ଵ୍ରତୈସ୍ତୁ ଵିଵିଧୈର୍ଵୀର ତପୋଭିର୍ଵା ସୁଦୁଷ୍କରୈଃ
ହେ ବୀର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା,
ତୀର୍ଥାଭିଷେଚନୈର୍ଵାପି ଦାନହୋମାର୍ଚନୈସ୍ତଥା ମୋକ୍ଷାର୍ଥୀ ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାହ ଭଗଵାନ୍ରଵିଃ
କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ, ହୋମ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବା ମହାରାଜ, ଯେପରି ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଛନ୍ତି,
କୃତ୍ଵାଦିତ୍ଯଦିନେ ନକ୍ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜଯେଦ୍ରଵିମ୍ ସୂର୍ଯଲୋକେ ଚ ନିଯତଂ ତସ୍ଯ ଵାସୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ଉପବାସ ରଖି, ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ବାସ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯସ୍ତୁ ପୂଜଯତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରଂ ନରଃ
ଯେ କେହି ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ,
ନାଂଧୋ ନ କୁଷ୍ଠୀ ନ କ୍ଲୀବୋ ନ ଵ୍ଯଂଗୋ ନ ଚ ନିର୍ଧନଃ
ସେ କେବେ ଅନ୍ଧା ହୁଏନାହିଁ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୁଏନାହିଁ, ନପୁଂସକ ହୁଏନାହିଁ, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୁଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ହୁଏନାହିଁ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଧନାର୍ଥୀ ଧନମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ଶିକ୍ଷା ଚାହେଁ, ସେ ଶିକ୍ଷା ପାଏ; ଯିଏ ଧନ ଚାହେଁ, ସେ ଧନ ଲାଭ କରେ।
ଲୋଭାତ୍ପ୍ରମାଦାନ୍ମୋହାଚ୍ଚ ଵ୍ରତଭଂଗୋ ଯଦା ଭଵେତ୍
ଯଦି ଲୋଭ, ଅବିଧାନ କିମ୍ବା ମୋହରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ,
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିଦଂ କୃତ୍ଵା ପୁନରେଵ ଵ୍ରତୀ ଭଵେତ୍ 1.208.
ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି, ପୁନିଥରେ ବ୍ରତୀ ହେବାକୁ ପାରିବ।
ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସୂର୍ଯସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାଲ୍ଯଧୂପାଦିଭିର୍ନରଃ
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମାଳା, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଵିପ୍ରମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯିଏ ସୁନା ଦାନ କରେ,
ଇତୀଦଂ କୀର୍ତିତଂ ଵୀର ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଏହିପରି, ହେ ବୀର, ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ସୂର୍ଯାରୁଣସଂଵାଦେ ସପ୍ତସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବରେ, ସପ୍ତମୀ ବିଧି, ସୌର ଧର୍ମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅରୁଣଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ସପ୍ତ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଅଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସପ୍ତମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଅଥଵା ଯାଵକାହାରଃ ଶୀର୍ଣପର୍ଣାଶନୋଽପି ଵା
କିମ୍ବା ଯବ ଖାଇ, କିମ୍ବା ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଖାଇ,
କ୍ଷୀରାଶୀ ଚୈକଭକ୍ତୋ ଵା ଭିକ୍ଷାହାରୋଥ ଵା ପୁନଃ
କିମ୍ବା କେବଳ ଦୁଧ ଖାଇ, କିମ୍ବା ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି, କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି,
ପୁଷ୍ପୋପହାରୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକୋତ୍ପଲୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ, ପଦ୍ମ, ସୁଗନ୍ଧି ଓ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଉପହାର ଦେଇ,
କୃଷ୍ଣଗଂଧପାଯସାଦ୍ଯୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈଃ ସୁଵିଭୂଷଣୈଃ
କଳା ଚନ୍ଦନ, ପାୟସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା,
ସ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ ୫ ଵିମାନଵରମାରୂଢଃ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ, ବହୁ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଵସ୍ଵଂତଂ ପ୍ରତିମାସଂ ସମାହିତଃ
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ, ପ୍ରତିମାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ବିବସ୍ୱାନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଚୈତ୍ରିକେ ମାସି ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ମାଧଵେ ହ୍ଯର୍ଯମେତି ଵୈ
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ମାଧବ ମାସରେ ଆର୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ।
ପର୍ଜନ୍ଯଃ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ନଭସ୍ଯେ ଵରୁଣସ୍ତଥା
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ନଭସ୍ୟ ମାସରେ ଭି ଭଳି ଭଳି ବରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେପି ମିତ୍ରସ୍ତୁ କୀର୍ତିତଃ ସତତଂ ବୁଧୈଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସଦା ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି।
ମାଘେ ଭଗେତି ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚୈଵାଥ ଫାଲ୍ଗୁନେ
ମାଘ ମାସରେ ଭଗଙ୍କୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ ମଧ୍ୟ।
ଧୂପାର୍ଚନଵିଧିମିମଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୁସମାହିତଃ
ଏହି ଧୂପ ଅର୍ପଣ ନିୟମକୁ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥାଗୁହ୍ଯତମଂ ଵିଭୋଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ନ ଚ ପାପକୃତେ ଦେଯଂ ନ ଦେଯଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଵା
ଏହି ଉପଦେଶ କୁ କୁହିଅନ୍ତୁ ଯେ, ପାପ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କିମ୍ବା ନାସ୍ତିକଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ସପ୍ତମୀଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଯିଏ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ,
ଇହ ଲୋକେ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ପାଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ସୂର୍ଯପୂଜାଵର୍ଣନମ୍ ଵିସ୍ତରାତ୍ତେ ପୁନର୍ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁ ଚୈକମନା ଵିଭୋ
ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ଆପଣ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଫାଲ୍ଗୁନାମଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଚ ସମୁପୋଷିତଃ
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି,
ଅର୍କପୁଷ୍ପୈର୍ମହାବାହୋ ଗୁଗ୍ଗୁଲେନ ସୁଗଂଧିନା
ଅର୍କ ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଗୁଗୁଳୁ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ହେ ମହାବାହୁ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।