ସତ୍ଯନିଷ୍ଠଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଯସ୍ତୁ ଶୁକ୍ଲଜାତିଂ ପ୍ରିଯଂଵଦମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଦ୍ବିଜ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଶୁଭ୍ର କୁଳର ହୋଇଥିବା, ମିଠା କଥା କହିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ,
ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ନରୋ ଘୋରଂ ନରକଂ ପାତଯେତ୍ଖଗ
ଏମିତି ଲୋକ, ଖଗ, ନିଜକୁ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ମାନ୍ନାତିକ୍ରମେଦ୍ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରାତିଵେଶିକମ୍
ସେଥିପାଇଁ ରାଜା କେବେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭାଗିନେଯଂ ଵିଶେଷେଣ ତଥା ବଂଧୁଂ ଗ୍ରହାଧିପ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ମହଦ୍ରୌଦ୍ରଂ ରୌରଵଂ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ବିଶେଷ କରି ଭାଗିନେୟ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଗୃହପତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ, ଏହା ଦ୍ରୁତ ରୌରବ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।
ମମାପ୍ଯଵଗତଂ ଵୀର ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ନ ପରୀକ୍ଷଯେତ୍
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିଛି, ବୀର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିପ୍ରଂ ସର୍ଵଲୋକମଯଂ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟୁଟ।
କେଵଲଂ ଚିଂତଯେଜ୍ଜାତିଂ ନ ଗୁଣାନ୍ଵିନତାତ୍ମଜ
ବିନତ ଆତ୍ମାର ପୁଅ, ଲୋକେ କେବଳ କୁଳକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଗୁଣକୁ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ତ୍ଵାସନ୍ନମତିକ୍ରମ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପତିତାଦୃତେ 1.184.
ଯେଉଁ ଜଣେ ନିକଟର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ପତିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛଡି, ଅପମାନ କରେ,
ଦେଵକର୍ମଵିନାଶେନ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵହରଣେନ ଚ ଵିଯୋନ୍ଯାଂ କ୍ଷିପତେ ଯସ୍ତୁ ଵିଯୋନିମଧିଗଚ୍ଛତି
ଦେବତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଜଣେ ନିଜକୁ ନିମ୍ନ କୁଳରେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ, ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ପାଏ।
ମା ଦଦସ୍ଵେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାଦ୍ଗଵାଗ୍ନିବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଵୈ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଗାଁ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ 'ଦିଅନାହିଁ' ଭାବରେ କହେ,
ଯତ୍ତୁ ଵାଚା ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ କର୍ମଣା ନୋପପାଦିତମ୍
ଏବଂ ଯାହା କଥାରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ କାମରେ ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ,
ଵେଦଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତସ୍ନାତେ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ଗୃହମାଗତେ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ସ୍ନାନ କରି ଗୃହକୁ ଆସିଥିବା,
ମଧୁ ମାଂସଂ ସୁରାଂ ସୋମଂ ଲାକ୍ଷାଦ୍ଯଂ ଲଵଣଂ ତଥା
ମଧୁ, ମାଂସ, ମଦ, ସୋମ, ଲାକ୍ଷା ଓ ଏହାପରି ଦ୍ରବ୍ୟ, ଏବଂ ଲୁଣ,
ଗୁଡଂ ତିଲଂ ତଥା ନୀଲଂ କେଶାନ୍ଗୋଧୂମକାନ୍ଯଵାନ୍
ଗୁଡ଼, ତିଳ, ନୀଳ, କେଶ, ଗହୁଁ ଓ ଯବ,
ଔଷ୍ଟ୍ରମାଵିକଦୁଗ୍ଧଂ ଚ ଅନ୍ନଂ ମୃତକସୂତକେ
ଉଠ ଓ ମେଉଁ ଦୁଧ, ମୃତ ଜଣେ କିମ୍ବା ସୁତିକା ମହିଳାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ,
ଗଵାଂ ଶୃଂଗୋଦକେ ସ୍ନାତୋ ମହାନଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଗମେ
ଗାଁର ଶିଙ୍ଗର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା, କିମ୍ବା ବଡ଼ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ,
ଵେଦଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତସ୍ନାତଃ ଶୁନା ଦଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵିଜଃ ଖଗ
ଯେଉଁ ଦ୍ବିଜ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ସ୍ନାନ କରିଥିବା, ଯଦି କୁକୁର କାମ୍ଡି ଦେଇଥାଏ, ଖଗ,
ତିଷ୍ଠନ୍ଵାପ୍ଯଥ ଵା ଗଚ୍ଛଞ୍ଛୁନା ଦଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵିଜଃ ଖଗ 1.184.
ଯେଉଁ ଦ୍ବିଜ କୁକୁର କାମ୍ଡି ଦେଇଥାଏ, ଖଗ, ସେ ଦାଉଁ, ବସିବା କିମ୍ବା ଚାଲିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦ୍ବିଜ—
ଵ୍ରତିନଶ୍ଚାପି ଦଷ୍ଟସ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ କ୍ଷପଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁଠି ଉପବାସ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସାପ୍ରଦା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ତୁ ଶୁନା ଦଷ୍ଟା ସୋମେ ଦୃଷ୍ଟଂ ସମାଚରେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କୁକୁରରେ କାମ୍ଡି ଦେଇଥାଏ, ସେ ସୋମ ଯଜ୍ଞରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଯାଂ ଦିଶଂ ଵ୍ରଜତେ ସୋମସ୍ତାଂ ଦିଶଂ ଚାଵଲୋକଯେତ୍
ସେ ସୋମ ଯାଉଥିବା ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ।
କ୍ରିମିଭିର୍ଦଶ୍ଯତେ ଯଶ୍ଚ ନିଷ୍କୃତିଂ ତସ୍ଯ ଵଚ୍ମି ତେ
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କୀଟରେ କାମ୍ଡି ଦେଇଥାଏ, ତାହା ପାଇଁ କିପରି ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ ମୁଁ କହିବି।
ଗଵାଂ ତତ୍ର ପୁରୀଷେଣ ତ୍ରିକାଲଂ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଗୋମୟରେ ଦିନରେ ତିନିବାର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ନାଭ୍ଯାଃ ପ୍ରଦଷ୍ଟସ୍ଯ ଆପାଦାଦ୍ଵିନତାତ୍ମଜ
ଏବେ, ନାଭି ଉପରେ କାମ୍ଡି ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ, ଏ ଭିନତାପୁତ୍ର, ପାଦରୁ ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ନାଭିକଣ୍ଠାଂତରେ ଵୀର ଯଦା ଚୋତ୍ପଦ୍ଯତେ କୃମିଃ
ଯେତେବେଳେ ନାଭି ଓ କଣ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ କୀଟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଓ ବୀର—
ଯଦା ଦଶଂତି ଶିରସି କୃମଯୋ ଵିନତାତ୍ମଜ
ଯେତେବେଳେ କୀଟ ମୁଣ୍ଡରେ କାମ୍ଡି ଦେଉଛି, ଓ ବିନତାପୁତ୍ର—
ମୃତାନ୍ନଂ ମଧୁ ମାଂସଂ ଚ ଯସ୍ତୁ ଭୁଞ୍ଜୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ ଖାଦ୍ୟ, ମଧୁ କିମ୍ବା ମାଂସ ଖାଉଛନ୍ତି—
ମାତୃଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଆଦିତ୍ଯ ଉଵାଚ ରାତ୍ରୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ରାକ୍ଷସୀ କୀର୍ତିତା ହି ସା
ମାତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧିର ବର୍ଣ୍ନନା। ଆଦିତ୍ୟ କହିଲେ: ରାତିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହାକୁ ରାକ୍ଷସୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ କରାଯାଇଛି।
ଅକୃତ୍ଵା ମାତୃଯଜ୍ଞଂ ତୁ ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପରିଵେଷଯେତ୍
ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ମାତୃୟଜ୍ଞ କରିନାହିଁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପରିବେଷଣ କରିଥାଏ—
ନାଂଦୀମୁଖାଶ୍ଚ ପିତରଃ କଥଂ ପୂଜାମଵାପ୍ନୁଯୁଃ
ନାନ୍ଦୀମୁଖ ଆକାରରେ ଥିବା ପିତୃଗଣ କିପରି ପୂଜା ପାଇପାରିବେ?