ଅଗ୍ନ ଆଯାହି ମନ୍ତ୍ରେଣ ପାଦୌ ଦେଵସ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍
‘ଅଗ୍ନେ ଆୟାହି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କର ପାଦକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯୋଗଯୋଗତି ମଂତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତପୁଷ୍ପାଂଜଲିଂ କ୍ଷିପେତ୍
‘ଯୋଗଯୋଗତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଖୋଲା ଫୁଲ ହାତରେ ଧରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇମଂ ମେ ଗଂଗେତି ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତମନେନାପି ଚ ଭୂଧର
‘ଇମଂ ମେ ଗଙ୍ଗେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ପାହାଡ଼, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାପଯେତ୍ପଯସା କୃଷ୍ଣ ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵେତି ମନ୍ତ୍ରତଃ
‘କୃଷ୍ଣ ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତେଜୋଽସି ଶୁକ୍ରମିତି ଚ ଘୃତେନ ସ୍ନପନଂ ପରମ୍
‘ତେଜୋଽସି ଶୁକ୍ରମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘିଅରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଉଦ୍ଵର୍ତଯେତ୍ତତୋ ଦ୍ଵିପଦାଭିଃ ସୁରାଧିପ
ତାପରେ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଦୁଇଟି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦାର୍ଥ ଲଗାଇ ଅଙ୍ଗମାସ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଷ୍ଣୋରରାଟମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଗନ୍ଧଵାରିଣା
‘ବିଷ୍ଣୋରରାଟ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଚକ୍ରମେ ମଂତ୍ରେଣାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
‘ଇଦଂ ବିଷ୍ଣୁର୍ବିଚକ୍ରମେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ବୃହସ୍ପତେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଭାନଵେ
‘ବୃହସ୍ପତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଧୂରସୀତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଧୂପଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଗୁଗ୍ଗୁଲମ୍
‘ଧୂରସୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଗୁଗୁଳ ସହିତ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯୁଞ୍ଜାନୀତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଭାନୁଂ ରୋଚନଯାର୍ଚଯେତ୍
‘ୟୁଞ୍ଜାନ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କୁ ରୋଚନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷୋ ରଵିଂ ସରସି ପୂଜଯେତ୍
‘ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଳରେ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁରିତ୍ଯେଵଂ ଭାନୋର୍ଦେହଂ ସମାଲଭେତ୍
‘ବିଶ୍ୱତଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କର ଦେହକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମ ଆଦିତ୍ଯପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦ୍ଵ୍ଯଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବରେ ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପରେ ସୌରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଆଦିତ୍ୟ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ଣନ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଦୁଇ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଭାସ୍କରାରାଧନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯୋମପୂଜାଵିଧିଂ ବ୍ରୂହି ସମାସାଚ୍ଚତୁରାନନ
ଭାସ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିବରଣୀ।
ଅଷ୍ଟଶୃଂଗଂ ଯଥା ଵ୍ଯୋମ ପୂଜଯଂତି ମନୀଷିଣଃ
ହେ ଚତୁରମୁଖ, ଆକାଶ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂକ୍ଷେପରେ କହ।
ସୌଵର୍ଣଂ ରାଜତଂ ତାମ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚାଶ୍ମମଯଂ ତଥା
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା ଏବଂ ପଥରରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟଶୃଙ୍ଗ ଆକାଶ ତିଆରି କରି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଥମଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭାନୁଂ ମଧ୍ଯେ ମଂତ୍ରେଣ ସୁଵ୍ରତ
ପ୍ରଥମେ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ତ୍ରାତାରମିଂଦ୍ରଂ ମଂତ୍ରେଣ ସର୍ଵଶୃଂଗଂ ସଦାର୍ଚଯେତ୍
ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଯଂ ଗୌରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ନୈର୍ଋ(କୃ)ତଂ ଶୃଂଗମର୍ଚଯେତ୍
'ଆୟଂ ଗୌର୍' ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଶୃଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରସୋମାଂତପତଯେ ହ୍ଯଥ ଵାନେନ ପୂଜଯେତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ଓ ତାପତୀଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଭାନୁଂ ଚ ପରିତଃ ପୂଜଯଂତି ସଦାଚ୍ଯୁତ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସବୁଦିଗରେ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ନମୋଽସ୍ତୁ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯୋମପୀଠଂ ସଦାର୍ଚଯେତ୍
ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନମସ୍କାର ହେଉ; ଆକାଶର ସିଂହାସନକୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵମେକୋ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଵସୂନାଂ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ତେନ ପୂଜଯେତ୍
ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ; ସକାଳେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଭାନୁଂ ଗ୍ରହୈଃ ସାର୍ଧଂ ପୂଜଯଂତି ସଦସ୍ପତେ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ହେ ସଭାପତି, ସେମାନେ ଗ୍ରହମାନେ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵିମଲେ ଵାସସୀ ଦତ୍ତ୍ଵା ଗୁରଵେ ସପଵିତ୍ରକେ
ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ସୂତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ,
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଣି ଚିତ୍ରାଣି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନ୍ଯନେକଶଃ ବହୁପୁତ୍ରୋ ବହୁଧନଃ ସ ନରୋ ଭଵ୍ଯଵାନ୍ଭଵେତ୍
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଗ ଦେଇ; ଏପରି ପୁରୁଷ ବହୁ ପୁଅ ଓ ବହୁ ଧନର ଧନ୍ୟ ହୁଏ।
ଉତ୍ତରେ ଚାଯନେ ଯସ୍ତୁ ସୋପଵାସୋର୍ଚଯେଦ୍ରଵିମ୍
ଉତ୍ତରାୟଣରେ ଯିଏ ଉପବାସ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ,
କୃତ୍ଵୋପଵାସଂ ଵିଷୁଵେ ଯସ୍ତୁ ପୂଜଯତେ ରଵିମ୍
ବିଷୁବ ସମୟରେ ଉପବାସ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ,
କୃତ୍ଵୋପଵାସଂ ଗ୍ରହଣେ ଵିଧିଵଚ୍ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯଯୋଃ
ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଉପବାସ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।