ଦେଯଂ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଵକୈସ୍ତାତ ତଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ନାନ୍ଯତୋ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଶ୍ରୋତାମାନେ ଯାହାକୁ ଦେବାକୁ ଉଚିତ, ସେଠିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଯେନ୍ଯସ୍ମୈ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଶ୍ରାଵକାଃ
ଯଦି ଶ୍ରୋତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇନଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି,
କୃତ୍ଵାଵମାନମଥ ତୈଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯତ୍ଫଲଂ ନୃପ
ଏଭଳି କରି ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ, ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ସେହି ହେଉଛି—
ଶୂଦ୍ରତ୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯାତି କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଯାତି କାକତାମ୍
ଏଥିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ କାଉଡ଼ିଆ ହେଉଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ପୂଜ୍ଯୋ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଥମଂ ଵାଚକୋ ବୁଧୈଃ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପ୍ରଥମେ ପାଠକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶାଖ୍ଯାମଯନେ ଵୀର ତୃତୀଯାଯାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ,
ପର୍ଵସ୍ଵନ୍ଯେଷୁ ଚ ଵିଭୋ ସଂପୂଜ୍ଯୋ ଧର୍ମତଃ ସ୍ମୃତଃ 1.216.
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସେଉଁଠି ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଅନ୍ନଂ ଚାପି ତଥା ପକ୍ଵଂ ମାଂସଂ ଚ କୁରୁନଂଦନ
ପକା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ମାଂସ ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁବଂଶୀ,
ଵାଚକସ୍ତୁ ଯଥା ନିତ୍ଯଂ ସୁଖମାସ୍ତେ ନରାଧିପ
ପାଠକୁ ଏଭଳି ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ସଦା ସୁଖରେ ରହିପାରିବେ, ହେ ନରପତି।
ହେମଂତେ ଲୋମଶା ଦେଯାଶ୍ଛତ୍ରଂ ପ୍ରାଵୃଷି ସତ୍ତମ
ହେମନ୍ତ କାଳରେ ଉନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଛତା ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତ୍ଥଂ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯେଷାଂ ଵାଚକୋ ନୃପ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଯାହା ପାଇଁ ପାଠକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ—
ଆତ୍ମନା ତୁ କଥଂ ଵୀର ସୁଖମିଚ୍ଛେଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ କିପରି ଜଣେ ନିଜେ ସୁଖ ଆଶା କରିପାରିବେ?
ଵାଚକଶ୍ରାଵକାଣାଂ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ ଵିଘାତଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ, ପାଠକ ଓ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଥଂ ପୂଜ୍ଯଃ ସଦା ଵ୍ଯାସଃ ଶ୍ରେଯୋଽର୍ଥଂ ପ୍ରଥମଂ ନୃପ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵକାଣାଂ ତଥା ରାଜନ୍ଵାଚକଃ ପୂଜ୍ଯ ଉଚ୍ଯତେ
ଏଭଳି, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଠକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ସୌରାଣାଂ ଚ ଯଥା ଭାନୁଃ ଶୈଵାନାଂ ଶଂକରୋ ଯଥା
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ, ଶିବ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ,
ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦତା ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା 1.216.
ଯିଏ ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଆଶା କରେ, ସେ ନିୟମିତ ଦାନ କରି ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଦା ଦାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ମାଷକଂ କାଂଚନସ୍ଯ ତୁ
ଯେତେବେଳେ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ମାତ୍ର ସୁନା ଦାଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦଭାଵେ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯଦି ଏହା ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଧନରେ କୌଣସି ଚତୁର୍ୟ ନ ରଖି, ସୁନିତା ଭାବରେ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଷା ଦକ୍ଷିଣା ନିତ୍ଯା ମାସିମାସି ଭଵେନ୍ନୃପ
ଏହିପରି, ରାଜା, ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହି ଦାନ ସଦା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅମଲେ ଵାସସୀ ରାଜନ୍ଗଂଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣେ
ପବିତ୍ର ପୋଷାକ, ରାଜସି ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିବା ସହିତ,
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵସମାପ୍ତିଂ ତୁ ପୂଜଯେଚ୍ଛ୍ରାଵକୋ ଧୁଵମ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସମାପ୍ତି ବୁଝି, ଭକ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନୈମିତ୍ତିକାଂ ଚ ନିତ୍ଯାଂ ଚ ଦକ୍ଷି ଣାମପ୍ରଦାଯ ଚ
ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ ଦାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦାନ କେବେ ଅଟକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯଥା ଚ ଦକ୍ଷିଣାହୀନାଦ୍ଯଜ୍ଞାନ୍ନ ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯେପରି ଦାନ ବିନା ଯଜ୍ଞ କୌଣସି ଫଳ ଦେଇନାହିଁ,
ଚତୁର୍ଗୁଣା ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ଯା ନିତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣା ଵିଭୋ
ହେ ବିଭୁ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଦାନ ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯେଷ କଥିତୋ ରାଜନ୍ପୁରାଣଶ୍ରଵଣେ ଵିଧିଃ
ଏହିପରି, ରାଜା, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ନିୟମ କହାଯାଇଛି।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଜପୋ ହୋମଃ ପିତୃଦେଵାଭିପୂଜନମ୍ 1.216.
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ—
ଫଲଦଂ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ତଥା
ଏବଂ ଏହିପରି, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ଫଳଦାୟକ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ତୁ ଯଥା ଜୀଵଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନା
ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ।
ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ମହାବାହୋ ତଥେଦଂ କଥିତଂ ତଵ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି।