ନିର୍ଦଯୋତୀଵଭୃତ୍ଯେଷୁ ପଶୂନାଂ ଦମକଶ୍ଚ ଯଃ ସ୍ଵାମିମିତ୍ରଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ମାଯାଵୀ ଚପଲଃ ଶଠଃ
ଯିଏ ଦାସମାନେ ପ୍ରତି କଠୋର, ପଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ମାଲିକ, ମିତ୍ର ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋଖା ଦେଇଥାଏ, ମାୟାକାରୀ, ଅସ୍ଥିର ଓ ଚତୁର,
ଯେ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରମିତ୍ରାଣି ବାଲଵୃଦ୍ଧକୁଶାତୁରାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ, ମିତ୍ର, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ରୋଗୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି,
ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ପକ୍ଵମଶ୍ନାତି ଵିପ୍ରାଯାନ୍ନଂ ନ ଯଚ୍ଛତି
ଯିଏ ନିଜେ ପକା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇନାହିଁ,
ନିଯମଂ ସ୍ଵଯମାଦାଯ ଯେ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ 1.191.
ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିୟମ ନେଇ ଅନିୟମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଛାଡିଦିଅନ୍ତି,
ଯେ ତାଡଯଂତି ଗାଂ ମୂଢାସ୍ତ୍ରାସଯଂତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଯେଉଁ ମୂଢ଼ ଲୋକ ଗାଁକୁ ମାରନ୍ତି ଓ ପୁନିପୁନି ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ପୀଡଯଂତ୍ଯତିଭାରେଣ ଅକ୍ଷଯଂ ଵାହଯଂତି ଚ ଵାହଯଂତି ଚ ଗାଂ ଵଂଧ୍ଯାଂ ତେ ପାପିଷ୍ଠା ନରାଧମାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଁକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଭାର ଦେଇ ଦୁଃଖ ଦିଅନ୍ତି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାର ଦେଇ ଚାଲାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଁକୁ ଭାର ଦେଇ ଚାଲାନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠୁ ପାପୀ ଓ ନିଚ୍ଚ ଲୋକ।
ଅନର୍ଥଵିକଲଂ ହୀନଂ ବାଲଵୃଦ୍ଧକୃଶାନୁଗମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖୀ, ଅପାହିଜ, ଦରିଦ୍ର, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ କ୍ଷୀଣ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି,
ଅଜାଵିକା ମାହିଷିକାଃ ସଵିତ୍ରୀଵୃଷଲୀପତିଃ
ଅଜାପାଳ, ମହିଷପାଳ ଓ ନିମ୍ନଜାତି ଜନନୀର ପତି,
ଶିଲ୍ପିନଃ କାରୁକା ଵେଶ୍ଯାଃ କ୍ଷେମକାରନୃପଧ୍ଵଜାଃ
ଶିଳ୍ପୀ, କାରୁ, ବେଶ୍ୟା, ସୁରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଝଣ୍ଡା ଉଠାଇଥିବା,
ଘୃତ ତୈଲାନୁପାନାନି ମଧୁମାଂସରସାସଵମ୍
ଘିଅ, ତେଲ, ପାନୀୟ, ମଧୁ, ମାଂସ, ରସ ଓ ମଦ,
ତୃଣାନି କାଷ୍ଠଂ ପୁଷ୍ପାଣି ବୀଜୌଷଧିମନୁତ୍ତମାମ୍
ଘାସ, କାଠ, ଫୁଲ, ମାଞ୍ଜି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଔଷଧୀ,
ତାମ୍ରଂ ସୀସଂ ତ୍ରପୁଂ କାଂସ୍ଯଂ ଶଂଖାଦ୍ଯଂ ଚ ଜଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ତାମ୍ବା, ସିସା, ଟିନ, କାଂସା, ଶଂଖ ଓ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ,
ଔର୍ଣକାର୍ପାସକୌଶେଯଭଂଗପଟ୍ଟୋଦ୍ଭଵାନି ଚ
ଉଲ, କପାସ, ପଟ, ଭାଙ୍ଗ ଓ ଚିରୁତା ପୋଷାକ,
ଏଵମାଦୀନି ଚାନ୍ଯାନି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ 1.191.
ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
ଯଦ୍ଵା ତଦ୍ଵା ତୁ ପାରୋକ୍ଷ୍ଯମପି ସର୍ଷପମାତ୍ରକମ୍
ଏହା ହେଉ କି ସେହି, ଅତି ସାନ ଅପରାଧ, ଏକ ଚିଆ ଶସ୍ୟ ଦାଣା ପରି ମଧ୍ୟ,
ଏଵମାଦ୍ଯୈର୍ନରଃ ପାପୈରୁତ୍କ୍ରାଂତେଃ ସମନଂତରମ୍
ଏଭଳି ଅପରାଧ କରିଲେ, ମଣିଷ ଚାଲିଗଲା ପରେ ସହିତ,
ଯମଲୋକେ ଵ୍ରଜେଦେଵଂ ଶରୀରେଣ ଯମାଜ୍ଞଯା
ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶରୀର ସହିତ, ସେ ଯମ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଦେଵମାନୁଷଜୀଵାନାମଧର୍ମନିରତାତ୍ମନାମ୍
ଦେବତା, ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ,
ଵିନଯାଭାଵଯୁକ୍ତାନାଂ ପ୍ରମାଦା ତ୍ସ୍ଵଲିତାତ୍ମନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନମ୍ରତା ନାହିଁ, ଅସାବଧାନ ଓ ମନ ଭ୍ରଷ୍ଟ,
ପାରଦାରିକଚୋରାଣାମନ୍ଯାଯଵ୍ଯଵହାରିଣାମ୍
ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ, ଚୋରି ଓ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିବାମାନେ,
ତସ୍ମାତ୍କୃତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ତେଣୁ, କରାଯାଇଥିବା ପାପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଃ କରୋତି ଶୁଭଂ କର୍ମ କାରଯେଦନୁମୋଦଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା କରାନ୍ତି, କିମ୍ବା ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତି,
ଇତି ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ପାପଭେଦାତ୍ତ୍ରିଧା ଗତିଃ
ଏଭଳି, ସଂକ୍ଷେପରେ, ପାପର ତିନି ପ୍ରକାର ଫଳର ମାର୍ଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ସପ୍ତାଶ୍ଵତିଲକାନୂରୁସଂଵାଦଵର୍ଣନମ୍ ସପ୍ତାଶ୍ଵତିଲକ ଉଵାଚ ସଂତ୍ରାସଜନନଂ ଘୋରଂ ପାପାନାଂ ପାପକାରିଣାମ୍ । ୧ ସ୍ତ୍ରୀପୁନପୁଂସକୈର୍ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଗଂତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଜଂତୁଷୁ
ସପ୍ତାଶ୍ୱତିଲକଙ୍କ ସଂବାଦର ବର୍ଣ୍ନନା। ସପ୍ତାଶ୍ୱତିଲକ କହିଲେ: ପାପୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଅଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଜନାନୀ, ପୁରୁଷ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଦିଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଧର୍ମସ୍ଥୈଃ ସତ୍ଯଵାଦିଭି ଅଵଶ୍ଯଂ ହି କୃତଂ କର୍ମ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିଚାରିତମ୍
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ, କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚାର କରି, ତାହା ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ।
ତତ୍ର ଯେ ଶୁଭକର୍ମାଣଃ ସୌମ୍ଯ ଚିତ୍ତା ଦଯାନ୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଦୟାରେ ଭରିତ,
ଯଃ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରାଣାମୁପାନତ୍କାଷ୍ଠଛତ୍ରକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଚପଲ, କଠି କିମ୍ବା ଛତା ଦେଇଥାନ୍ତି,
ସୋପାନତ୍କୋ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ଦେଵାଯତନମାଵିଶେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଚପଲ ପିନ୍ଧି ଦେବାଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି,
ସୋପାନତ୍କାନି ଦାନାନି ତଥାନ୍ନଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ ଯସ୍ମାଦ୍ଯାତି ସୁଖେନୈଵ ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଂ ସମାଚରେତ୍
ଚପଲ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ବିଶେଷ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଖୁସିରେ ଯାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଧର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପୁନଃ କ୍ରୂରକର୍ମାଣୋ ନରାଃ ପାପରତାଃ ଖଗ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୂର କାମ କରନ୍ତି, ପାପରେ ଲିନ, ହେ ଖଗ,