ଇତ୍ଥଂ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯେଷାଂ ଵାଚକୋ ନୃପ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଯାହା ପାଇଁ ପାଠକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ—
ଆତ୍ମନା ତୁ କଥଂ ଵୀର ସୁଖମିଚ୍ଛେଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ କିପରି ଜଣେ ନିଜେ ସୁଖ ଆଶା କରିପାରିବେ?
ଵାଚକଶ୍ରାଵକାଣାଂ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ ଵିଘାତଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ, ପାଠକ ଓ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଥଂ ପୂଜ୍ଯଃ ସଦା ଵ୍ଯାସଃ ଶ୍ରେଯୋଽର୍ଥଂ ପ୍ରଥମଂ ନୃପ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵକାଣାଂ ତଥା ରାଜନ୍ଵାଚକଃ ପୂଜ୍ଯ ଉଚ୍ଯତେ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଠକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ସୌରାଣାଂ ଚ ଯଥା ଭାନୁଃ ଶୈଵାନାଂ ଶଂକରୋ ଯଥା
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ, ଶିବ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ,
ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦତା ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା 1.216.
ଯିଏ ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଆଶା କରେ, ସେ ନିୟମିତ ଦାନ କରି ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଦା ଦାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ମାଷକଂ କାଂଚନସ୍ଯ ତୁ
ଯେତେବେଳେ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ମାତ୍ର ସୁନା ଦାଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦଭାଵେ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯଦି ଏହା ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଧନରେ କୌଣସି ଚତୁର୍ୟ ନ ରଖି, ସୁନିତା ଭାବରେ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଷା ଦକ୍ଷିଣା ନିତ୍ଯା ମାସିମାସି ଭଵେନ୍ନୃପ
ଏହିପରି, ରାଜା, ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହି ଦାନ ସଦା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅମଲେ ଵାସସୀ ରାଜନ୍ଗଂଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣେ
ପବିତ୍ର ପୋଷାକ, ରାଜସି ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିବା ସହିତ,
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵସମାପ୍ତିଂ ତୁ ପୂଜଯେଚ୍ଛ୍ରାଵକୋ ଧୁଵମ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସମାପ୍ତି ବୁଝି, ଭକ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନୈମିତ୍ତିକାଂ ଚ ନିତ୍ଯାଂ ଚ ଦକ୍ଷି ଣାମପ୍ରଦାଯ ଚ
ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ ଦାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦାନ କେବେ ଅଟକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯଥା ଚ ଦକ୍ଷିଣାହୀନାଦ୍ଯଜ୍ଞାନ୍ନ ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯେପରି ଦାନ ବିନା ଯଜ୍ଞ କୌଣସି ଫଳ ଦେଇନାହିଁ,
ଚତୁର୍ଗୁଣା ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ଯା ନିତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣା ଵିଭୋ
ହେ ବିଭୁ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଦାନ ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଷ କଥିତୋ ରାଜନ୍ପୁରାଣଶ୍ରଵଣେ ଵିଧିଃ
ଏହିପରି, ରାଜା, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ନିୟମ କହାଯାଇଛି।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଜପୋ ହୋମଃ ପିତୃଦେଵାଭିପୂଜନମ୍ 1.216.
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ—
ଫଲଦଂ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ତଥା
ଏବଂ ଏହିପରି, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ଫଳଦାୟକ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ତୁ ଯଥା ଜୀଵଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନା
ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ।
ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ମହାବାହୋ ତଥେଦଂ କଥିତଂ ତଵ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି।
ତଥା ଚ ସପ୍ତମୀକଲ୍ପଃ ସର୍ଵପାପଭଯାପହଃ
ଏହିପରି, ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ।
ଭଗଲୋକଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଗୀଯତେ
ଭଗଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ତିନି ଲୋକରେ ଏହାର ସ୍ତୁତି ହୁଏ।
ତସ୍ମାଦପି ମହାବାହୋ ଗଚ୍ଛେଲ୍ଲୋକଂ ଦିଵାକରମ୍
ତେଣୁ, ବଳଶାଳୀ, ଦିବାକର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇବା ହୁଏ।
ଋତସ୍ଯ ଚ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍କଂଜଜସ୍ଯ ତତଃ ପରମ୍
ସେଠାରୁ ତଥା ରତ୍ତ ଲୋକକୁ, ତାପରେ କମଳଜ ନିବାସକୁ ଯିବା ହୁଏ।
ଶ୍ରଵଣାତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ପିତାମହଵଚୋ ଯଥା
ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ଫଳ ମିଳେ, ପିତାମହଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ଆଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଵାଚକମାହାତ୍ମ୍ଯପୁରାଣ ଶ୍ରଵଣ ଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷୋଡଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବରେ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ, ସୌର ଧର୍ମ, ଆଦିତ୍ୟ ମହିମା ଶ୍ରବଣ ବିଧି ବିବର୍ଣ୍ନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଛଅ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଵ୍ଯୋମ୍ନଃ ପରଂ ତିଷ୍ଠତି ଯସ୍ତୁ ମଗ୍ନଃ ସ ମୁଚ୍ଯତେ ରୁଦ୍ର ଇହାପି ଦିଂଡୀ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ଆକାଶରୁ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ବସିଥାଏ, ସେ ଏଠାରେ ଦଣ୍ଡରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ପୁରା ବ୍ରହ୍ମଶିରଃ କିଲାସୌ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ତତ୍ତସ୍ଯ ଶିରଃକପାଲମ୍
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଧରି ରୁଦ୍ର ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକପାଳ ତାଙ୍କର ହୋଇଗଲା ।
ନଗ୍ନୋ ଯଦା ଦାରୁଵନେ ମୁନୀନାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଚରଂ ସୁରେଶମ୍ ଵିହାଯ ଦିଂଡିଃ ସ ତୁ ତାନ୍ସୁରର୍ଷୀଂସ୍ତତୋ ରଵେର୍ଲୋକମଥାଜଗାମ
ଯେତେବେଳେ ଦାରୁବନରେ ମୁନିମାନେ ନଗ୍ନ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଥିଲେ, ସେ ଦଣ୍ଡକୁ ଛାଡି ଦେବତାମୁନିମାନେ ଛାଡି ରବିଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଆଗଚ୍ଛମାନଂ ପ୍ରମଥାସ୍ତମୂଚୁର୍ଦେଵେଶ ନିତ୍ଯଂ ଭ୍ରମସେ କିମର୍ଥମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଆସୁଥିଲେ, ପ୍ରମଥମାନେ ପଚାରିଲେ — ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କାହିଁକି ସଦା ଏମିତି ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛନ୍ତି ?