ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ସମଵର୍ତତା ଷଷ୍ଠଂ ବୀଜଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଷଷ୍ଠ ବୀଜ ହେଉଛି 'ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଃ ସମବର୍ତ୍ତତା' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଏଵଂ ବୀଜାନି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଆଦିତ୍ଯଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ଏଭଳି ବୀଜଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି, ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ବାହ୍ଯତୋ ଦେଵଶାର୍ଦୂଲ ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀନାଂ ସମଂତତଃ
ଦେବଶାର୍ଦୂଳ, ବାହାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍
ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ଵର୍ତୁଲଂ ତେନ ବିଂବେନ ମଧ୍ଯସ୍ଥମତିତେଜସମ୍
ସେ ମଣ୍ଡଳାକାର ବିମ୍ବ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତେଜସ୍ବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସଂପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଥଂଡିଲଂ ମଂଡଲାଶ୍ରିତମ୍
ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ଥିବା ସ୍ଥଣ୍ଡିଳର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ମଣ୍ଡଲସ୍ଥଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵିଧିନା ଯେନ ଭାସ୍କରମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀର ବିବରଣୀ।
ପୂଜଯେଦ୍ଵିଧିନା ଯେନ ଭାସ୍କରଂ ପଦ୍ମସଂଭଵମ୍
ଯିଏ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସାଧୁ କୃଷ୍ଣ ମହାବାହୋ ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ସୁଵ୍ରତ
ଶାବାଶ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଭଲ ପଚାରିଛ। ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଇଷେ ତ୍ଵେତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଉତ୍ତମାଂଗଂ ସଦାର୍ଚଯେତ୍
'ଇଷେ ତ୍ୱେତି' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଙ୍ଗକୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନ ଆଯାହି ମନ୍ତ୍ରେଣ ପାଦୌ ଦେଵସ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍
‘ଅଗ୍ନେ ଆୟାହି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କର ପାଦକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯୋଗଯୋଗତି ମଂତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତପୁଷ୍ପାଂଜଲିଂ କ୍ଷିପେତ୍
‘ଯୋଗଯୋଗତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଖୋଲା ଫୁଲ ହାତରେ ଧରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇମଂ ମେ ଗଂଗେତି ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତମନେନାପି ଚ ଭୂଧର
‘ଇମଂ ମେ ଗଙ୍ଗେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ପାହାଡ଼, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାପଯେତ୍ପଯସା କୃଷ୍ଣ ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵେତି ମନ୍ତ୍ରତଃ
‘କୃଷ୍ଣ ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତେଜୋଽସି ଶୁକ୍ରମିତି ଚ ଘୃତେନ ସ୍ନପନଂ ପରମ୍
‘ତେଜୋଽସି ଶୁକ୍ରମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘିଅରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଉଦ୍ଵର୍ତଯେତ୍ତତୋ ଦ୍ଵିପଦାଭିଃ ସୁରାଧିପ
ତାପରେ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଦୁଇଟି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦାର୍ଥ ଲଗାଇ ଅଙ୍ଗମାସ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଷ୍ଣୋରରାଟମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଗନ୍ଧଵାରିଣା
‘ବିଷ୍ଣୋରରାଟ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଇଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଚକ୍ରମେ ମଂତ୍ରେଣାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
‘ଇଦଂ ବିଷ୍ଣୁର୍ବିଚକ୍ରମେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ବୃହସ୍ପତେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଭାନଵେ
‘ବୃହସ୍ପତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଧୂରସୀତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଧୂପଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଗୁଗ୍ଗୁଲମ୍
‘ଧୂରସୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଗୁଗୁଳ ସହିତ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯୁଞ୍ଜାନୀତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଭାନୁଂ ରୋଚନଯାର୍ଚଯେତ୍
‘ୟୁଞ୍ଜାନ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କୁ ରୋଚନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷୋ ରଵିଂ ସରସି ପୂଜଯେତ୍
‘ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଳରେ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁରିତ୍ଯେଵଂ ଭାନୋର୍ଦେହଂ ସମାଲଭେତ୍
‘ବିଶ୍ୱତଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭାନୁଙ୍କର ଦେହକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମ ଆଦିତ୍ଯପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଦ୍ଵ୍ଯଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବରେ ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପରେ ସୌରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଆଦିତ୍ୟ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ଣନ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଦୁଇ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଭାସ୍କରାରାଧନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯୋମପୂଜାଵିଧିଂ ବ୍ରୂହି ସମାସାଚ୍ଚତୁରାନନ
ଭାସ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିବରଣୀ।
ଅଷ୍ଟଶୃଂଗଂ ଯଥା ଵ୍ଯୋମ ପୂଜଯଂତି ମନୀଷିଣଃ
ହେ ଚତୁରମୁଖ, ଆକାଶ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂକ୍ଷେପରେ କହ।
ସୌଵର୍ଣଂ ରାଜତଂ ତାମ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚାଶ୍ମମଯଂ ତଥା
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା ଏବଂ ପଥରରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟଶୃଙ୍ଗ ଆକାଶ ତିଆରି କରି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଥମଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭାନୁଂ ମଧ୍ଯେ ମଂତ୍ରେଣ ସୁଵ୍ରତ
ପ୍ରଥମେ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ତ୍ରାତାରମିଂଦ୍ରଂ ମଂତ୍ରେଣ ସର୍ଵଶୃଂଗଂ ସଦାର୍ଚଯେତ୍
ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଯଂ ଗୌରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ନୈର୍ଋ(କୃ)ତଂ ଶୃଂଗମର୍ଚଯେତ୍
'ଆୟଂ ଗୌର୍' ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଶୃଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।