ଇତି ତେ କଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୋ ଭାସ୍କରାରାଧନେ ଵିଧିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଭାସ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ପୁନରେତ୍ଯ ମହୀଂ କୃଷ୍ଣ ରାଜା ଭଵତି ଭୂତଲେ
ପୁଣି ଭୂମିକୁ ଫେରିଲେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ସେ ମଣିଷ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ଭାସ୍କରାରାଧନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ର୍ଯଧି କଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବର ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପର ସୌରଧର୍ମରେ ଭାସ୍କର ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ତିନିଶ ଦୁଇତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵ୍ଯୋମାର୍ଚନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ରତ୍ନଵ୍ଯୋମପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ଯଥା ଭାନୁଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଆକାଶ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀର ବର୍ଣ୍ଣନା: ରତ୍ନାକାଶ ସ୍ଥାପନାରେ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେପରି।
ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ପ୍ରକୃତିଂ ଗଂଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତୈର୍ଵିଭୋ
ସୁଗନ୍ଧ ପୁଷ୍ପ ଓ ଅକ୍ଷତରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ପୂଜା କରି, ହେ ପ୍ରଭୁ,
ଆଵାହଯେନ୍ମହାଦେଵଂ ଖଷୋଲ୍କଂ ଭାସ୍କରଂ ଵିଭୁମ୍
ମହାଦେବ, ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାସ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଓଁ ଖଷୋଲ୍କମାଵାହଯାମି ଓଁ ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵରୋଂ ଆଦିତ୍ଯାରାଧନେ ମନ୍ତ୍ରଃ
ଓଁ ଖଷୋଲ୍କକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେଉଛି। ଓଁ ଭୂର୍, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ, ଓଁ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ।
ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଭୁଵେ ମାତ୍ରଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ଚ ଋଚା ଵିଭୋ
ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ଏହି ମାପକୁ ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ କର।
ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ତୁ ସଂକ୍ଷାଲ୍ଯ ପୂରଯେଚ୍ଚାନ୍ଯତୋ ଯତଃ
ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ପୁନି ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ସରୁ ଏହାକୁ ପୂରଣ କର।
ସଵିତା ପଶ୍ଚାତାତ୍ସଵିତା ହ୍ଯନଯା ପୂରଯେଦ୍ବୁଧଃ
ସବିତା ଯିବା ପରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହାକୁ ସବିତା ସହିତ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପାତ୍ରମୌଦୁମ୍ବରଂ ଗୃହ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶଯେତ୍
ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପାତ୍ର ନେଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖାଅ।
ହଂସଃ ଶୁଚିଷଦିତି ପାଦ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
'ହଂସଃ ଶୁଚିଷତ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିବେକୀ ଜଣେ ପାଦଧୋଆ ପାଇଁ ପାଣି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିସ୍ତୁ ସପ୍ତଭିର୍ଵୀର କୀର୍ତିତାସ୍ତାଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ଓ ବୀର, ଅଗ୍ନିକୁ ସାତଟି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢ଼।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣେତି କ୍ରମାଚ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ନରାଧିପ
'ହିରଣ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ' ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଚାରିଟି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଓ ରାଜା, ପଢ଼।
ଭାନୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା କୃଣୁଷ୍ଵପାଜ ଇତ୍ଯପି
ଭାନୁଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, 'କୃଣୁଷ୍ୱ ପାଜ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର।
ପତିମିଂଦ୍ରସ୍ତଵାଚାମ ଦ୍ଵିତୀଯା ପରିକୀର୍ତିତା
'ପତିମିଂଦ୍ରସ୍ତବାଚାମ' ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସିଧ୍ଯେ ଵୃତ୍ରାଣି ଜିଘ୍ନେ ଶଗଂଧୈର୍ଭାନୁଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ସଫଳତା ପାଇଁ, ବାଧା ଦୂର କରି, ଭାନୁଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର।
ସପ୍ତ ଯୁଂଜଂତି ରଥମନଯା ପୂଜଯେଦ୍ରଵିମ୍
'ସପ୍ତ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ରଥମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଉପାୟରେ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
କୋ ଦଦର୍ଶ ପ୍ରଥମ ମନଯା ଧୂପମାଦିଶେତ୍
'କୋ ଦଦର୍ଶ ପ୍ରଥମ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ ଅର୍ପଣ କର।
ଉଦ୍ଦୀପ୍ଯସ୍ଯେତ୍ଯନଯା ଦୀପଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଭାଵସୋଃ
'ଉଦ୍ଦୀପ୍ୟସ୍ୟ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭିଭାବସୁଙ୍କୁ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କର।
ଯୁକ୍ତା ମାତାସୀତ୍ଯନଯା ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍
'ଯୁକ୍ତା ମାତାସି' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କର।
ତସ୍ଯାଃ ସମୁଦ୍ରେତ୍ଯନଯା ଉପଵୀତଂ ନିଵେଦଯେତ୍
'ତସ୍ୟାଃ ସମୁଦ୍ରେ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପବୀତ ଅର୍ପଣ କର।
ଋଗ୍ଭିର୍ଵୈ ପଂଚଭିସ୍ତାତ ଶୃଣୁ ଚୈକମନାଦୃତଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଓ ପ୍ରିୟ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।
ଚତ୍ଵାରି ଵାଗିତି ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯା ପରିକୀର୍ତିତା
'ଚତ୍ୱାରି ବାଗ୍' ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କୃଷ୍ଣଂ ନିଯାନଂ ହି ତଥା ଚତୁର୍ଥୀ ପରିକୀର୍ତିତା
ଚତୁର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ 'କୃଷ୍ଣ ନିୟାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗତେହନାମିତ୍ଯନଯା ଅଵ୍ଯଂଗଂ ଭାସ୍କରଂ ନ୍ଯସେତ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଘରରେ ଦୋଷରହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ତତଶ୍ଚର୍ଗ୍ଭିରଷ୍ଟାଭିରିତି ଚାଚ୍ଯୁତ
ତାପରେ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଆଠ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଇତ୍ଯେଷ ତେ ମଯାଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରତିମାପୂଜନେ ଵିଧିଃ
ଏଭଳି ପ୍ରତିମା ପୂଜାର ବିଧିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ସତତଂ ପୂଜଯେଦ୍ରଵିମ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯିଏ ସବୁବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍
ଯିଏ ପୁଅ ଚାହେଁ, ସେ ପୁଅ ପାଏ; ଧନ ଆଶା କରିଥିଲେ, ସେ ଧନ ମିଳେ।