ତେଜୋବିଂବାଂତମଧ୍ଯସ୍ଥ ଆଦିତ୍ଯଃ ପରମାର୍ଥତଃ
ଆଦିତ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ତେଜସ୍ବୀ ବିମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେଷ ଵିଧିରାଖ୍ଯାତୋ ମଯା ଭୀଷ୍ମ ତଵାଖିଲଃ
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଇତ୍ଥଂ ପୂଜ୍ଯ ଵିଵସ୍ଵନ୍ତଂ ହୃଦ୍ବୀଜେନ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଏପରି ଭାବେ ବିବସ୍ବାନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହୃଦୟର ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯପୂଜାମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ରୂପଵର୍ଣ ସମଂ ଚୈଵ ପୌରାଣିକମନୁତ୍ତମମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା: ଏହାର ରୂପ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଓ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ପୌରାଣିକାନାଂ ମଂତ୍ରାଣାମୁଦ୍ଧାରଂ ଵୈଦିକାଦୃତେ
ପୁରାଣର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବେଦ ବ୍ୟତୀତ ଚୟନ କରାଯାଏ।
ଵର୍ଣରେଫସମାଯୁକ୍ତଂ ଵିଦ୍ରୁମେନୈଵ ଭୂଷିତମ୍
ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରେଫ ଯୁକ୍ତ, ପାଖାପାଖି ପାଗଜ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ବିଂଦୁରେଫସମାଯୁକ୍ତଂ ଦୀର୍ଘଯା ମାତ୍ରଯା ତଥା
ବିନ୍ଦୁ ଓ ରେଫ ସହିତ, ଦୀର୍ଘ ମାତ୍ରା ରହିଛି।
ତୃତୀଯଂ ତୁ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସଵିସର୍ଗଂ ଜନାଧିପ
ତୃତୀୟଟି ମଧ୍ୟ ବିସର୍ଗ ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ହେ ଜନାଧିପ।
ଭାସ୍କରୋଯଂ ମହାନ୍ସାକ୍ଷାନ୍ମଂତ୍ରମୂର୍ତିସ୍ତ୍ରିରକ୍ଷରଃ
ଏହି ଭାସ୍କର ମହାନ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକାଶମାନ, ମନ୍ତ୍ରର ରୂପ ଓ ତିନି ଅକ୍ଷରର।
ଯସ୍ତ୍ଵିଦଂ ଜପତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯିଏ ଏହିକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ପଦ୍ମାକାରୌ କରୌ କୃତ୍ଵା ମଧ୍ଯେ ଶ୍ଲିଷ୍ଟେ ତୁ ମଧ୍ଯମେ
ହାତ ଦୁଇଟିକୁ ପଦ୍ମ ଆକାରରେ ଗଠନ କରି, ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମା ଆଉଳିକୁ ଏକସାଥିରେ ମିଶାଇବା।
ଅନଯା ବଦ୍ଧଯା ରାଜନ୍ଭାସ୍କରସ୍ଯ ପ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍
ଏହି ମୁଦ୍ରା ଧରିଲେ, ରାଜନ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ମିଳେ।
ହୃଦଯଂ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଯଦକ୍ଷରଵରଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକ୍ଷର ଭାବେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ।
ଶିରସ୍ଯର୍କମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭାରତ
ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ 'ଅର୍କ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ଭାରତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରେ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରା ତୁ ଵିଦ୍ଯେଯମାଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରଟି ମହାତ୍ମା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଅକାରେଣ ସମାଯୁକ୍ତଂ ବିଂଦୁରେଫସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହାରେ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ଯୋଗ ହୋଇଛି, ବିନ୍ଦୁ ଓ 'ର' ଧ୍ୱନି ସହିତ ଅନ୍ୱିତ।
ଏକାକ୍ଷରମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତମଭେଦ୍ଯଂ ଯଃ ସ୍ମରେଦିଦମ୍
ଏହି ଏକାକ୍ଷରକୁ ଅଭେଦ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କରେ—
ସଵିସର୍ଗୋ ରେଫ ଇତି ଅସ୍ତ୍ରମେକାକ୍ଷରଂ ସ୍ମୃତମ୍
ବିସର୍ଗ ଓ 'ର' ଧ୍ୱନି ସହିତ, ଏହି ଏକାକ୍ଷରୀ ଅସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ସଂମୁଖୌ ତୌ କରୌ କୃତ୍ଵା ଶ୍ଲିଷ୍ଟୌ ତୁ ଗ୍ରଥିତାଂଗୁଲୀ
ହାତ ଦୁଇଟିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ରଖି, ଆଉଳିଗୁଡିକୁ ଏକାଠି ଗଠିତ କରିବା।
ହୃଚ୍ଛିରଃ ସଶିଖା ଚର୍ମା ମୁଦ୍ରେଯଂ ଵ୍ଯୋମସଂଜ୍ଞିତା
ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ, ଚୂଡ଼ା ଓ ଚର୍ମ—ଏହି ମୁଦ୍ରାକୁ 'ଆକାଶ ଚିହ୍ନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମାଲଶବ୍ଦକୃତାଦିସ୍ତୁ ମୁଦ୍ରା ହ୍ଯସ୍ତ୍ରସ୍ଯ କୀର୍ତିତା
ମାଳା ଧ୍ୱନି ସହିତ ଯେଉଁ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି ହୁଏ, ତାହାକୁ ଅସ୍ତ୍ରର ମୁଦ୍ରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କର୍ଣବିଂଦୁସମାଯୁକ୍ତଂ ଯଂ ଚତୁର୍ଥଂ ମହାମତେ
କାନ ନିକଟରେ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ, ଚତୁର୍ଥଟି, ହେ ମହାମତି—
ସ୍ମରଃ ସ୍ଯାତ୍ସାଧକେଂଦ୍ରାଣାଂ ଦୁରଂତୋ ନାଶନେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସାଧକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଜୟ ବିନାଶକ।
କନିଷ୍ଠାନାମିକେ କୁଂଚ୍ଯ ଅଂଗୁଷ୍ଠେନ ତତଃ କ୍ରମେତ୍
କନିଷ୍ଠା ଓ ଅନାମିକା ଆଉଳିକୁ ମୁଡ଼ି, ପରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ସହିତ କ୍ରମ କରିବା।
ଗୋଵୃଷା ନାମ ଵିଖ୍ଯାତା ଦର୍ଶଯେଦ୍ଦିଵ୍ଯଗୋଚରମ୍
'ଗୋବୃଷା' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହା ଦିବ୍ୟ ଗୋଦର୍ଶନ ଦେଖାଏ।
ଉଭାହ୍ଵାରୂଂ ଵିଭୂତିଶ୍ଚ ଵିମଲା ରେଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ହାତ ଦୁଇଟି, ବିଭୂତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ 'ରେ' ଧ୍ୱନି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଗୋଵୃଷା ନାମ ରଂ ସର୍ଵଂ ଵୀରଭଦ୍ରକରୀ ତଥା
'ଗୋବୃଷା' ନାମ 'ରଂ' ପାଇଁ ଓ 'ବୀରଭଦ୍ର' ହାତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଉତ୍ତାନୌ ତୁ କରୌ କୃତ୍ଵା ସଵ୍ଯାକୁଂଚ୍ଯ ତତୋଂଗୁଲୀଃ
ହାତ ଦୁଇଟିକୁ ସିଧା କରି, ବାଆଁ ଆଉଳିଗୁଡିକୁ ମୁଡ଼ିବା।
ସର୍ଵାସାଂ ଚୈଵ ଶକ୍ତୀନାମେତା ମୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ନାମାନ୍ଯେତାନି ଶକ୍ତୀନାଂ ସମାସାତ୍କଥିତାନି ତୁ
ଏହାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କର ସାରଗ୍ରହୀତ ନାମ।