ଵ୍ରତାନି ମନସା ତ୍ଵିଷ୍ଟସଂକଲ୍ପ ଇତି ମାନସଃ
ମନରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଉପବାସକୁ ମାନସିକ ଉପବାସ କୁହାଯାଏ।
ଅନଧ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵଯଂ ସମ୍ଯଗ୍ଵର୍ଜଯେତ୍ଫଲସାଧନମ୍
ଯେଉଁ ଦିନ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହିମାନେ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ବାଧା ଦେଇଥାଏ।
ଅଶୁଭାନି ନିମିତ୍ତାନି ଉତ୍ପାତୋ ଵିକୃତଂ ତଥା
ଅସୁଭ ସଙ୍କେତ, ଅପଶକୁନ ଓ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା ଦେଖାଯାଏ।
ଅନଧ୍ଯାଯାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟାର୍ଥା ଅଦୃଷ୍ଟାର୍ଥାସ୍ତଥାପରେ
କେତେକ ଦିନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ କାରଣରୁ ପାଠ ପଢିବା ନିଷେଧ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ଶାଵାଶୌଚଂ ଖଗାଧିପ 1.186.
ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ମୃତଦେହ ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଚିତା, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ,
ଜାତିଦୁଷ୍ଟଂ କ୍ରିଯାଦୁଷ୍ଟଂ କାଲଦୁଷ୍ଟଂ ଵିଭୂଷିତମ୍
ଯାହା ଜନ୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ସମୟରେ ଦୁଷିତ, ଯଦିଓ ଶୋଭିତ, ସେଉଁଠି ଅପବିତ୍ର।
ଲଶୁନଂ ଗୃଂଜନଂ ଚୈଵ ପଲାଂଡୁଂ କଵକାନି ଚ
ଲଶୁନ, ହିଙ୍ଗ, ପିଆଜ ଓ ଛତା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ପଡ଼େ।
ନୋ ଭୁଞ୍ଜୀତ କ୍ରିଯାଦୁଷ୍ଟଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଚ ପତିତୈଃ ପୃଥକ୍
ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଷିତ, କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ହୋଇଥିବା, ତାହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦଧିଭକ୍ଷ୍ଯଵିକାରାଶ୍ଚ ମଧୁଵର୍ଜ୍ଯାସ୍ତଦିଷ୍ଯତେ
ଦହି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଓ ତାହାର ଉପପଦାର୍ଥ, ମଧ ସହିତ ବଞ୍ଚନୀୟ।
ସୁରାଲଶୁନସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ପେଯୂଷାଦିସମନ୍ଵିତମ୍
ମଦ କିମ୍ବା ଲଶୁନ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା, କିମ୍ବା ପୟସ ଓ ଏହା ସମାନ ମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ, ବଞ୍ଚନୀୟ।
ଶୂଦ୍ରସକ୍ତଂ ଖଂଡସକ୍ତଂ ଜ୍ଞେଯମାଶ୍ରଯଦୂଷିତମ୍
ଶୂଦ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ଖଣ୍ଡ ମିଶିଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷିତ ବୋଲି ଜଣାଯିବ।
ସହୃଲ୍ଲେଖଂ ତୁ ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ପୁରୀଷଂ ତୁ ସ୍ଵଭାଵତଃ
ମଳ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଏବଂ ମଳ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅପବିତ୍ର।
ପାଯସଂ କ୍ଷୀରପାକାଦି ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିନେ ତଥା
କ୍ଷୀର ଦ୍ୱାରା ପକାଯାଇଥିବା ପାୟସ ଓ ଏହା ସମାନ ଖାଦ୍ୟ, ସେହି ଦିନରେ।
ପ୍ରାଣାତ୍ଯଯେ ପ୍ରୋକ୍ଷିତଂ ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଚ ଦ୍ଵିଜକାମ୍ଯଯା
ଜୀବନ ସଙ୍କଟ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ବେଳେ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ।
ପ୍ରେତାଶୁଦ୍ଧିଃ ସପିଂଡାନାଂ ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ମୃତେ ସତି 1.186.
ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଅଶୁଚିତା, କେବଳ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ଦଶାହାଦିତ୍ରିକେ ଭାଗେ ଵର୍ଣଶୋ ନ ଭଵଂତି ହି
ଦଶାହ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଭାଗରେ, ଏହା ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଦଶାହାଦେକାହଶ୍ରଵଣେ ସତି ଜାଯତେ
ଦଶାହ ପରେ, ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଖବର ମିଳିଲେ, ଅଶୁଚିତା ଆସେ।
ସମାନୋଦକତା ପ୍ରୋକ୍ତା ଜନ୍ମନାମ୍ନୋରପର୍ଯଯେ
ଜନ୍ମ ନାମରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନ ହେଲେ, ସମାନ ଜଳକ୍ରିୟା ହୁଏ।
ଆ ଦଂତଜନ୍ମନଃ ସଦ୍ଯ ଆଚୂଡାନ୍ନୈଷ୍ଠିକୀ ସ୍ମୃତା
ଦାନ୍ତ ଉଠିବାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଚୂଡ଼ାକର୍ମ ଓ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠା ଶୁଦ୍ଧି ଦିଆଯାଏ।
ତେଷାମପି ତଦେକଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵଯୋଵସ୍ଥାପ୍ଯପେକ୍ଷ୍ଯତେ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଏକ ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବୟସ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ।
ଗର୍ଭସ୍ରାଵେ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ଉଦକ୍ଯା ଶୁଧ୍ଯତେ ତଥା
ଗର୍ଭପାତ ହେଲେ, ଜଳ ନିୟମ ଅନୁସରି ତିନି ରାତି ପରେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ପୁନି ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜାନାଂ ତ୍ଵେଵମେଵ ସ୍ଯାତ୍ପିତ୍ରର୍ଥଂ ମାତୁରେଵ ଵା
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ବାପା କିମ୍ବା ମାଆ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଏହି ନିୟମ ସମାନ ଭାବେ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଅସପିଂଡେ ତୁ ନିର୍ହାରାତ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମପି ମାନଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏକେ ପିଢିର ନୁହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦେହ ହଟାଇଦେଲେ, ତିନି ଦିନ ପରେ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜୋ ଦଶାହେନ ଜନ୍ମହାନୌ ଦ୍ଵିଯୋନିଷୁ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦ୍ୱିଜ ପିଢିର ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଦଶ ଦିନ ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଉକ୍ତଶୌଚଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶାରୀରଂ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ 1.186.
ଶରୀର ପବିତ୍ରତା କେମିତି ହେବ, ଏହି ନିୟମ ଋଷିମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ତୈଜସୀ ମାର୍ତିକୀ ଵୀର ଵାରିଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ମୃତା ତଥା
ଅଗ୍ନି, ମାଟି, ପ୍ରତାପ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ହୁଏ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।
ଅଶୁଦ୍ଧଂ ନୈଵ କିଂଚିଦ୍ଧି ଦ୍ରଵ୍ଯମସ୍ତୀତି ଖେଚର
ହେ ଆକାଶଚାରୀ, ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଜନ୍ମକାଳରୁ ଅପବିତ୍ର ନୁହେଁ।
ସ୍ନାନଂ ଶୌଚଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଶୌଚାଦନଂତରମ୍
ବସ୍ତୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପରେ, ସ୍ନାନ ଓ ଶୌଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ନୈମିତ୍ତିକଂ କ୍ଷୁରାଶୌଚଂ ତେନ ପାପାଦ୍ଵିଶୁଧ୍ଯତି
ଯେତେବେଳେ ଦରକାର, କେଶ କଟାଇବା ନିୟମ ଅଛି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୁଏ।
କର୍ମାଂଗଂ ଚେତି ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଷଟ୍ପ୍ରକାରା ସମାସତଃ
କର୍ମର ଅଂଶ ମୋଟେ ଛଅ ପ୍ରକାର ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିବା।