ହୃଦଯଂ ଚୋତ୍ତମାଂଗଂ ଚ ଶିଖା ଵୈ ଵକ୍ତ୍ରମେଵ ଚ
ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡର ଶିରା, ଶିଖା ଓ ମୁଁହ ଏହିଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଵରଦାଽଭଯହସ୍ତାଶ୍ଚ ଧ୍ଯାତଵ୍ଯା ସାଧକେନ ତୁ
ବରଦାନ ଓ ଭୟ ନାଶକ ହାତକୁ ସାଧକ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଶେଷଃ କଥିତୋ ହ୍ଯେଷ କାମରୂପଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ
ଏହି ବିଶେଷ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସ୍ୱଭାବତଃ ଯେକୌଣସି ଆକାଂକ୍ଷିତ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ।
ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଂ ସ୍ମରେତ୍ସୋମଂ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ କୁଜଂ ସ୍ମରେତ୍
ସୋମଙ୍କୁ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଓ କୁଜଙ୍କୁ ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶଂଖକ୍ଷୀରନିଭଂ ଶ୍ଵେତଂ କାଣଂ ଚାଂଜନସଂନିଭମ୍
ଧଳାକୁ ଶଂଖ କିମ୍ବା ଖୀର ଭଳି ଦେଖିବା ଓ କଳାକୁ ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଵାମହସ୍ତୌ କଟିନ୍ଯସ୍ତୌ ଦକ୍ଷିଣୌ ଚାଭଯପ୍ରଦୌ
ବାମ ଦୁଇ ହାତ କଟିରେ ରଖିବା ଏବଂ ଡାହାଣ ଦୁଇ ହାତ ଭୟ ନାଶ କରେ।
ଇତି ଭାନୁଂ ଗ୍ରହୈଃ ସାର୍ଧଂ ଯେ ଧ୍ଯାଯଂତି ନୃପୋତ୍ତମ
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗ୍ରହମାନେ ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି—
ତଵାଖ୍ଯାତମିଦଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଭୀଷ୍ମ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହମାନେ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଭୀଷ୍ମ ସଦା ଦେଵଂ ଦିଵାକରମ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ, ହେ ଭୀଷ୍ମ, ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଥଂ ପୂଜଯମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵଦେଵଂ ଦିଵାକରମ୍
ଏହି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେଷୁ ସୂର୍ଯପୂଜାମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନ୍ଂ ନାମ ଷଡୁତ୍ତରଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବର ସୌରଧର୍ମ ଅଂଶରେ ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଛଅତିଅ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଆଦିତ୍ଯପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ପୂଜଯଂତି ସଦା ହ୍ଯେନଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦଯଃ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵମେତନ୍ନ ସଂଦେହୋ ଯଥା ଵଦସି ଭାରତ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଭାରତ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେହିପରି ନିଶ୍ଚୟ।
ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯସମଂ ବ୍ରହ୍ମ ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯସମଂ ହୁତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ କୌଣସି ବ୍ରହ୍ମ ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ କୌଣସି ହୋମ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯାଦୃତେ କାମୋ ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯାଦୃତେ ପଦମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ଲକ୍ଷ୍ୟ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯସମା ମାତା ନାସ୍ତି ସୂର୍ଯସମୋ ଗୁରୁଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ କୌଣସି ମାଆ ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ କୌଣସି ଗୁରୁ ନାହିଁ।
ତମେକଂ ଦୈଵତଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ନୈଵାପ୍ଯର୍କପରାଯଣମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ବୋଲି ଜାଣ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ।
ତମର୍ଚଂତଃ ସ୍ତୁଵଂତଶ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଯେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ରାଜା ଚୋରା ଗ୍ରହାଃ ସର୍ପା ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ଦୁଃଖସଂପଦଃ
ରାଜା, ଚୋର, ଗ୍ରହ, ସାପ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖ—
ସ ପୂଜ୍ଯଃ ସ ନମସ୍କାର୍ଯଃ ସ ହି ଧ୍ଯାତଵ୍ଯ ଏଵ ଚ
ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦେଵତା ହ୍ଯେଷା ଦେଵଦେଵୋଯମାଦରାତ୍ 1.207.
ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଦେବତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେବତା, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ତନଯଃ ପାପୀ ତଥାଦିତ୍ଯଦିନୈରପି
ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପାପୀ ପୁଅ ମଧ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ଦିନରେ ବିଶେଷ କରି, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାପ୍ତେ ସୂର୍ଯଦିନେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାନୁଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା
ସୂର୍ଯ୍ୟବାର ଆସିଲେ, ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତୁ ପୂର୍ଵଂ ରଵେର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍
ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ରବିଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ—
ମାର୍ତଂଡପ୍ରୀତଯେ ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଧାନତଃ
ଯେଉଁଜଣେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
କୃତ୍ଵୋପଵାସଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ତୁ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ
ଷଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରଖିଥିବା ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତି,
ସର୍ଵଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଭାନୁଂ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଇତି ଭୀଷ୍ମ ଵିଜାନୀହି ନ ଦେଵୋ ଭାସ୍କରାତ୍ପ୍ରିଯଃ
ଭୀଷ୍ମ, ଏହି କଥା ଜାଣ; ଭାସ୍କର ଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଦେବତା ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।
ରତ୍ନପର୍ଵତମାରୁହ୍ଯ ଯଥା ଭୁଵି ନରାଧିପାଃ
ଯେପରି ରତ୍ନପର୍ବତ ଉପରେ ରାଜାମାନେ ଚଢ଼ନ୍ତି,