ନ ତଦ୍ଦାନମସତ୍କାରପାରୁଷ୍ଯମଲିନୀକୃତମ୍
ଯେଉଁ ଦାନରେ ଅସମ୍ମାନ, କଠୋରତା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ, ସେ ଦାନ ଦାନ ନୁହେଁ।
ନ ତଦ୍ଧନଂ ନ ଚ ପ୍ରୀତିର୍ନ ଧର୍ମଃ ପ୍ରିଯଵର୍ଜିତଃ ଯତ୍ନେନାପି କୃତଂ ସର୍ଵଂ କ୍ରୋଧୋଽସ୍ଯ ନିଷ୍ଫଲଂ ଖଗ ।। 1.189.
ଯେ ଧନ, ଯେ ପ୍ରେମ, ଯେ ଧର୍ମ— ସେଥିରେ ଯଦି ସ୍ନେହ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ କିଛି ମଧୁର ନୁହେଁ; ଯଦି କ୍ରୋଧ ରହିଥାଏ, ତେବେ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉ, ସେ ସବୁ ଅଫଳ।
ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାର୍ଚିତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତି ଚାର୍ଚିତମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି—
ଔଦାର୍ଯଂ ସ୍ଵାଗତଂ ମୈତ୍ରୀ ହ୍ଯନୁକଂପା ଚ ମତ୍ସରଃ
ଉଦାରତା, ସ୍ୱାଗତ, ମିତ୍ରତା, ଦୟା ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା—
ଵାରାଣସୀ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଯାଗଂ ପୁଷ୍କରାଣି ଚ
ବାରାଣସୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ପୁଷ୍କର—
ମୂଲସ୍ଥାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ପୁଂଡୀରସ୍ଵାମିକଂ ତଥା
ମୂଳ ସ୍ଥାନ, ମହାପୁଣ୍ୟ ତିର୍ଥ ଏବଂ ପୁଣ୍ଡରୀକଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ—
ଇତ୍ଯେତେ କୀର୍ତିତା ଦେଶାଃ ସୁରସିଦ୍ଧନିଷେଵିତାଃ ଗୋସିଦ୍ଧମୁନି ଵାସାଶ୍ଚ ଦେଶାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି; ଗୋ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଦେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ସୂର୍ଯାଯତନସଂସ୍ଥାନାଂ ଯଦ୍ଯଦଲ୍ପଂ ତୁ ଦୀଯତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ—
ଗ୍ରହଣଂ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯାଭ୍ଯାମୁତ୍ତରାଯଣମୁତ୍ତମମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗ୍ରହଣ, ଉତ୍ତରାୟଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ—
ଦିନଚ୍ଛିଦ୍ରାଣି ସଂକ୍ରାଂତିଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଷୁପଦଂ ଖଗ
ଦିନର ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ସମୟ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ବିଷୁବ ସମୟ, ହେ ପକ୍ଷୀ—
ଭକ୍ତିଭାଵଃ ପରା ପ୍ରୀତିର୍ଧର୍ମୋ ଧର୍ମୈକଭାଵନଃ
ଭକ୍ତିଭାବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ଚିନ୍ତନ—
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ପ୍ରତିପାଦିତମୁତ୍ତମମ୍ 1.189.
ଯାହାକି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଯଦ୍ଦାନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପାତ୍ରେ ଵିଧିଵତ୍ପ୍ରତିପାଦିତମ୍
ଯେଉଁ ଦାନଟି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ—
ଆର୍ତେଷୁ ଦୀନେଷୁ ଗୁଣାନ୍ଵିତେଷୁ ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସ୍ଵଲ୍ପମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖିତ, ଗରିବ କିମ୍ବା ଗୁଣବାନ ଲୋକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି—
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦାନଂ ପରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏଵ ତପଃ ପରମ୍
ଶ୍ରଦ୍ଧା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ବୋଲି ଜାଣିବା; ଶ୍ରଦ୍ଧା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା।
ଅଥାହିଂସା କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ହ୍ରୀଃ ଶ୍ରଦ୍ଧେଂଦ୍ରିଯସଂଯମଃ
ଅହିଂସା, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ—
ହଂତଵ୍ଯସ୍ତୈଃ ସମସ୍ତୈର୍ଵା ସୂର୍ଯଧର୍ମୈରନୁଷ୍ଠିତୈଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।
ପରସ୍ତ୍ରୀଦ୍ରଵ୍ଯସଂକଲ୍ପଂ ଯଃ ସାପେକ୍ଷଂ କରୋତି ଚ ଅରିଭିଃ ପରିଭୂତଂ ଚ ସଂତ୍ଯଜେଚ୍ଚୈଵ ପାପକୃତ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଆସା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଅପମାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ କରନ୍ତି।
ତଦ୍ଭାର୍ଯାମିତ୍ରପୁତ୍ରେଷୁ ଯଶ୍ଚାଵଜ୍ଞାଂ କରୋତି ଚ
ଏବଂ ଯେଉଁଠି କେହି ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନାନୀ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ପୁଅଙ୍କୁ ଅବମାନ କରନ୍ତି—
ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନଶ୍ଚ ସୁରାପଶ୍ଚ ସ୍ତେଯୀ ଚ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମଦ୍ୟପାନୀ, ଚୋର କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀ ସହ ଅନ୍ୟାୟ କରେ—
କ୍ରୋଧାଦ୍ଦ୍ଵେଷାଦ୍ଭଯାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵଦେତ ଯଃ 1.189.
ଯେଉଁଠି କେହି କ୍ରୋଧ, ଦ୍ୱେଷ, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚ ସମାହୂଯ ଯାଚମାନମକିଂଚନମ୍
ଏବଂ ଯେଉଁଠି କେହି ଏକ ଦରିଦ୍ର ଓ ଅନାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି ଆଣି ଦେଖାନ୍ତି—
ଦେଵଦ୍ଵିଜଗଵାଂ ଭୂମିଂ ପୂର୍ଵଦତ୍ତାଂ ହରେତ ଯଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ପୂର୍ବରୁ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗାଈଁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମି ଦଖଳ କରନ୍ତି—
ଅଧୀତ୍ଯ ଯୋ ରଵେର୍ଜ୍ଞାନଂ ପରିତ୍ଯଜତି ମଂଦଧୀଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଶିଖି ହେବା ପରେ ମୂଢ଼ତାରେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରପରିତ୍ଯାଗଃ ପଂଚଯଜ୍ଞିଯକର୍ମଣାମ୍
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା—
ଅପ୍ରିଯଂ ସୂର୍ଯଭକ୍ତାନାମଭକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କିଛି ଖାଇବା କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ ଜିନିଷ ଭୋଜନ କରିବା—
ସର୍ଵାଧିପତ୍ଯମେତେଷାଂ ନାସ୍ତି ଦେଵପୁରୋତ୍ତମେ
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର କୌଣସି ଶକ୍ତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ ନାହିଁ।
କେଚିଦତ୍ରୈଵ ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ଜ୍ଞାନଯୋଗପରା ନରାଃ
ଏଠାରେ କିଛି ଲୋକ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ଭୋଗାସକ୍ତିଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ସେହିପାଇଁ, ଯିଏ ମୁକ୍ତି ଚାହେ, ସେ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।
ଯଚ୍ଚାପ୍ଯସକ୍ତହୃଦଯା ଜପନ୍ତୀମଂ ପ୍ରସଂଗତଃ
ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅନାସକ୍ତ ହୃଦୟ ଥିବା ଲୋକେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି—