ଦେହୀତି ସୁଵଦନ୍ନର୍ଥୀ ଧନଂ ବୋଧଯତୀଵ ସଃ
'ଦିଅ' ବୋଲି ଯେଉଁ ଲୋକ ମାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ଦାତାଙ୍କୁ ଧନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ବୋଧଯଂତି ନ ଯାଚନ୍ତେ ଦେହୀତି କୃପଣା ଜନାଃ 1.189.
ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ 'ଦିଅ' ବୋଲି ମାଗନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଯାନ୍ତି।
ଆଯାତ୍ଯର୍ଥୀ ଗୃହଂ ଯସ୍ତୁ କସ୍ତଂ ନ ପ୍ରତିପୂଜଯେତ୍
ଯଦି କେହି ଦାନ ମାଗିବାକୁ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନକରିପାରିବ?
ଯଦ୍ବଲାଦପ୍ଯନିଚ୍ଛଂତଂ ଯୋଜଯଂତି ନରାଶ୍ରଯାନ୍
କେତେକ ଲୋକ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାହୁଁନାହିଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କାମରେ ଲଗାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ଏକସ୍ତିଷ୍ଠତି ଚାଧସ୍ତାଦନ୍ଯଶ୍ଚୋପରି ତିଷ୍ଠତି
ଏକଜଣ ତଳେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ଆଉ ଜଣେ ଉପରେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି।
ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତାଯାର୍ଥିନେ ଦାନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପାତ୍ର ମୁଦୀକ୍ଷତେ
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ଆସିଲେ, କିଛି ଦେବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ପାତ୍ରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗେ—
ଯଦ୍ଯର୍ଥିନୋ ନରା ନ ସ୍ଯୁର୍ଦାନଧର୍ମଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ନଥାନ୍ତେ, ଦାନର ଧର୍ମ କିପରି ରହିପାରିବ?
ପାଦୋଦକମନୁଵ୍ରଜ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗସୋପାନସପ୍ତକମ୍
ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାଣି ପଛରେ ଚାଲିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ସାତଟି ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବା ପରି।
ଗ୍ରାସାଦର୍ଧମପି ଗ୍ରାସଂ ଯୁକ୍ତଂ ଦାତୁଂ ସଦାର୍ଥିନାମ୍
ଯଥାର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନିଜ ଭାଗର ଅର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ସତ୍କୃତ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯମନଂତଫଲମିଚ୍ଛତା
ଏହିପରି, ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଚାହେ, ସେ ଆଦର ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ନ ତଦ୍ଦାନମସତ୍କାରପାରୁଷ୍ଯମଲିନୀକୃତମ୍
ଯେଉଁ ଦାନରେ ଅସମ୍ମାନ, କଠୋରତା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ରତା ଥାଏ, ସେ ଦାନ ଦାନ ନୁହେଁ।
ନ ତଦ୍ଧନଂ ନ ଚ ପ୍ରୀତିର୍ନ ଧର୍ମଃ ପ୍ରିଯଵର୍ଜିତଃ ଯତ୍ନେନାପି କୃତଂ ସର୍ଵଂ କ୍ରୋଧୋଽସ୍ଯ ନିଷ୍ଫଲଂ ଖଗ ।। 1.189.
ଯେ ଧନ, ଯେ ପ୍ରେମ, ଯେ ଧର୍ମ— ସେଥିରେ ଯଦି ସ୍ନେହ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ କିଛି ମଧୁର ନୁହେଁ; ଯଦି କ୍ରୋଧ ରହିଥାଏ, ତେବେ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉ, ସେ ସବୁ ଅଫଳ।
ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାର୍ଚିତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତି ଚାର୍ଚିତମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି—
ଔଦାର୍ଯଂ ସ୍ଵାଗତଂ ମୈତ୍ରୀ ହ୍ଯନୁକଂପା ଚ ମତ୍ସରଃ
ଉଦାରତା, ସ୍ୱାଗତ, ମିତ୍ରତା, ଦୟା ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା—
ଵାରାଣସୀ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଯାଗଂ ପୁଷ୍କରାଣି ଚ
ବାରାଣସୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ପୁଷ୍କର—
ମୂଲସ୍ଥାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ପୁଂଡୀରସ୍ଵାମିକଂ ତଥା
ମୂଳ ସ୍ଥାନ, ମହାପୁଣ୍ୟ ତିର୍ଥ ଏବଂ ପୁଣ୍ଡରୀକଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ—
ଇତ୍ଯେତେ କୀର୍ତିତା ଦେଶାଃ ସୁରସିଦ୍ଧନିଷେଵିତାଃ ଗୋସିଦ୍ଧମୁନି ଵାସାଶ୍ଚ ଦେଶାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି; ଗୋ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଦେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ସୂର୍ଯାଯତନସଂସ୍ଥାନାଂ ଯଦ୍ଯଦଲ୍ପଂ ତୁ ଦୀଯତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ—
ଗ୍ରହଣଂ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯାଭ୍ଯାମୁତ୍ତରାଯଣମୁତ୍ତମମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗ୍ରହଣ, ଉତ୍ତରାୟଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ—
ଦିନଚ୍ଛିଦ୍ରାଣି ସଂକ୍ରାଂତିଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଷୁପଦଂ ଖଗ
ଦିନର ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ସମୟ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ବିଷୁବ ସମୟ, ହେ ପକ୍ଷୀ—
ଭକ୍ତିଭାଵଃ ପରା ପ୍ରୀତିର୍ଧର୍ମୋ ଧର୍ମୈକଭାଵନଃ
ଭକ୍ତିଭାବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ଚିନ୍ତନ—
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ପ୍ରତିପାଦିତମୁତ୍ତମମ୍ 1.189.
ଯାହାକି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଯଦ୍ଦାନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପାତ୍ରେ ଵିଧିଵତ୍ପ୍ରତିପାଦିତମ୍
ଯେଉଁ ଦାନଟି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ—
ଆର୍ତେଷୁ ଦୀନେଷୁ ଗୁଣାନ୍ଵିତେଷୁ ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସ୍ଵଲ୍ପମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖିତ, ଗରିବ କିମ୍ବା ଗୁଣବାନ ଲୋକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି—
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦାନଂ ପରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏଵ ତପଃ ପରମ୍
ଶ୍ରଦ୍ଧା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ବୋଲି ଜାଣିବା; ଶ୍ରଦ୍ଧା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା।
ଅଥାହିଂସା କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ହ୍ରୀଃ ଶ୍ରଦ୍ଧେଂଦ୍ରିଯସଂଯମଃ
ଅହିଂସା, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ—
ହଂତଵ୍ଯସ୍ତୈଃ ସମସ୍ତୈର୍ଵା ସୂର୍ଯଧର୍ମୈରନୁଷ୍ଠିତୈଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।
ପରସ୍ତ୍ରୀଦ୍ରଵ୍ଯସଂକଲ୍ପଂ ଯଃ ସାପେକ୍ଷଂ କରୋତି ଚ ଅରିଭିଃ ପରିଭୂତଂ ଚ ସଂତ୍ଯଜେଚ୍ଚୈଵ ପାପକୃତ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଆସା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଅପମାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ କରନ୍ତି।
ତଦ୍ଭାର୍ଯାମିତ୍ରପୁତ୍ରେଷୁ ଯଶ୍ଚାଵଜ୍ଞାଂ କରୋତି ଚ
ଏବଂ ଯେଉଁଠି କେହି ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନାନୀ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ପୁଅଙ୍କୁ ଅବମାନ କରନ୍ତି—
ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନଶ୍ଚ ସୁରାପଶ୍ଚ ସ୍ତେଯୀ ଚ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମଦ୍ୟପାନୀ, ଚୋର କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀ ସହ ଅନ୍ୟାୟ କରେ—