ଶ୍ରଵଣେ ତୁ ମହାବାହୋ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଯନ୍ମଯା ପୁରା
ହେ ବଳଶାଳୀ, ପୁରାତନ କାଳରେ ମୁଁ ଯାହା ଶୁଣିଛି, ସେଥିରେ ପାଠ ନେଇ ଏବେ ଶୁଣ।
ହଂତ ତେ କଥଯାମ୍ଯେଷ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣେ ଵିଧିମ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିର୍ଵିଭୋ
ଆସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରାଣ ଶୁଣିବାର ନିୟମ କହେଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ, ଯଥା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସାଯଂ ପ୍ରାତସ୍ତଥା ରାତ୍ରୌ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୋତି ଯଃ
ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାତ ଓ ରାତିରେ ଶୁଚି ହୋଇ ଶୁଣେ—
ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦିନାଂତେ ତୁଷ୍ଯତେ ହରିଃ ପାରଣାନି ଦଶାହେଷୁ ଏକେ କୁର୍ଵଂତି ତାନି ଭୋଃ
ପ୍ରଭାତବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଦିନ ଶେଷରେ ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। କେତେକେ ଦଶ ଦିନ ଧରି ପାଠ କରନ୍ତି, ହେ ପ୍ରିୟ।
ଭଵେଦ୍ଵୈ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ଶୃଣୁ ତେଷାଂ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ସେମାନେ କିଏଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି ତାହା ଶୁଣ।
ଶୁଦ୍ଧଵାସା ଗୃହାଦେତ୍ଯ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ସମଯାନ୍ଵିତମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ନାତ୍ଯୁଚ୍ଚଂ ନାତିନୀଚଂ ଚ ହ୍ଯାସନଂ ଭଜତେ ତତଃ
ତା’ପରେ, ଅତି ଉଚ୍ଚ ନ କିମ୍ବା ଅତି ନିମ୍ନ ନୁହେଁ, ଏମିତି ଏକ ଆସନ ନେବା ଉଚିତ।
ଵନ୍ଦନୀଯଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଚ ଶ୍ରୋତୃଭିଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ହେ କୁରୁବଂଶୀ, ପଢ଼ନ୍ତାକୁ ଶ୍ରୋତାମାନେ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ସ୍ଥେଯଂ ଶ୍ରାଵକୈସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵାଚକସ୍ଯାସନେ ନୃପ 1.216.
ତେଣୁ, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରୋତାମାନେ ପଢ଼ନ୍ତାଙ୍କ ଆସନ ଉପରେ ଦଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯଥା ଶିଶୁର୍ଗୁରୋର୍ଵୀର ସ ତେଷାଂ ହି ଗୁରୁର୍ମତଃ
ହେ ବୀର, ଯେପରି ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସେପରି ପଢ଼ନ୍ତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି।
ଉପ ଵିଶ୍ଯ ତତଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛ୍ରାଵକଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ନୃପ
ତାପରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶ୍ରୋତା ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ରାଜନ୍।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ତସ୍ଯ ପୁସ୍ତକସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ ପୁନର୍ବଧ୍ନୀତ ତତ୍ସୂତ୍ରଂ ତନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵାଚଯେତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ସେ ପୁସ୍ତକକୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମ୍ମାନ କରି, ପୁଣି ସୂତାକୁ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କେବେ କେବେ ସେହି ସୂତା ଖୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରେ।
ତ୍ରିଵିଧଂ ପୁସ୍ତକଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୂତ୍ରଂ ଵାସୁକିରୁଚ୍ଯତେ
ପୁସ୍ତକଟିକୁ ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସେହି ସୂତାକୁ ବାସୁକି ବୋଲାଯାଏ।
ଶଂକରଶ୍ଚ ତଥା ସୂତ୍ରଂ ପଂକ୍ତଯଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଶଙ୍କରଙ୍କର ସୂତା ଭଳି, ଏହି ରେଖାଗୁଡିକ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ।
ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଦିଶୋ ଵାପି ତଥା ଵିଭୋ
ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ଏହାର ସାମ୍ନାରେ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ମହାବଳଶାଳୀ।
ଯଂତ୍ରଦ୍ଵଯଂ କାଷ୍ଠମଯମଧୋର୍ଧ୍ଵଂ ଯଦୁଦାହୃତମ୍
ଉପରେ ଓ ତଳେ ଥିବା ଦୁଇଟି କାଠର ଯନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଇତ୍ଥଂ ଦେଵମଯଂ ହ୍ଯେତତ୍ପୁସ୍ତକଂ ଦେଵପୂଜିତମ୍
ଏଭଳି ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଦେବତାମୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ।
ଯୋଽସ୍ଯ ସୂତ୍ରଂ ବୃହତ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ନରୋତ୍ତମଃ
ଯିଏ ଏହି ପୁସ୍ତକର ସୂତା ବଡ଼ କରି ଦାନ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନିରୂପ୍ଯ ପାତ୍ରଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କରାଭ୍ଯାଂ ଗୃହ୍ଯ ଵାଚକଃ ଵାଲ୍ମୀକିଂ ଚ ତଥା ରାଜନ୍ଵିଧିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିଵଂ ରଵିମ୍।।1.216.
ପାତ୍ରଟିକୁ ଭଲରେ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ଉଚ୍ଚାରକାରୀ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରେ, ଏବଂ ବାଲ୍ମୀକି, ବିଧି, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
ନମସ୍କାରମଥୈଷାଂ ତୁ ପଠିତ୍ଵା କୁରୁନଂଦନ।। ତତୋସୌ ଵ୍ଯାହରେଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଵାଚକଃ ଶ୍ରଦଯାନ୍ଵିତଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ପରେ, କୁରୁବଂଶୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ଉଚ୍ଚାରକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ।
ଅଲଂବିତମତସ୍ତବ୍ଧମଦ୍ଭୁତଂ ଵୀରମୂର୍ଜିତମ୍
ସେ ଶୋଭିତ, ଦୃଢ଼, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ସପ୍ତସ୍ଵରସମାଯୁକ୍ତଂ କାଲେକାଲେ ଵିଶାଂପତେ
ସେ ସାତଟି ସ୍ୱର ଭରିଥିବା, ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ଜନମାନ୍ୟର ନାଥ।
ଈଦୃଶାଦ୍ଵାଚକାଦ୍ଵିପ୍ରାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶୁଣିବା।
ନିଯମସ୍ଥଃ ଶୁଚିଃ ଶ୍ରୋତା ଶୃଣୁଯାତ୍ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ନିୟମରେ ଥିବା ଓ ପବିତ୍ର ଶ୍ରୋତା ଶୁଣି, ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁତେ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵାପି ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ଦେଵସ୍ଯାଦ୍ଭୁତମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସକୁ ଯାଏ।
ସ୍ନାତୈର୍ଗୃହଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶ୍ରୋତୃଭିର୍ଵାଚକସ୍ଯ ତୁ
ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରୋତାମାନେ ଉଚ୍ଚାରକାରୀଙ୍କ ଘରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଆସନଂ ଚ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ଵାଚକସ୍ଯ ତୁ
ଆସନ ନେଇ, ଉଚ୍ଚାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦଢ଼ ଭାବେ ରହିବା ଉଚିତ।
ଵାଚକେନ ନମସ୍କାରେ କୃତେ ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଭୂପତେ
ଉଚ୍ଚାରକାରୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ରାଜନ୍।
ସଂଶଯେ ସତି ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଵାଚକଃ ସଂପ୍ରସାଦ୍ଯ ତୁ 1.216.
ସନ୍ଦେହ ହେଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପାଠକୁ ପଚାରିବା ଉଚିତ।
ଵାଚକେନାପି ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଯତ୍ସ୍ଯାତ୍ତେଷାଂ ନିବୋଧନମ୍
ପାଠକ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ଜିନିଷ ବୁଝିବା ଦରକାର, ସେଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବା ଉଚିତ।