ରାଜନ୍ପୁଣ୍ଯପୁରେ ରମ୍ଯେ ନାନାଜନନିଷେଵିତେ
ହେ ରାଜା, ଶୁଭ କର୍ମର ସୁନ୍ଦର ପୁରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ନିରନ୍ତର ସେବା କରନ୍ତି—
ସତ୍ଯପ୍ରକାଶସ୍ତନ୍ମଂତ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚାମାତ୍ଯକାମିନୀ
ସତ୍ୟପ୍ରକାଶ ଥିଲେ ସେଠାର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଥିଲେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ଆନଂଦଃ କତିଧା ଲୋକେ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସଂସାରରେ କେତେ ପ୍ରକାରର ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ମୋତେ କୁହ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଶ୍ରମେ ଯୋ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମାନଂଦୋ ମହୋତ୍ତମଃ
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ଆଶ୍ରମରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆନନ୍ଦକୁ 'ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥେ ମହାରାଜ ସ ଧର୍ମାନଂଦକୋଽଧମଃ
ହେ ମହାରାଜ, ବନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ଏହି ଆନନ୍ଦକୁ 'ଧର୍ମାନନ୍ଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା କି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ।
ସଂନ୍ଯସ୍ତେ ତୁ ଶିଵାନଂଦସ୍ସ ହି ସର୍ଵୋତ୍ତମୋତ୍ତମଃ
ସନ୍ନ୍ୟାସ ଆଶ୍ରମରେ ତ 'ଶିବାନନ୍ଦ' ସର୍ବଉଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ।
ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଵିନା ସୁଖଂ ନାସ୍ତି ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମକେ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।
ପତ୍ନୀମନ୍ଵେଷଯାମାସ ସ୍ଵଯୋଗ୍ଯାଂ ଧର୍ମତତ୍ପରାମ୍
ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମପରାୟଣା ଜୀବନସଂଗିନୀ ଖୋଜିଲେ।
ସ ଭୂପୋ ମଂତ୍ରିଣଂ ପ୍ରାହ ନାରୀମନ୍ଵେଷଯାଦ୍ଯ ଭୋଃ 3.2.11.
ସେ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଆଜି ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ନାରୀ ଖୋଜ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଯୌ ମଂତ୍ରୀ ଦେଶାଦ୍ଦେଶାଂତରଂ ପ୍ରତି ତୁଷ୍ଟାଵ ମନସା ସିଂଧୁଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥପତିଂ ଶୁଭମ୍
ଏହା ଶୁଣି ମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଶରୁ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ, ଏବଂ ମନରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ନାଥ ପବିତ୍ର ସିନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଅହଂ ତେ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ଦେହି ରାଜ୍ଞୋଽର୍ଥେ ନୋ ଚେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମହାନ ନାରୀ ଦିଅନ୍ତୁ, ନାହିଁଲେ ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି।
ଜଲେ ଵୃକ୍ଷଂ ସୁଵର୍ଣାଂଗଂ ପତ୍ରଵିଦ୍ରୁମକଂ ମହତ୍
ପାଣିରେ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଥିଲା, ଯାହାର କାଣ୍ଥ ସୁନାର ଭଳି ଏବଂ ପତ୍ର ବଡ଼ ମୋତି ରଙ୍ଗର।
ତସ୍ଯୋପରି ସ୍ଥିତା ବାଲା ସୁକୁମାରୀ ମନୋରମା
ସେ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଏକ କୁମାରୀ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ନାଜୁକ ଝିଅ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ଇତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଶ୍ଚର୍ଯଂ ନୃପାଂତିକମୁପାଯଯୌ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତଥାଵିଧଂ ନୃପୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଗରାଂତମୁପାଯଯୌ
ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଜା ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ତାଂ ନାରୀଂ ପ୍ରାହ ନମ୍ରାତ୍ମା ତ୍ଵଦର୍ଥେଽହଂ ସମାଗତଃ
ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।"
ଵିହସ୍ଯ ସାଽଽହ ତଂ ଭୂପଂ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀ 3.2.11.
ସେ ହସି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ..."
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ନୃପତିସ୍ତଦ୍ଦିନେ ସ୍ମରଵିହ୍ଵଲଃ
ଏହା ଶୁଣି ସେହି ଦିନ ରାଜା ଆଶାକୁଳ ହେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତତ୍ର ରାକ୍ଷସୋ ବକଵାହନଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ବକବାହନ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସିଲା।
କାମାଂଧୋ ରାକ୍ଷସଂ ହତ୍ଵା ସ୍ଵପତ୍ନୀଂ ପ୍ରାହ ନିର୍ଭଯାମ୍
କାମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଜଣେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସାହ ଭୋଃ ଶୃଣୁ ଭୂପାଲ ଵିଦ୍ଯାଧରସୁତା ହ୍ଯହମ୍
ସେ କହିଲେ, "ହେ ଭୂପତି, ଶୁଣ, ମୁଁ ଏକ ବିଦ୍ୟାଧରର କନ୍ୟା।"
ନାଗତା ଭୋଜନେ କାଲେ ପିତୃମାତ୍ରୋଶ୍ଚ ମଂଦିରେ
ମୁଁ ଭୋଜନ ସମୟରେ ଆସିନଥିଲି, ନାହିଁ ମୋ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରକୁ।
ଅଦ୍ଯ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତ୍ଵାଂ ଭଜିଷ୍ଯତି ରାକ୍ଷସଃ
ଆଜି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ରାକ୍ଷସ ତୁମକୁ ଧରିବ।
ତଦାହଂ ରୋଦନଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରଵୀମି ପିତରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ ମୁଁ କାନ୍ଦିକି ମୋ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲି।
ସ ହୋଵାଚ କୁମାରି ତ୍ଵଂ ଵୀରଭୁକ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯସି
ସେ କହିଲେ, "ମୋ ଝିଅ, ତୁମେ ଏକ ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାତ ହେବ।"
ତ୍ଵଦାଜ୍ଞଯାହଂ ଯାସ୍ଯାମି ଭୋ ରାଜନ୍ପିତୃମଂଦିରେ
ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବି।
ତ୍ଵଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଗୃହଂ ଵିଦ୍ଯାଧରସ୍ଯ ତତ୍ 3.2.11.
ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବି।
ତଦା ତୁ ନଗରେ ତସ୍ମିନ୍ନୃଣାଂ ଜାତୋ ମହୋତ୍ସଵଃ ପଞ୍ଚତ୍ଵମଗମତ୍ତୂର୍ଣଂ କୁତୋ ହେତୋର୍ହି ତଦ୍ଵଦ
ତାପରେ ସେହି ସହରରେ ଲୋକମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ କଲେ, କିନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଗଲା—କାହିଁକି ଏହା ହେଲା, କହ।
ନୃପଂ ସ ହୃଦି ସଂଧ୍ଯାତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଭଂଗଭଯାତୁରଃ
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇବା ଭୟରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।