଯେଵ ପାପିଷ୍ଠା ଗାଲଯଂତି ଯେ
ଯେମାନେ ବଳଦମାନେର ବଳଦକୁ ଖସି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ପାପୀ—
ଆଶ୍ରମଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷ୍ଣାଶ୍ରମପୀଡିତମ୍
ଯିଏ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି ଭୁଖ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପୀଡିତ—
ଅନାଥଂ ଵିକଲଂ ଦୀନଂ ବାଲଂ ଵୃଦ୍ଧଂ କୃଶାତୁରମ୍
ଅନାଥ, ଅସମର୍ଥ, ଦୁଃଖୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ରୋଗୀ—
ଅଜାଵିକୋ ମାହିଷିକଃ ସାମୁଦ୍ରୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଏକ ଛାଗଳିଆ, ମହିଷ ଚାଷୀ, ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକ ଓ ନିମ୍ନଜାତି ଜନାନୀର ସ୍ୱାମୀ—
ଶିଲ୍ପିନଃ କାରୁକା ଵୈଦ୍ଯା ହେମକାରା ନଟା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଶିଳ୍ପୀ, କାରୁଗର, ଡାକ୍ତର, ସୁନାର, ନଟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ—
ଯଶ୍ଚୋଦିତମତିକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଵା ହରେତ୍କରମ୍
ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମକୁ ଅବହେଳା କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କର ନେଇଥାଏ—