ତସ୍ମାତ୍କୃତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ତେଣୁ, କରାଯାଇଥିବା ପାପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଃ କରୋତି ଶୁଭଂ କର୍ମ କାରଯେଦନୁମୋଦଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା କରାନ୍ତି, କିମ୍ବା ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତି,
ଇତି ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ପାପଭେଦାତ୍ତ୍ରିଧା ଗତିଃ
ଏଭଳି, ସଂକ୍ଷେପରେ, ପାପର ତିନି ପ୍ରକାର ଫଳର ମାର୍ଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ସପ୍ତାଶ୍ଵତିଲକାନୂରୁସଂଵାଦଵର୍ଣନମ୍ ସପ୍ତାଶ୍ଵତିଲକ ଉଵାଚ ସଂତ୍ରାସଜନନଂ ଘୋରଂ ପାପାନାଂ ପାପକାରିଣାମ୍ । ୧ ସ୍ତ୍ରୀପୁନପୁଂସକୈର୍ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଗଂତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଜଂତୁଷୁ
ସପ୍ତାଶ୍ୱତିଲକଙ୍କ ସଂବାଦର ବର୍ଣ୍ନନା। ସପ୍ତାଶ୍ୱତିଲକ କହିଲେ: ପାପୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଅଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଜନାନୀ, ପୁରୁଷ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଦିଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଧର୍ମସ୍ଥୈଃ ସତ୍ଯଵାଦିଭି ଅଵଶ୍ଯଂ ହି କୃତଂ କର୍ମ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିଚାରିତମ୍
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ, କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚାର କରି, ତାହା ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ।
ତତ୍ର ଯେ ଶୁଭକର୍ମାଣଃ ସୌମ୍ଯ ଚିତ୍ତା ଦଯାନ୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଦୟାରେ ଭରିତ,
ଯଃ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରାଣାମୁପାନତ୍କାଷ୍ଠଛତ୍ରକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଚପଲ, କଠି କିମ୍ବା ଛତା ଦେଇଥାନ୍ତି,
ସୋପାନତ୍କୋ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ଦେଵାଯତନମାଵିଶେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଚପଲ ପିନ୍ଧି ଦେବାଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି,
ସୋପାନତ୍କାନି ଦାନାନି ତଥାନ୍ନଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ ଯସ୍ମାଦ୍ଯାତି ସୁଖେନୈଵ ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଂ ସମାଚରେତ୍
ଚପଲ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ବିଶେଷ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଖୁସିରେ ଯାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଧର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପୁନଃ କ୍ରୂରକର୍ମାଣୋ ନରାଃ ପାପରତାଃ ଖଗ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୂର କାମ କରନ୍ତି, ପାପରେ ଲିନ, ହେ ଖଗ,
ଷଡଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାମଶୀତି ଚ
ଏଠାରେ ଛଅଠି ହଜାର ଏଠି ଯୋଜନା ଓ ଅସୀ ଯୋଜନା ଅଛି,
ସମୀପସ୍ଥମିଵାଭାତି ନରାଣାଂ ଶୁଭଚାରିଣାମ୍ 1.192.
ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ନିକଟରେ ଦେଖାଯାଏ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣକଂଟକଯୁକ୍ତେନ ଶର୍କରାନିଚିତେନ ଚ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଁଟା ଓ ଗୋଟିଏ ଶର୍କରା ଭରିତ ପଥରେ,
କ୍ଵଚିଦର୍କେଣ ମହତା ଦୁରଂତୈଶ୍ଚୈଵ ଖାତକୈଃ
କେଉଁଠି ବଡ଼ ରବିର ତାପରେ, କେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ଲୋଭୀ ଖଣିକାରିମାନେ,
ତତଃ ପତଦ୍ଭିର୍ଵିମଲୈଃ ପର୍ଵତୈର୍ଵୃକ୍ଷସଂକୁଲୈଃ
ତାପରେ ଶୁଭ୍ର ଗଛରେ ଭରିତ ପଡୁଥିବା ପାହାଡ଼ମାନେ,
କ୍ଵଚିଦ୍ଵିଷମଗର୍ତାଭିଃ କ୍ଵଚିଲ୍ଲୋଷ୍ଠୈଃ ସପିଚ୍ଛଲୈଃ
କେଉଁଠି ଅସମ ଗର୍ତ୍ତମାନେ, କେଉଁଠି ମାଟି ଓ ଗଛର ଡ଼ାଳମାନେ,
ଅନେକଶାଖାରଚିତୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତୈର୍ଵଂଶଵନୈଃ କ୍ଵଚିତ୍
କେଉଁଠି ଅନେକ ଶାଖା ଭରିତ ଓ ବାଁଶ ଜଙ୍ଗଲରେ,
ଅଥ ଶୃଂଗାଟକୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଦାଵାଗ୍ନିନା ପୁନଃ
ପୁନି କେଉଁଠି ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ି ଭରିତ, କେଉଁଠି ଅଗ୍ନିର ଜଙ୍ଗଲରେ,
କ୍ଵଚିଦ୍ଵାଲୁକଯା ଵ୍ଯାପ୍ତମାକଂଠାଂତଂ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍
କେଉଁଠି ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଲିରେ ଭରିତ ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ,
କ୍ଵଚିତ୍ସିଂହୈଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଦଂଶୈଃ କୀଟୈଶ୍ଚ ଦାରୁଣୈଃ
କେଉଁଠି ସିଂହ ରହିଛି, କେଉଁଠି ବାଘ ଓ ଭୟଙ୍କର କିଟପতଙ୍ଗ ଦଂଶ ଦେଉଛି,
ମକ୍ଷିକାଭିଶ୍ଚ ରୌଦ୍ରାଭିଃ କ୍ଵଚିତ୍ସପେଂର୍ଵିଷୋଲ୍ବଣୈଃ
କେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ମକ୍ଷି ଓ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ରହିଛି,
ପଂଥାନମୁଲ୍ଲିଖଦ୍ଭିଶ୍ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଂଗୈର୍ମହାଵୃଷୈଃ 1.192.
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଥିବା ବଡ଼ ବୃଷମାନେ ପଥକୁ ଖନନ କରୁଛନ୍ତି,
ଡାକିନୀଭିଶ୍ଚ ରୌଦ୍ରାଭିର୍ଵିକରାଲୈଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସୈଃ
ଭୟଙ୍କର ଡାକିନୀ ଓ ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସମାନେ,
ମହାପାଶଵିମିଶ୍ରେଣ ମହାଚଂଡେନ ଵାଯୁନା
ବଡ଼ ପାଶ ଏବଂ ଭୟାନକ ପବନ ମିଶିଥିବା,
କ୍ଵଚିଦ୍ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରପାତେନ ଦୀର୍ଯମାଣା ଵ୍ରଜଂତି ହି
କେଉଁଠି ବିଦ୍ୟୁତ ପଡିବା ସମୟରେ ଛିନ୍ଦିଯାଉଛନ୍ତି,
ପ୍ରଦୀପ୍ତାଂଗାରଵର୍ଷେଣ ଦହ୍ଯମାନା ଵ୍ରଜଂତି ହି
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ବର୍ଷାରେ ପୁଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି,
ମହାମେଘରଵୈର୍ଘୋରୈର୍ଵିତ୍ରାସ୍ଯଂତେ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ବଡ଼ ମେଘର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ପୁନିପୁନି ଭୟଭୀତ ହେଉଛନ୍ତି,
ମହାକ୍ଷୁରାଂବୁଧାରାଭିଃ ସେଵ୍ଯମାନା ଵ୍ରଜଂତି ହି
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ରେଜର ଭରିତ ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ ପାଇଁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି,
ଭୃଶଂ ଶୀତେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ରୂକ୍ଷେଣ ମାରୁତେନ ଚ
ଅତି ଠଣ୍ଡା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ କଠୋର ପବନରେ,
ନିରାଲଂବେନ ଦୁର୍ଗେଣ ନିର୍ଜନେନ ସମଂତତଃ
ଚାରିପାଖରେ ନିର୍ଜନ, ଅସୁବିଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅସହାୟ ଜଙ୍ଗଲରେ,