ସୌରାର୍ଚନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯା ମରିଚୈର୍ଯା ତୁ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଗଦତୋ ମମ
ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଧି ବିଷୟରେ କହୁଛି।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଚୈତ୍ରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସମ୍ଯଗୁପୋଷିତଃ
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ, ଭଲଭାବେ ଉପବାସ କରି,
ସୂର୍ଯାଦିହୃଦଯଂ ଚାପି ଶିରୋନ୍ଯାସଯୁତାଂସ୍ତଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟାଦିହୃଦୟକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ନିୟମ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ,
ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାନୋର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମହାତ୍ମା ଭାନୁଙ୍କ ପାଇଁ କହିଥିଲେ,
ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାର୍ଥାଯ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମହାମତେ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ତାହା ଶୁଣ।
ଶିଖାଦାମସମାଯୁକ୍ତଂ ଵକାରାମୃତମୁତ୍ତମମ୍ ଓଁ ଏଷ ସୂର୍ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ତାତ ମଂତ୍ରମୂର୍ତିର୍ମହାବଲଃ
ଶିଖାର ମୁକୁଟ ସହିତ, 'ଵ' ଅକ୍ଷରର ଅମୃତ ଓଁ—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ମନ୍ତ୍ରର ରୂପ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଅସ୍ଯାନୁସ୍ମରଣାନ୍ମଂତ୍ରୀ ନିତ୍ଯଂ ମଧୁରଭୋଜନଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଜପକାରୀ ସଦା ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଵ୍ଯାଧିମୃତ୍ଯୋଶ୍ଚ ନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେ ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ଶାପାନୁଗ୍ରହତୋପି ଵା
ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ, କଥା, ଶାପ କିମ୍ବା କୃପା ଯେଉଁଠାରୁ ହେଉ,
ଜପିତ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶଲକ୍ଷଂ ସଶରୀରୋ ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ 1.212.
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଲକ୍ଷ ବେଳେ ଜପ କଲେ, ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
ଅଥେଦଂ ପରମଂ ଵାମଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ଶୃଣୁ
ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ହୃଦୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଵିଯୁକ୍ତଂ ଚଂଦ୍ରସଂଯୁକ୍ତମୃକାରେଣ ଚ ଭାରତ
ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ଓ 'ଋ' ଅକ୍ଷର ସହିତ ଯୋଗିତ, ଭାରତ।
ଯକାରବିଂଦୁସଂଯୁକ୍ତଂ ଵୈଶାଖଃ କଥିତୋ ବୁଧୈଃ
'ୟ' ଅକ୍ଷରର ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଯୋଗ, ବୈଶାଖ ମାସକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଇଷ୍ଟଂ କଵଚମାଦିଷ୍ଟମସ୍ତ୍ରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନିବୋଧ ମେ
ଯାହା ଚାହାଯାଏ ସେଇ କବଚ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି, ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ଇଦମସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ମୃତଂ ରାଜନ୍ନମୃତଂ ଚ ନିବୋଧ ମେ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ 'ଅମୃତ' ବୋଲି ଜଣାଯାଉଛି, ଏହାକୁ ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ।
ଓଁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନସ୍ତ୍ରମମୃତଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଚାପି ତେ ରୋଗଂ ଧେନୁର୍ଵୈ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଓଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି 'ଅମୃତ' ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ତୁମ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି; ତୁମ ରୋଗକୁ ଗାଈ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଵ୍ଯନେତ୍ର ଏତାନ୍ଯଂଗାନି ସୂର୍ଯସ୍ଯାମିତତେଜସଃ
ଏହାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଅପାର ତେଜଉଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ।
ସାଵିତ୍ରୀଂ କଂଠଦେଶେ ତୁ ଅଶେଷଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଚିଂତଯେତ୍
କଣ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାଯାମେ ଚ ତଥା ପରିଵୀରସମନ୍ଵିତମ୍ 1.212.
ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବାବେଳେ ଏହି ଶୂରବୀରମାନେ ସହିତ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁନସ୍ତ୍ଵାମେଵ ଵଧ୍ଯଂ ତୁ ଵକାରେଣାତ୍ମନା ଲଭେତ୍
ପୁଣିଥରେ, 'ବ' ଅକ୍ଷର ଓ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ବନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍କୃତ୍ଵାଦିତ୍ଯସମୋ ଭଵତୀତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହା କରିଲେ ମଣିଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରାସାଦଶୋଭନଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ କୃତ୍ଵା ତଦ୍ଭରତର୍ଷଭ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେବ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋର୍ଘ୍ଯପାତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ପୂଜଯେଦ୍ଵିଧିଵନୃପ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଘ୍ୟପାତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଦ୍ମମୁଦ୍ରା ପୁଷ୍ପଗର୍ଭା ଦେଵଂ ଶିରସି ଵିନ୍ଯସେତ୍
ପଦ୍ମମୁଦ୍ରା ଓ ଫୁଲ ଭରାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ହୃଦଯେନାର୍ଘ୍ଯସଂଯୁକ୍ତାଂ ପୂଜାଂ ବଧ୍ନୀତ ଭାରତ
ହୃଦୟରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଭାରତ।
ଯଥାଶକ୍ତି ଜପଂ କୁର୍ଯାତ୍ସୁଵ୍ରତୀ ଵାଗ୍ଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଦୃଢ଼, ଯାହାର କଥା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଛି, ସେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ନ କ୍ଵଚିତ୍ପ୍ରତିଘାତଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ଚାପି ଦୁରିତଂ ଭଵେତ୍
କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବାଧା ହେବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଅପଶକୁନ ହେବ ନାହିଁ।
ଦେଵଂ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଧୃଦଯେନ ମହୀପତେ
ପରେ, ହେ ରାଜା, ହୃଦୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ସୌରାର୍ଚନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽ ଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବର ସପ୍ତମୀ ବିଭାଗରେ 'ସୌର ଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଦୁଇଶଏ ବାର ଅଧିକ ଦ୍ୱିଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୌରାର୍ଚନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଅଵ୍ଯାତ୍ତୁ ସପରୀଵାରଂ ଘୁକାରଂ ପରିକୀର୍ତଯେତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀର ବର୍ଣ୍ଣନା: 'ଘୁ' ଅକ୍ଷର ଓ ତାହାର ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।