ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରାଜ୍ଯଂ ମହନ୍ମଯା
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ପାଇଛି।
ସରୋଗସ୍ଯ ଯଥା ଭୋଗଃ ପ୍ରାପ୍ତୋଽପି ନ ସୁଖାଵହଃ
ଯେପରି ରୋଗୀ ଲୋକ ଭୋଗ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି।
ଯତ୍ସୁଖଂ ପାଵନଂ ପ୍ରୀତିର୍ଵନମୂଲଫଲାଶିନାମ୍
ଯେମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଉଥିବା ସୁଖ ଓ ପବିତ୍ର ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭଳି।
ଯୋ ନୋ ବନ୍ଧୁର୍ଗୁରୁର୍ଗୋପ୍ତା ସଦା ଶର୍ମ ଚ ଵର୍ମ ଚ
ଯିଏ ଆମର ବନ୍ଧୁ, ଗୁରୁ, ରକ୍ଷକ, ସେ ସଦା ଆମକୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ ଓ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଅଵିଵେକମହଂ ଧାସ୍ଯେ ମନୋ ମେ ପାପପଙ୍କିଲମ୍
ମୁଁ ଅବିବେକକୁ ଛାଡିଦେବି; ମୋ ମନ ପାପରେ ମାଳିନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ସଂଶ୍ରୁତାନି ପୁରାଣାନି ଵେଦାସ୍ସାଂଗା ମଯା ଵିଭୋ 4.1.
ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ସହିତ ସମସ୍ତ ଶାଖା ଶୁଣିଛି।
ଏତେ ସଧର୍ମଗୋପ୍ତାରୋ ମୁନଯଃ ସମୁପାଗତାଃ
ଏହି ମୁନିମାନେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଯାଵଂତି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଯାନି ଵୈ
ଯେତେ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଯେତେ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଛି।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତେ ଶାନ୍ତନଵେ ଭଵାନ୍କୃଷ୍ଣୋଽଥ ଯାଦଵଃ
ଶାନ୍ତନୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲାପରେ, ଆପଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଯାଦବ ମଧ୍ୟ।
ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁର୍ଧର୍ମରାଜାଯ ଵକ୍ଷ୍ଯତି
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଯଦାଖ୍ଯେଯଂ ତଦାଖ୍ଯାତଂ ମଯା ଭୀଷ୍ମେଣ ତେଽନଘ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଯେଉଁ କଥା କହିବା ଥିଲା, ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ କହିଦେଇଛି, ଓ ପାପହୀନ।
ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ହ୍ଯସି ମେଧାଵୀ ଗୁଣଵାନ୍ପ୍ରା ଜ୍ଞସତ୍ତମଃ
ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଜ୍ଞାନୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଗୁଣବତୀ, ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥିତେ ହୃଷୀକେଶେ କେଶଵେ କେଶିସୂଦନେ
ହୃଷୀକେଶ, କେଶବ, କେଶିଘାତୀ ନିକଟରେ ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
କର୍ତା ପାଲଯିତା ହର୍ତା ଜଗତାଂ ଯୋ ଜଗନ୍ମଯଃ
ଯିଏ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ନାଶକ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ।
ସମାଦିଶ୍ଯେତି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ବାଦରାଯଣଃ
ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ବାଦରାୟଣ ପ୍ରଭୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବେ।
ସ୍ଵାଭାଷ୍ଯ ଭାରତଵିଧାତରି ସଂପ୍ରଯାତେ ତେ କୌତୁକାକୁଲଧିଯୋ ମୁନଯଃ ପ୍ରଶାନ୍ତାଃ 4.1.
ଭାରତ ରଚନାକାର ନିଜ ଭାଷ୍ୟ କହି ପରେ ଯାଇଲେ, ମୁନିମାନେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଭରି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୋତ୍ପତ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ କସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିର୍ଦିଷ୍ଟା କୋ ହେତୁଃ କିଂ ପରାଯଣମ୍
ୟୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: କିଏର ଆଧାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିଏ ହେତୁ, ଓ କଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ?
କତି ଦ୍ଵୀପାଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ କିଯଂତୋ ହି କୁଲାଚଲାଃ
କେତେ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, କେତେ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି?
ଶ୍ରୁତୋଽନୁଭୂତଶ୍ଚ ମଯା ସଂସାରେ ସରତା ଚିରମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯାଉଁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଶୁଣିଛି ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିଛି।
ଅଜାଯ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ନିର୍ଗୁଣାଯ ଗୁଣାତ୍ମନେ
ଯିଏ ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତ ଆକାରର ମାଲିକ, ଗୁଣହୀନ ହେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି—
ଅତ୍ର ତେ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ପାର୍ଥ ପୁରାତନମ୍ ପୃଷ୍ଟୋ ଯଦୁତ୍ତରଂ ପ୍ରାଦାଦୃଷିଭ୍ଯସ୍ତନ୍ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରୁଣା କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ଋଷିମାନେ ପଚାରିଥିବାବେଳେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିଛି।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଶୁଭ, କୀର୍ତ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ଏକାତ୍ମକଂ ତ୍ରିଦୈଵତ୍ଯଂ ଚତୁଃପଂଚସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ଏହା ଏକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ତିନି ଦେବତାର ରୂପ ଏବଂ ଚାରି ଓ ପାଞ୍ଚଟି ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ।
ଏକ ଏଵ ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ପ୍ରତିଯୋନିଷୁ ସଂସ୍ଥିତଃ
ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ କେବଳ ଗୋଟିଏ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମର ଆଧାର ଅଛି।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷାଂକଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ ସତାଂ ମତାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ—ଏହି ତିନିଜଣ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେବତା।
ପ୍ରକ୍ରିଯା ଚାନୁଷଂଗଶ୍ଚ ଉପୋଦ୍ଧାତସ୍ତଥୈଵ ଚ 4.2.
ପ୍ରକ୍ରିୟା, କ୍ରମ ଏବଂ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଭଳି—
ତର୍କଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵଂଶୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ତର୍କ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି, ବଂଶାବଳୀ ଏବଂ ମନୁମାନଙ୍କ ଯୁଗ—
ଏଷ ଵକ୍ତଵ୍ଯଵିଷଯଃ ସୁମହାନ୍ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ଏହି କଥା ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ମନେ ହେଉଛି।
ମହଦାଦିଵିଶେଷାନ୍ତଂ ସଵୈରୂପ୍ଯଂ ସଲକ୍ଷଣମ୍
ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନତା ଓ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ—
ଅଵ୍ଯକ୍ତାଜ୍ଜାଯତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ମହାନିତି ଚ ସା ସ୍ମୃତା
ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।