ଦଦୌ ସ ଦଶ ଧର୍ମାଯ କଶ୍ଯପାଯ ତ୍ରଯୋଦଶ
ସେ ଦଶଜଣ ଝିଅ ଧର୍ମଙ୍କୁ ଓ ତେରୋଟି ଝିଅ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଲେ ।
ଦ୍ଵେ ପ୍ରାଦାଦ୍ବାହୁପୁତ୍ରାଯ ଦ୍ଵେ କୃଶାଶ୍ଵାଯ ଚୈଵ ହି
ସେ ଦୁଇଟି ଝିଅ ବାହୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଓ ଦୁଇଟି କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦେଲେ ।
ଏକାଂ ଭୃଗୋର୍ଭଵାଯୈକାଂ ପ୍ରାଦାତ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚରାଚରଃ
ସେ ଜଣେ ଝିଅ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଓ ଜଣେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଲେ । ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ।
ଵୈରାଜମଥ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ କେଲାସମିତି ନାମତଃ
ତାପରେ ବୈରାଜ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଓ କୈଳାସ ନାମ ଦିଆଯାଏ ।
ପ୍ରାଚୀଦିକ୍କ୍ରମଯୋଗେନ ତେଷାଂ ପାର୍ଶ୍ଵେ ପୁରଃ ସ୍ମୃତାଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ।
ହିମଵାନ୍ହେମକୂଟଶ୍ଚ ନିଷଧୋ ମେରୁରେଵ ଚ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପପ୍ରମାଣେନ ସହସ୍ରଗୁଣିତଂ ଶତମ୍ ।। 4.2.
ହିମାବନ୍ତ, ହେମକୂଟ, ନିଷଧ ଓ ମେରୁ—ଏମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମାପରେ ଏକ ଶହ ହଜାର ଗୁଣା ବଡ଼ ।
ଭିଦ୍ଯତେ ନଵଧା ସୋଽପି ଵର୍ଷଭେଦେନ ଭାରତ ଦ୍ଵୀପାଃ ସପ୍ତ ସମାଖ୍ଯାତାଃ ସମୁଦ୍ରେ ସପ୍ତଭିର୍ଵୃତାଃ
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଭୂମିକୁ ନଉଟି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଇଛି । ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି ।
କ୍ଷାରକ୍ଷୀରେକ୍ଷୁସୁରଯା ଦଧ୍ନା ଚୈଵ ଘୃତେନ ଚ
ଲୁଣ, ଦୁଧ, ଅଖୁ ରସ, ମଦ, ଦହି ଓ ଘିଅ ସହିତ ।
ଭୂର୍ଲୋକୋଽଥ ଭୁଵର୍ଲୋକଃ ସ୍ଵର୍ମହର୍ଜ୍ଜନ ଇତ୍ଯପି
ଭୂର୍ଲୋକ, ତାପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହର୍ ଓ ଜନଲୋକ ।
ମହାତଲୋ ଭୂମିତଲଃ ସୁତଲୋ ଵିତଲ ସ୍ତତଃ
ମହାତଳ, ଭୂମିତଳ, ସୁତଳ, ବିତଳ ଏବଂ ତାପରେ ତଳାତଳ ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷପ୍ରଭୃତଯୋ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରା ମହୋରଗାଃ
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ।
ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ମନୁଃ ପୂର୍ଵଂ ତତଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷୋଽଭଵତ୍
ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଥିଲେ, ତାପରେ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ଆସିଲେ ।
ଵୈଵସ୍ଵତୋଽଯମଧୁନା ଵର୍ତତେ ମନୁରୁତ୍ତମଃ
ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ରାଜ କରୁଛନ୍ତି ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଏକାଦଶ ତଥାଶ୍ଵିନୌ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଓ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ।
ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିହିରଣ୍ଯାଖ୍ଯୌ ଦୈତ୍ଯଦାନଵସତ୍ତମୌ
ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ ହିରଣ୍ୟ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଗୁଣିତକୋଟିଯୋଜନାନାଂ ମହତ୍ତଯା 4.2.
ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଗୁଣିତ ମହାନତା ସହିତ।
ପିଣ୍ଡେନ ଚ ସହସ୍ରାଣି ସପ୍ତତିର୍ଜଲମଧ୍ଯତଃ
ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ସତର ହଜାର ଗୋଲାକାର ରୂପ ଅଛି।
ଲୋକା ଲୋକଃ ପରତରଃ ପର୍ଵତୋଽଗ୍ରମହୋଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ, ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ ଅଛି।
ନୈମିତ୍ତିକଃ ପ୍ରାକୃତିକସ୍ତଥୈଵାତ୍ଯନ୍ତିକୋ ଲଯଃ
ଏଠାରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ବିନାଶ ଅଛି—ଏକ ସମୟିକ, ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵଯଂ ଯସ୍ମାତ୍ତତ୍ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୀଯତେ
ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ଜିନିଷ ସେଠାରେ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ।
ଯଥର୍ତାଵୃତୁଲିଙ୍ଗାନି ନାନାରୂପାଣି ପର୍ଯଯେ
ଯେପରି ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି।
ପ୍ରତିଲୀନେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଵିବୁଦ୍ଧଃ ସକଲଂ ଜଗତ୍
ପଞ୍ଚଭୂତ ଲୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।
ହିଂସ୍ରାହିଂସ୍ରେ ମୃଦୁକ୍ରୂରେ ଧର୍ମାଧର୍ମାଵୃତାନୃତେ
ହିଂସ୍ର ଓ ଅହିଂସ୍ର, କୋମଳ ଓ କଠୋର, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ।
ଭୂର୍ଦଶଗୁଣେନ ପଯସା ସଂଵୃତା ତଚ୍ଚ ତେଜସା
ପୃଥିବୀକୁ ଦଶଗୁଣ ପାଣି ଢାକିଛି, ଏହି ପାଣିକୁ ଆଗୁନି ଢାକିଛି।
ଭୂତାଦିନା ତଥାକାଶଂ ଭୂତାଦିର୍ମହତାଵୃତଃ
ଭୂତ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଦକ୍ଷିତ, ଏହି ଭୂତମାନେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।
ଏଵଂ ଵିଧାନାମଣ୍ଡାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଚ 4.2.
ଏଭଳି ଅନେକ ଗୋଲାକାର ଜଗତ ଶତ ଓ ସହସ୍ରରେ ଅଛି।
ଵୈକୁଣ୍ଠକୋଷ୍ଠଗତମେତଦଶେଷତାଯାଂ ଖ୍ଯାତଂ ଜଗତ୍ସୁରନରୋରଗସିଦ୍ଧନଦ୍ଧମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ମଣିଷ, ସର୍ପ, ସିଦ୍ଧ ଓ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଗୃହରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମାଯାଦର୍ଶନଵର୍ଣନମ୍ କୀଦୃଶୀ କୃଷ୍ଣ ସା ମାଯା ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ମାୟା ଦର୍ଶନର ବର୍ଣ୍ଣନା।
ଵାସୁଦେଵଃ ସଗରୁଡଃ ସଚକ୍ରଶ୍ଚ ଶ୍ରିଯା ସହ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅସୀମ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେଇ ମାୟା କେମିତି?
ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଃ କୁଂଡଲାଭ୍ଯାଂ ଵିଭୂଷିତଃ
ବାସୁଦେବ, ଗରୁଡ଼ ଓ ଚକ୍ର ସହିତ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ।