ନାଂଦୀମୁଖାଂସ୍ତାନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପିତୄନ୍ପଂଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ନାଂଦୀମୁଖ ପିତୃମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ପଞ୍ଚଟି ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦିଅ।
ଇତ୍ଥଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦ୍ଵଯଂ କୁଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧୌ କଶ୍ଯପନଂଦନ
ଏଭଳି, ଦୁଇଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ, କଶ୍ୟପ ପୁତ୍ର।
ଅଥୈଵଂ ଭୋଜଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ତତ୍ପୂର୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରଵର୍ତଯେତ୍
ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରି, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଆରମ୍ଭ କର।
ଅଗ୍ନ୍ଯଭାଵେ ତୁ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପାଣାଵେଵୋପପାଦଯେତ୍
ଅଗ୍ନି ନଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହାତରେ ପାଣି ଦିଅ।
ପୂର୍ଵ ପାତ୍ରେ ଯଦନ୍ନଂ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ନମୁପକଲ୍ପିତମ୍
ପୂର୍ବ ପାତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି ଏବଂ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି।
ଦ୍ଵୌ ଦୈଵେଽଥର୍ଵଣୌ ଵିପ୍ରୌ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାଵୁପଵେଶଯେତ୍
ଦେବତା ଏବଂ ଅଥର୍ବଣ ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସାଇବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୀଣି ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପଵିତ୍ରାଣି ଦୌହିତ୍ରଃ କୁତୁପାସ୍ତିଲାଃ 1.185.
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ: ଜୀମୁତା ପୁତ୍ର, କୁଟୁପ ପାତ୍ର ଏବଂ ତିଳ।
ଦୌହିତ୍ରଂ ଖଂଡମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଲଲାଟାଯ ପ୍ରଜାପତେ
ଜୀମୁତା ପୁତ୍ରକୁ 'ଖଣ୍ଡ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଅର୍ପିତ ହୁଏ।
ସଵ୍ଯାଦଂସାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଂ ନାଭିଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ବାମ କାନ୍ଧରୁ ପଡି ନାଭି ନିକଟରେ ଥିଲେ।
ପିତୃଦେଵମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ପୂଜନଂ ଭୋଜନଂ ତଥା
ପିତୃ, ଦେବତା ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଭୋଜନ।
ପରିଧାନକୃତେ ସ୍କଂଧେ ଗୃହସ୍ଥୋ ଯୋଽର୍ଚଯେତ୍ପିତୄନ୍
ପରିଧାନ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥ ଯେ କାନ୍ଧରେ ପିତୃମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵନସ୍ଥାନାଂ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯତୀନାଂ ଚ ମହାମତେ
ବନବାସୀମାନେ, ପକ୍ଷୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଯତିମାନେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ହସ୍ତୌ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଗଂଡୂଷଂ ଯଃ ପିବେଦଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହାତ ଧୋଇ, ଯେ ଅବିଚାର କରି ମୁଁହରେ ଜଳ ନେଇଥାଏ।
ଭୋଜନେଷ୍ଵେଵ ତିଷ୍ଠଂତି ସ୍ଵସ୍ତି କୁର୍ଵଂତି ଯେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ ସମୟରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଶୁଭ କଥା କହନ୍ତି।
ଦାତାରୋ ନୋଭିଵର୍ଧଂତା ଵେଦାଃ ସଂତ ତିରେଵ ଚ
ଆମ ପୁଣ୍ୟଦାତାମାନେ ବଢ଼ୁନ୍ତୁ, ବେଦ ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଫୁଲିଉଠନ୍ତୁ।
ଶୁଦ୍ଧିପ୍ରକରଣଵର୍ଣନମ୍ ଭାସ୍କର ଉଵାଚ ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ ତୁ ବଲିଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ପାଣାଂ ମଂତ୍ରପୂର୍ଵକଃ
ଭାସ୍କର କହିଲେ: ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
କାର୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯଵରୋହସ୍ତୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ୍ଯାଂ ନ ସଂଶଯଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ପ୍ରତ୍ୟାବରୋହଣ କ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।
କାମ୍ଯାନାଂ ସଫଲାର୍ଥଂ ତୁ ଦୋଷପ୍ରାପ୍ତ୍ଯର୍ଥମେଵ ଚ
ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଁ ଓ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟାମାନେ କରାଯାଏ।
ଫଲଂ କେଚିଦୁପାତ୍ତସ୍ଯ ଦୁରିତସ୍ଯ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି, ଦୋଷସହିତ କୃତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦୋଷିତ ହୁଏ।
ନିତ୍ଯକ୍ରିଯଂ ତଥା ଚାନ୍ଯେ ଅନୁଷଂଗାତ୍ଫଲଂ ଶ୍ରୁତିଃ
ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି, ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କଲେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଫଳ ମିଳେ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯମଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ପଶୁବଂଧୋ ନିରୂଢକାଃ
ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ପଶୁ ବଳି ଏହି କ୍ରିୟାମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମୋଽତ୍ଯଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଉକ୍ଥ୍ଯଃ ସଂଷୋଡଶୀ ତଥା
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଅତିରାତ୍ର, ଉକ୍ଥ୍ୟ ଓ ସଂଷୋଡଶୀ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଦଯା ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଅନସୂଯାଥ ମଂଗଲମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୟା ରଖିବା ଉଚିତ, ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡିଲେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।
ସମ୍ଯଗୁକ୍ତାସ୍ତୁ ସଂସ୍କାରା ବ୍ରହ୍ମପ୍ରାପ୍ତିନିମିତ୍ତକାଃ
ଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଇଥିବା ସଂସ୍କାରମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ।
ଋତାମୃତେ ଚ ଵିପ୍ରାଣାମୃତଂ ପ୍ରମୃତମେଵ ଚ 1.186.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ କେହି ସତ୍ୟବାଦୀ, କେହି ଅସତ୍ୟବାଦୀ, ଏବଂ କେହି ମିଶ୍ର।
ଆଜୀଵିକାଵୃତ୍ତଯସ୍ତୁ ଇତ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତିତାଃ
ଜୀବିକା ଓ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ନିତ୍ଯଂ ଶୁଚିଃ ସୁଗଂଧଶ୍ଚ ସ୍ନାନଶୀଲଃ ପ୍ରିଯଂଵଦଃ
ସଦା ପବିତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ, ସ୍ନାନପ୍ରିୟ ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ନେକ୍ଷେତାର୍କଂ ନ ନଗ୍ନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଂ ନ ଚ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟ ମୈଥୁନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନ ଦେଖିବା, ନ ଅପରିଚ୍ଛଦିତ ଜନନୀକୁ ଦେଖିବା, ଓ ଯୌନ କ୍ରିୟାରେ ଲିପ୍ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତା ଯଂତ୍ରଣା ଯା ତୁ ନାନୁକ୍ତାନି ଵ୍ରତାନି ଚ
ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯାହା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇନାହିଁ—
ନିତ୍ଯାନି କେଚିଦିଚ୍ଛଂତି କାମ୍ଯାନି ଚ ତଥାପରେ
କିଛି ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଉପବାସ ଚାହାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କାମ୍ୟ ଉପବାସ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।