ନୈଵ ରାଜ୍ଯେନ ମହତା ନ ଚୈଵାର୍ଥସ୍ଯ ରାଶିଭିଃ
ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅନେକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ହୁଏ ନାହିଁ।
ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଭାଷିତଂ ଯତ୍ତୁ ଶୋଭନମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଭ ଭାବେ କହାଯାଏ,
ରାଗଦ୍ଵେଷାକ୍ଷମାକ୍ରୋଧକାମତୃଷ୍ଣାନୁସାରିଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ଖ୍ଷମା, କ୍ରୋଧ, କାମ ଓ ତୃଷ୍ଣା ପଛରେ ଚଲନ୍ତି,
ସଂସ୍କୃତେନାପି କିଂ ତେନ ମୃଦୁଲାଲାପସଂଗିନା
ସୁନ୍ଦର ଭାଷାରେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୃଦୁ କଥା ସହିତ ଯଦି ମିଶିଯାଏ, ତେବେ ତାହାର କଣ ଉପକାର?
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଜାଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ରାଗାଦୀନାଂ ଚ ସଂକ୍ଷଯଃ
ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଦୂର ହୁଏ।
ସ୍ମୃତଯୋ ଭାରତଂ ଵେଦାଃ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁମହାଂତି ଚ
ସ୍ମୃତି, ଭାରତ, ବେଦ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—
ପୁତ୍ରଦାରାଦିସଂସାରେ ନରାଣାଂ ମୂଢଚେତସାମ୍
ପୁଅ, ଜଣେଇ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବାରିକ ଜୀବନରେ, ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ—
ଇଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମିଦଂ ଜ୍ଞେଯଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛସି
ଏହିଠାରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହାକୁ ଜାଣିବା ଦରକାର; ତୁମେ ସବୁ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ଵିଜ୍ଞାଯାକ୍ଷରତନ୍ମାତ୍ରଂ ଜୀଵିତଂ ଚାତିଵଂଚନମ୍ 1.187.
ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିଲେ, ଏହି ଜୀବନ ମାତ୍ର ଏକ ମିଥ୍ୟା।
ପଣ୍ଡିତେନାପି କିଂ ତେନ ସମର୍ଥେନ ଚ ଦେହିନାମ୍
ଏହା ଜାଣିଲେ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ କିମ୍ବା ସମର୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଉପକାର?
ପଣ୍ଡିତୋଽପି ସ ମୂର୍ଖଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତିଯୁକ୍ତୋଽପ୍ଯଶକ୍ତିକଃ
ପଣ୍ଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୂର୍ଖ ହେବା ସମ୍ଭବ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶକ୍ତ ହେଇପାରନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ସ ପଂଡିତଃ ଶକ୍ତଃ ସ ତପସ୍ଵୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ତେଣୁ ସେଇଁ ପଣ୍ଡିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତପସ୍ବୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ—
ଯଃ ପ୍ରଦଦ୍ଯାନ୍ନୃପଃ କୃତ୍ସ୍ନାଂ କ୍ଷ୍ମାଂ ଧନଂ କାଂଚନଂ ତଥା
ଯିଏ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ଧନ ଓ ସୁନା ଦାନ କରେ—
ଯଃ ଶୃଣୋତି ରଵେର୍ଧର୍ମଂ ନ୍ଯାଯତଃ ସ ଚ ଵକ୍ତି ଚ
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମ ଶୁଣେ ଓ ନ୍ୟାୟରେ କହେ—
ଦତ୍ତଗୋଦୋହସଂଭୂତଃ ଷଡକ୍ଷରଵିଧାନତଃ
ଗୋଦାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ଛଅ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ—
ସୁରାସୁରୈର୍ମଥ୍ଯମାନାତ୍କ୍ଷୀରୋଦାତ୍ସାଗରାତ୍ପୁରା
ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଖୀରସାଗର ମଥିଲେ—
ନଂଦା ସୁଭଦ୍ରା ସୁରଭୀ ସୁମନା ଶୋଭନାଵତୀ
ନନ୍ଦା, ସୁଭଦ୍ରା, ସୁରଭୀ, ସୁମନା ଓ ଶୋଭନାବତୀ—
ସର୍ଵଲୋକୋପକାରାର୍ଥଂ ଦେଵାନାଂ ତର୍ପଣାଯ ଚ
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ—
ତାସାମଂଗାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଷଡ୍ରସାଃ ଖଗସତ୍ତମ 1.187.
ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶୁଭ, ଛଅ ରସର ଗୁଣ ଥାଏ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଗୋମଯଂ ରୋଚନଂ ମୂତ୍ରଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧି ଘୃତଂ ଗଵାମ୍
ଗୋମୟ, ହଳଦୀ, ମୁତ୍ର, ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ—ଏସବୁ ଗାଈଠାରୁ ମିଳେ।
ଗୋମଯାଦୁତ୍ଥିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ବିଲ୍ଵଵୃକ୍ଷୋଽର୍କଵଲ୍ଲଭଃ
ଗୋମୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଶୁଭ ବିଳ୍ବ ଗଛ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ପଂକାନ୍ଯୁତ୍ପଲପଦ୍ମାନି ପୁନର୍ଜାତାନି ଗୋମଯାତ୍
ଗୋମୟରୁ ପୁଣି ମାଟି, ଉତ୍ପଳ ଓ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଗୋମୂତ୍ରାଦ୍ଗୁଗ୍ଗୁଲୁର୍ଜାତଃ ସୁଗଂଧିଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ
ଗାଈର ମୁତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଗୁଗୁଳୁ, ଯାହା ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର ଲାଗେ।
ଯଦ୍ବୀଜଂ ଜଗତଃ କିଂଚିତ୍ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ କ୍ଷୀରସଂଭଵମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ବିଜ ଅଛି, ସେମାନେ ସବୁ ଦୁଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣ।
ଘୃତାଦମୃତମୁତ୍ପନ୍ନମମରାଣାମତିପ୍ରିଯମ୍
ଘିଅ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ତଦଂତେ ଚୋଷ୍ଣତୋଯେନ କଷାଯୈଶ୍ଚ ନିରୂପଯେତ୍
ଶେଷରେ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ଓ କଷାୟ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେଦ୍ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଶ୍ଚ ପଦ୍ମୈର୍ନୀଲୋତ୍ପଲୈସ୍ତଥା
ବିଲ୍ବପତ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପାଯସଂ ଦଧିଭକ୍ତଂ ଚ ଵଜ୍ରଂ ଚ ମଧୁନା ସହ
ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ, ଦହି-ଭାତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ବଜ୍ର ଦେଉଛନ୍ତି।
କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କ୍ଷମାପଯେତ୍ 1.187.
ପରିକ୍ରମା କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଶିର ନମାଇ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ଇହ ଲୋକେ ପରେ ଚୈଵ ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ।