ସଂପ୍ରଗୃହ୍ଯ କରାଗ୍ରେଣ ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ହରିଃ
ହରି ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପମଥାସାଦ୍ଯ ପ୍ରାହ ଦେଵୋ ମୁନିଂ ନୃପ
ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବତା ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, ରାଜା।
ମାଯା ଯଯେଦୃଶୀ ମାଯା ଯତ୍ସ୍ଵରୂପା ଯଦାତ୍ମିକା
ଏହି ମାୟା କ'ଣ, ଏହାର ସ୍ୱଭାବ କ'ଣ, ଏହାର ମୂଳ କ'ଣ?
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଵରଂ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି କହି, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ସଂସାରଦୋଷଵର୍ଣନମ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୁରୁଷଃ କେନ ଗର୍ଭଵାସଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ସଂସାରର ଦୁଷ୍ଟତା ବର୍ଣ୍ଣନା: କ'ଣ କାରଣରେ ମଣିଷ ଏତେ କଷ୍ଟଦାୟକ ଗର୍ଭବାସ ପାଇଥାଏ?
ଗର୍ଭସ୍ଥଶ୍ଚ କିମଶ୍ନାତି କଥମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ପୁନଃ
ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ କ'ଣ ଖାଏ, ଏବଂ କିପରି ପୁଣି ଜନ୍ମ ହୁଏ?
ବାଲଭାଵେ କଥଂ ପୁଷ୍ଟିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯୁଵା କେନ କର୍ମଣା
ଶିଶୁବେଳେ କିପରି ପୋଷଣ ହୁଏ, ଏବଂ କ'ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁବକ ହୁଏ?
କଥଂ ଦାରାନଵାପ୍ନୋତି ଗୃହଂ ସର୍ଵଗୁଣୈର୍ଯୁତମ୍
କିପରି ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଘର ପାଉଥାଏ?
କଥଂ ସୁଖେନ ମ୍ରିଯତେ କଥଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
କିପରି ସୁଖରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, କିପରି ଜଣେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଭୋଗ କରେ?
ଅଶୁଭୈଃ କର୍ମଭିର୍ଜ୍ଜଂତୁସ୍ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ
ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରାଣୀ ତିର୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପ୍ରମାଣଂ ଶ୍ରୁତିରେଵାତ୍ର ଧର୍ମାଧର୍ମଵିନିଶ୍ଚଯେ
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ କଣ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରମାଣ।
ଋତୁକାଲେ ତଦା ଭୁକ୍ତଂ ନିର୍ଦୋଷଂ ଯେନ ସଂସ୍ଥିତମ୍
ଯେଉଁ କଥା ଠିକ୍ ସମୟରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ।
ଵିସର୍ଗକାଲେ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ଜୀଵଃ କରଣସଂଯୁତଃ
ବିସର୍ଗ ସମୟରେ, ଜୀବ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଶୁକ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ତଚ୍ଛୁକ୍ରରକ୍ତମେକସ୍ଥମେକାହାତ୍କଲଲଂ ଭଵେତ୍ 4.4.
ଏହି ଶୁକ୍ର ଓ ରକ୍ତ ଏକଠି ହେଲେ, ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଗଠିତ ଗଠା ହୁଏ।
ବୁଦ୍ବୁଦଂ ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ମାଂସପେଶୀ ଭଵେତ୍ତତଃ
ସାତି ରାତି ପରେ, ସେଇ ଗଠା ବୁଲବୁଲି ହୁଏ, ତାପରେ ମାଂସପିଣ୍ଡ ହୁଏ।
ବୀଜସ୍ଯେଵାଂକୁରାଃ ପେଶ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶ ତିରାତ୍ରତଃ
ବୀଜରୁ ଯେପରି ଅଂକୁର ହୁଏ, ସେପରି ପଚିଶି ରାତିରେ ମାଂସ ଗଠା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଗ୍ରୀଵା ଶିରଶ୍ଚ ସ୍କନ୍ଧଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଠଵଂଶସ୍ତଥୋଦରମ୍
ଗଳା, ମୁଣ୍ଡ, କନ୍ଧ, ପିଠିର ହାଡ଼ ଓ ପେଟ ଗଠିତ ହୁଏ।
ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈଃ ପ୍ରଜାଯଂତେ ସଦ୍ରଵ୍ଯାଂକୁରସଂଧଯଃ
ତିନି ମାସରେ ଅଂକୁର ଭାଗର ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ି ତିଆରି ହୁଏ।
ମୁଖଂ ନାସା ଚ କର୍ଣୌ ଚ ଜାଯନ୍ତେ ପଞ୍ଚ ମାସକୈଃ
ମୁଁହ, ନାକ ଓ କାନ ପାଞ୍ଚ ମାସରେ ତିଆରି ହୁଏ।
କର୍ଣୌ ଚ ରଂଧ୍ରସହିତୌ ଷଣ୍ମାସାଭ୍ଯଂତରେଣ ତୁ
କାନ ଓ ତାହାର ରନ୍ଧ୍ର ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହୁଏ।
ସଂଧଯୋ ଯେ ଚ ଗାତ୍ରେଷୁ ମାସୈର୍ଜାଯଂତି ସପ୍ତଭିଃ
ଦେହର ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼ା, ସେଗୁଡ଼ିକ ସାତି ମାସରେ ତିଆରି ହୁଏ।
ଵିଭକ୍ତାଵଯଵଃ ପୁଷ୍ଟଃ ପୁନର୍ମାସାଷ୍ଟକେନ ଚ
ଆଠ ମାସରେ ଦେହ ଭଲଭାବେ ବିକଶିତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ।
ମାତୁରାହାରଵୀର୍ଯେଣ ଷଡ୍ଵିଧେନ ସ ତିଷ୍ଠତି
ମାଆର ଖାଦ୍ୟର ଛଅ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ରହିଥାଏ।
ତତ୍ତେଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଶ୍ରୁତମରିଂଦମ 4.4.
ଏହାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ସେଇପରି କହିବି।
ତତଃ ସ୍ମୃତିଂ ଲଭେଜ୍ଜୀଵଃ ସଂପୂର୍ଣେଽସ୍ମିଞ୍ଛରୀରକେ
ଦେହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଜୀବ ସ୍ମୃତି ପାଏ।
ମୃତଶ୍ଚାହଂ ପୁନର୍ଜାତୋ ଜାତଶ୍ଚାହଂ ପୁନର୍ମୃତଃ
ମୁଁ ମରିଛି ଏବଂ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ପୁଣି ମରିଛି।
ଅଧୁନା ଜାତମାତ୍ରୋଽହଂ ପ୍ରାପ୍ତସଂସ୍କାର ଏଵ ଚ
ଏବେ ମୁଁ ନୂଆ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସଂସ୍କାର ଲାଗିଛି।
ଗର୍ଭସ୍ଥଶ୍ଚିଂତଯେ ଦେଵମହଂ ଗର୍ଭାଦ୍ଵିନିଃସୃତଃ
ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରେ।
ଏଵଂ ସ ଗର୍ଭଦୁଃଖେନ ମହତା ପରିପୀଡିତଃ
ଏଭଳି ଗର୍ଭର ଦୁଃଖରେ ସେ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି।
ଯଥା ଗିରିଵରାକ୍ରାଂତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଦୁଃଖେନ ତିଷ୍ଠତି
ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଦବାଇ ରହିଥିବା ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ,