ଯୁଗପତ୍ପୂଜିତାସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ୍ଵରାଃ
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ପୂଜା କରାଯାଏ।
ତୁଷ୍ଯଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ସୁକୃଷ୍ଟେନେଵ କର୍ଷୁକାଃ
ତାଙ୍କ ପିତୃଗଣ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ଭଲ ଚାଷ ଦେଖି କୃଷକମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଅପି ନଃ ସ କୁଲେ କଂଚିଦୁଦ୍ଧରେତ୍କିଂ ଖଗେଶ୍ଵର
ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ସେ ଆମ ବଂଶରୁ କିଏକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ କି?
ତୃପ୍ଯଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ଗାଯଂତି ଚ ପିତାମହାଃ
ତାଙ୍କ ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପିତାମହମାନେ ଗୀତ ଗାଉନ୍ତି।
ପୁରାଣଵିଦମାଯାଂତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ସହ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ପୁରାଣ ବିଦ୍ୟାକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ସମେତ ଦଢ଼ି ହୁଅନ୍ତି।
ଅନୁଗ୍ରହାଯ ଲୋକାନାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯାଶ୍ଚ ପରୀକ୍ଷଣେ
ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ।
ତସ୍ମାଦତିଥିମାଯାଂତମଗ୍ରେ ଗଚ୍ଛେତ୍କୃତାଂଜଲିଃ
ତେଣୁ ଯେଉଁ ଅତିଥି ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ହାତ ଯୋଡି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ରୂପାନ୍ଵିତଂ ଵିରୂପଂ ଵା ମଲିନଂ ମଲିନାଂବରମ୍ 1.188.
ସେ ସୁନ୍ଦର ହେଉନ୍ତୁ କିମ୍ବା ବିକୃତ ଦେହର ହେଉନ୍ତୁ, ମେଳା ହେଉନ୍ତୁ କିମ୍ବା ମେଳା ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା ହେଉନ୍ତୁ—
ଭୋଜକାନାଂ ଶରୀରେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତୋ ରଵିଃ ଅଧୋମୁଖୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵପାଦାସ୍ତେ ପତଂତି ନରକାଗ୍ନିଷୁ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେହରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ ଓ ପାଦ ଉପରକୁ କରି ଶୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
କୃମିଭିର୍ଭିନ୍ନଵଦନାସ୍ତପ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ଵହ୍ନିନା
ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ କୀଟମାନେ ଫାଟିଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ା ପାଉଛନ୍ତି।
ଯେ ଚାପଵାଦଂ ଶୃଣ୍ଵଂତି ଵିମୂଢା ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଵୈ
ଯେଉଁ ମୂର୍ଖମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଷୟରେ ଖରାପ କଥା ଶୁଣନ୍ତି—
ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାତ୍ରାଣାଂ ସତ୍ପାତ୍ରଂ ଜାପକଃ ପରଃ
ସମସ୍ତ ଦାନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଲୋକ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ପାତ୍ର।
ସୌରଧର୍ମେଷୁ ସପ୍ତାଶ୍ଵସଂଵାଦଃ ଜପୋପେକ୍ଷେ ତଥା ଦାନଂ ସହ ପାତ୍ରେଣ ନଶ୍ଯତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମରେ ସାତଟି ଘୋଡ଼ାର କଥା ଅଛି; ଯଦି ଜପ କିମ୍ବା ଦାନକୁ ଉପେକ୍ଷା କରାଯାଏ, ଏବଂ ଉଚିତ ପାତ୍ର ସହିତ ନ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଭସ୍ମନୀଵ ହୁତଂ ହଵ୍ଯଂ ଯଥା ହୋତୁଶ୍ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଯେପରି ଆଗୁଣ ଉପରେ ହୋମ କଲେ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ଯଥା ଷଣ୍ଢୋଽଫଲଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଯଥା ଗୌର୍ଗଵି ଚାଫଲା
ଯେପରି ନପୁଂସକ ପୁରୁଷ ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ଫଳ ପାଉନାହିଁ, ଯେପରି ଗାଈ ବଳଦ ମଧ୍ୟରେ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ, ସେପରି—
ଲୋହୋଡୁପେନ ପ୍ରତରନ୍ନିମଜ୍ଜତ୍ଯୁଦକେ ଯଥା
ଯେପରି କାଠର ଚକାରେ ଲୋହା ପାଣି ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଡୁବିଯାଏ, ସେପରି—
କାରୁଣ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି କରୁଣା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯାହା ଦିଆଯାଏ,
ଦୀନାଂଧକୃପଣାନାଂ ଚ ବାଲଵୃଦ୍ଧାତୁରେଷୁ ଚ
ଦୁଃଖୀ, ଅନ୍ଧ, ଦରିଦ୍ର, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ରୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ,
ନ ହି ସ୍ଵାର୍ଥଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣଂତି ସାଧଵଃ
ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ କେବେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ଦାତୁରେଵୋପକାରାଯ ଵଦତ୍ଯର୍ଥୀ ଦଦସ୍ଵ ମେ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାନ ମାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ଦାତାଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ 'ମୋତେ ଦିଅ' ବୋଲନ୍ତି।
ଦେହୀତି ସୁଵଦନ୍ନର୍ଥୀ ଧନଂ ବୋଧଯତୀଵ ସଃ
'ଦିଅ' ବୋଲି ଯେଉଁ ଲୋକ ମାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ଦାତାଙ୍କୁ ଧନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ବୋଧଯଂତି ନ ଯାଚନ୍ତେ ଦେହୀତି କୃପଣା ଜନାଃ 1.189.
ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ 'ଦିଅ' ବୋଲି ମାଗନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଯାନ୍ତି।
ଆଯାତ୍ଯର୍ଥୀ ଗୃହଂ ଯସ୍ତୁ କସ୍ତଂ ନ ପ୍ରତିପୂଜଯେତ୍
ଯଦି କେହି ଦାନ ମାଗିବାକୁ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନକରିପାରିବ?
ଯଦ୍ବଲାଦପ୍ଯନିଚ୍ଛଂତଂ ଯୋଜଯଂତି ନରାଶ୍ରଯାନ୍
କେତେକ ଲୋକ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାହୁଁନାହିଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କାମରେ ଲଗାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ଏକସ୍ତିଷ୍ଠତି ଚାଧସ୍ତାଦନ୍ଯଶ୍ଚୋପରି ତିଷ୍ଠତି
ଏକଜଣ ତଳେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ଆଉ ଜଣେ ଉପରେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି।
ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତାଯାର୍ଥିନେ ଦାନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପାତ୍ର ମୁଦୀକ୍ଷତେ
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ଆସିଲେ, କିଛି ଦେବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ପାତ୍ରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗେ—
ଯଦ୍ଯର୍ଥିନୋ ନରା ନ ସ୍ଯୁର୍ଦାନଧର୍ମଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ନଥାନ୍ତେ, ଦାନର ଧର୍ମ କିପରି ରହିପାରିବ?
ପାଦୋଦକମନୁଵ୍ରଜ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗସୋପାନସପ୍ତକମ୍
ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାଣି ପଛରେ ଚାଲିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ସାତଟି ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବା ପରି।
ଗ୍ରାସାଦର୍ଧମପି ଗ୍ରାସଂ ଯୁକ୍ତଂ ଦାତୁଂ ସଦାର୍ଥିନାମ୍
ଯଥାର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନିଜ ଭାଗର ଅର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ସତ୍କୃତ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯମନଂତଫଲମିଚ୍ଛତା
ଏହିପରି, ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଚାହେ, ସେ ଆଦର ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।